جمل أحكام الفراسة

    از ویکی‌نور
    جمل أحكام الفراسة
    جمل أحكام الفراسة
    پدیدآورانرازی، محمد بن زکریا (نويسنده)
    ناشر[بی نا]
    مکان نشر[بی جا] - [بی جا]
    سال نشر13سده
    چاپ1
    زبانعربی
    تعداد جلد1
    نورلایبمطالعه و دانلود pdf

    جمل أحكام الفراسة، از آثار پزشک، شیمی‌دان و فیلسوف ایرانی قرن سوم و اوایل قرن چهارم هجری قمری، ابوبکر محمد بن زکریاى رازى (251- 313ق)، گزیده پژوهشی نشانه‌شناختی است که به بیان انواع اوصاف ظاهری بدن انسان برای راهیابی به ویژگی‌ها و صفات پزشکی و نفسانی و اخلاقی او بر اساس حکمت و طبّ آن روزگار می‌پردازد. این نسخه، بدون تحقیق و تصحیح منتشر شده است.

    هدف و روش

    • این اثر به قیافه‌شناسی (علم الفراسة) می‌پردازد که تمثیلی و ظنّی است و هیچ استدلال عقلی ندارد که بتواند احکام آن را تأیید کند و همچنین استناد یا استشهاد به منبع نقلی مانند آثار و سخنان حکیمان یا طبیبان نیز در آن مشاهده نمی‌شود[۱].
    • کاتب نسخه خطی بعد از نام خدا و ذکر اسم کتاب و نویسنده آن، این عبارت را آورده است: «و نبتدئ في ترتيب كلامه من الرأس إلی القدمين»[۲] که بر این نکته دلالت دارد که کاتب به گزینش و تنظیم مطالب نگارنده پرداخته است. عنوان «جمل أحكام الفراسة» که به معنای خلاصه یا جمله‌های دانش فراست است نیز همین نکته را تأیید می‌کند که این اثر، برگرفته از دروس یا آثار ابوبکر محمد بن زکریاى رازى است.

    ساختار و محتوا

    • متن اصلی کتاب حاضر، بسیار مختصر است و نویسنده مقدمه‌ای برای آن ننوشته است. برخی از مباحث مهمّ کتاب عبارت است از: دلالت‌های مو در بدن (موی نرم دلیل بر ترس، موی زبر دلیل بر شجاعت، فراوانی مو دلیل بر شدّت شهوت و... است)، دلالت‌های رنگ بدن (قرمزی آتشی دلیل بر عجله و جنون، سرخی کم‌رنگ دلیل بر حیا و... است) دلالت‌های چشم (بزرگی چشم دلیل بر کسالت و... است) و دلالت‌های ابرو، بینی، پیشانی، دهان و لب، دندان‌ها، روی و صورت، گوش، صدا، نفس، کلام، گوشت، خنده، حرکت، گردن، شکم و نشانه‌های قیافه فیلسوفان.

    نمونه مباحث

    • دلالت‌های دندان‌ها: هرکسی که دندان‌هایش ضعیف و متفرق باشد، بنیه‌اش ضعیف است و هرکسی که دندان‌های نیشش بلند باشد، پُرخور و شتاب‌زده است[۳].
    • گوشت زیاد و سخت، بر غلظت حسّ و فهم دلالت دارد و گوشت نرم بر جودت طبیعت و فهم دلالت کند[۴].

    پانویس

    1. ر.ک: متن کتاب، ص2-9
    2. ر.ک: همان، ص2
    3. ر.ک: همان، ص5
    4. ر.ک: همان، ص6

    منابع مقاله

    متن کتاب.

    وابسته‌ها