حائری، مرتضی
مرتضی حائری (۱۲۹۵-۱۳۶۴ش)، فقیه، مجتهد و از مدرسان برجسته حوزه علمیه قم و فرزند ارشد آیتالله شیخ عبدالکریم حائری یزدی، مؤسس حوزه علمیه قم بود. وی در اراک زاده شد و از کودکی در دامان علم و تقوا پرورش یافت. زهد، تقوا، سادهزیستی و پرهیز از مظاهر دنیا را از پدر به ارث برد و تا پایان عمر در خانه خشتی و گلی پدری زندگی کرد. درب خانهاش همواره به روی مردم باز بود و رفع مشکلات نیازمندان از ویژگیهای برجسته او به شمار میرفت. وی علاقه وافری به اهلبیت(ع) بهویژه امام رضا(ع) داشت و به سادات احترام ویژهای میگذاشت. آیتالله حائری تحصیلات خود را نزد پدر و دیگر استادان بزرگ حوزه از جمله آیات عظام گلپایگانی، خوانساری، محقق داماد، حجت کوهکمری، بروجردی و امام خمینی تکمیل کرد. او بیش از چهل سال به تدریس در حوزه علمیه قم اشتغال داشت و شاگردان ممتازی تربیت کرد. از جمله خدمات مهم او میتوان به تأسیس صندوق ذخیره علوی در قم و عضویت در مجلس خبرگان قانون اساسی اشاره کرد. آیتالله حائری در کنار تدریس، تألیفات ارزشمندی از خود به جای گذاشت که از مهمترین آنها میتوان به «کتاب الخمس»، «شرح العروة الوثقی»، «خلل الصلاة» و «ابتغاء الفضیلة فی شرح الوسیلة» اشاره کرد. وی داماد آیتالله سید محمد حجت کوهکمری بود و آیتالله سید مصطفی خمینی داماد او بود. مرتضی حائری سرانجام در شب ۲۴ جمادیالثانی ۱۴۰۶ق در ۶۹ سالگی درگذشت و پس از اقامه نماز توسط آیتالله گلپایگانی، در مسجد بالاسر حرم حضرت معصومه(س) پایین پای پدر بزرگوارش به خاک سپرده شد.
| مرتضی حائری | |
|---|---|
 حائری، مرتضی | |
| نام کامل | شیخ مرتضی حائری یزدی |
| نامهای دیگر | آیتالله مرتضی حائری، حائری یزدی |
| نام پدر | عبدالکریم حائری یزدی |
| ولادت | ۱۴ ذیالحجه ۱۳۳۴ قمری (۱۲۹۵ شمسی / ۱۹۱۶ میلادی) |
| محل تولد | اراک، ایران |
| محل زندگی | اراک، قم |
| رحلت | ۲۴ جمادیالثانی ۱۴۰۶ قمری (۲۵ اسفند ۱۳۶۴ شمسی) |
| مدفن | مسجد بالاسر، حرم حضرت معصومه(س)، قم (پایین پای پدر) |
| طول عمر | ۶۹ سال |
| همسر | دختر سید محمد حجت کوهکمری |
| فرزندان | سید مصطفی خمینی (داماد) |
| دین | اسلام |
| مذهب | شیعه دوازده امامی |
| پیشه | فقیه، مجتهد، مدرس حوزه |
| منصب | عضو مجلس خبرگان قانون اساسی، مؤسس صندوق ذخیره علوی |
| اطلاعات علمی | |
| حوزه | حوزه علمیه قم |
| علایق پژوهشی | فقه، اصول، تفسیر قرآن |
| اساتید | |
| شاگردان |
|
| برخی آثار | |
ولادت
او در روز چهاردهم ذى حجه سال 1334 ه.ق در یک خانواده متدین و مذهبى و کانون علم و تقوى، از پدرى بزرگوار فرزندى به نام شیخ مرتضى در اراک دیده به جهان گشود.
زندگینامه
مرحوم حاج آقا مرتضى زهد و تقوا، ساده زیستى، دورى از مظاهر فریبنده دنیا، نا دیده گرفتن تشریفات ظاهرى، پرهیز از خلاف گویى و تملق و دیگر صفات نیکو را از پدر بزرگوارش به ارث برده بود.
تا آخر عمر در خانه پدریش که با خشت و گل ساخته شده بود، زندگى کرد. آنقدر مراعات وجوه و اموال عمومى را مىکرد. رفع گرفتارىهاى مردم درمانده، بر طرف کردن مشکلات زندگى آنها از دیگر خصوصیات بارز این مرد بزرگ بود. درب خانهاش به روى مردم باز بود، حاجتمندان به راحتى مىتوانستند نیازهاى خود را با وى در میان بگذارند و مشکلات خود را به وسیله او حل کنند.
ایشان علاقه خاصى به اهلبیت علیهمالسلام بویژه حضرت امام رضا(ع) داشت و به گونهاى که اگر در درس نام على بن موسى الرضا(ع) را مىشنید، اشک از دیدگانش سرازیر مىگشت. به سادات و ذریه پیامبر اکرم (صلیاللهعلیهوآله) علاقه خاصى داشت و براى آنها احترام ویژهاى قائل بود.
اساتید
بعضى از اساتیدى که ایشان از محضرشان استفاده نموده است عبارتند از:
شاگردان
حاج آقا مرتضى، بیش از چهل سال تدریس در حوزه علمیه قم شاگردان ممتازى تربیت و تحویل جامعه داد که بعضى از آنها عبارتند از:
- سید عباس خاتم یزدى؛
- شیخ حسین شب زنده دار؛
- شهید محمدمهدى ربانى املشى؛
- محمد محمدى رىشهرى؛
- شیخ محمدحسین امراللهى؛
- میرزا محمد پیشوایى ترکآبادى؛
- شیخ محمدحسین بهجتى، (شفق) امام جمعه اردکان؛
- سید على آقا محقق داماد؛
- محمدحسین اشعرى؛
- سید حسن آل طه؛
- سید صادق حسینى مآب یزدى.
وفات
مرحوم حاج آقا مرتضى حائرى پس از عمرى تلاش و کوشش در راه احیاى دین مبین اسلام و تربیت، عاقبت در شب 24 جمادى الثانى 1406 ه.ق، مصادف با 25 اسفند 1364 ه.ش، روح پاکش به ملکوت اعلى پیوست. آیتالله سید محمدرضا گلپایگانى(ره) بر پیکر پاک آن مرحوم نماز خواندند و جنازه را به سوى مسجد بالا سر حضرت معصومه (علیهاالسلام) بردند و پایین پاى پدر بزرگوارش به خاک سپردند.
آثار
ایشان در کنار تدریس تألیفاتى نیز داشته است که عبارت است از:
- ابتغاء الفضيلة في شرح الوسيلة؛
- رسالهاى در نماز جمعه؛
- کتاب الخمس؛
- پرتوى از انوار آسمانى؛
- مباحثى در تفسیر سوره حمد؛
- رسالهاى در خلل صلاة.