خاطرات زندگی صبحی و تاریخ بابیگری و بهائیگری

خاطرات زندگی صبحی و تاریخ بابی‌گری و بهایی‌گری، مجموعه دو کتاب «پیام پدر» و «کتاب صبحی» نوشته فضل‌الله مهتدی، معروف به صبحی است که به کوشش سید هادی خسروشاهی، گردآوری شده است.

خاطرات زندگی صبحی و تاریخ بابیگری و بهائیگری
خاطرات زندگی صبحی و تاریخ بابیگری و بهائیگری
پدیدآورانمهتدی، فضل‌الله (نويسنده) خسروشاهی، سید هادی (مقدمه‌نويس)
ناشرمرکز اسناد انقلاب اسلامی
مکان نشرایران - تهران
سال نشر1390ش
چاپ3
شابک978-964-419-196-1
موضوعبابیگری - دفاعیه‌ها و ردیه‌ها - بهایی‌گری - دفاعیه‌ها و ردیه‌ها - مهتدی، فضل الله، - 1341 - خاطرات
زبانفارسی
تعداد جلد1
کد کنگره
‎‏/‎‏م‎‏9‎‏آ‎‏3 395 BP
نورلایبمطالعه و دانلود pdf

اهمیت و ویژگی

  1. این دو کتاب، با اینکه به‌صورت ظاهر، خاطرات زندگی صبحی است، ولی در واقع، حقایق ارزشمند و جالبی درباره تاریخ بهایی‌گری و فساد داخلی رهبران این دار و دسته سیاسی است.
  2. این دو کتاب، برای شناخت ماهیت و حقیقت شکل جدید ارتجاع و خرافات و مظهر کمال مذهب‌سازی به‌وسیله استعمارگران، کمک فراوانی می‌کند و اسرار جالبی را برای نخستین بار، فاش می‌سازد[۱].
  3. ارزش این دو کتاب، از این جهت بیشتر است که نویسنده آن، درویشی وارسته است و حب و بغض شخصی و خصوصی با بهایی‌گری و مبلغین آن ندارد، بلکه از راه دلسوزی و برای ارشاد جوانان و نجات گمراهان و برای تحری واقعی حقیقت، این دو کتاب را نوشته است[۲].
  4. این دو کتاب، فساد عظیم و همه‌جانبه دستگاه رهبری بهایی‌گری، انحراف اخلاقی و انحطات معنوی مبلغین بهایی را به‌طور روشنی نشان می‌دهد که با مطالعه آن، می‌توان به وضع اخلاقی و معنی اغنام‌الله و احباب، پی برد[۳].
  5. در این دو کتاب، شرح داده شده است که امین بهاییان، حاجی امین، هدفی جز جمع پول و ازدواج با زنان بیوه ندارد! مبلغین بهاییت، وجدان و شرافت انسانی خود را به پست‌ترین مرحله ممکن می‌رسانند و اغنام‌الله هم تا به آن مرتبه از سقوط و پستی رسیده‌اند که همسر روسپی‌های روسی می‌شوند و برای کلاهبرداری و دزدی، نقشه‌ها می‌کشند[۴].

ساختار و محتوا

خاطرات صبحی از دو جهت قابل توجه و بحث و بررسی است: نخست شخصیت نویسنده که از افاضل و ادبای معروف عصر ما بود و دیگری محتوای خاطرات است که به تاریخ و عملکرد فرقه بهایی‌گری، پرداخته است. از منظر دیگر هم می‌توان به این دو نوشته صبحی نگریست و آن نثر ادیبانه ممتازی است که حکایت از مقام ارجمند ادبی و سخنوری وی دارد[۵].

صبحی در کتاب اول خود، توجه ویژه‌ای به مباحث بنیادی و اعتقادی دارد که در تاریخچه پیدایش بهاییت و معتقدات بهاییان و در مبانی اعتقادی اسلامی، به تبیین و تشریح حقایق، پرداخته است و ضمن بیان خاطرات دوران وابستگی خود به بهاییت، شاخصه‌های اعتقادی اسلامی را به‌عنوان برترین مبانی دینی، عرضه می‌دارد. کتاب «پیام پدر» را می‌توان جلد دوم خاطرات صبحی دانست و گرچه شباهت‌هایی در برخی از فرازهای آن هست، ولی شرایط زمانی و مکانی راوی، موجب شده است کیفیت و کمیت بیان در «پیام پدر»، متفاوت از خاطرات قبلی باشد. در «کتاب صبحی»، او بیشتر بر آن است تا ضمن بیان خاطرات خود، ناراستی‌های بهاییان را بیان داشته و دلایل و براهین عقلی و نقلی خود را برای روی‌گردانی از بهاییت طرح نماید. در این خاطرات، گزارش‌ها و روایات از مراکز بهاییت با مرگ عبدالبهاء، ناقص می‌ماند که در «پیام پدر»، این بخش تکمیل می‌گردد. در این قسمت، قلم صبحی با توجه به وضعیت موجود بهاییان تند شده و به اوج رسیده و طرح مباحث اعتقادی کمتر مورد توجه بوده و همت بیشتر راوی، بیان واقعیت‌های این فرقه است[۶].

پانویس

  1. ر.ک: درآمد، ص22
  2. ر.ک: همان، ص22-23
  3. ر.ک: همان
  4. ر.ک: همان
  5. ر.ک: بازخوانی این مجموعه، ص33
  6. ر.ک: همان، ص35-36

منابع مقاله

درآمد و بازخوانی این مجموعه.


وابسته‌ها