تاریخ اندیشه سیاسی در اسلام

تاریخ اندیشه سیاسی در اسلام تألیف پاتریشیا کرون، ترجمه مسعود جعفری؛ روایتی است تحلیلی از سیر تحول اندیشه سیاسی در تمدن اسلامی از آغاز تا حملۀ مغول که با رویکردی دانشگاهی و روشمند و با اتکا به منابع اصلی و فرعی تاریخ سیاسی اسلام به رشته تحریر درآمده است.

تاریخ اندیشه سیاسی در اسلام
تاریخ اندیشه سیاسی در اسلام
پدیدآورانکرون، پاتریشیا (نویسنده) جعفری، مسعود (مترجم)
ناشرسخن
مکان نشرتهران
سال نشر1389 ش.
چاپچاپ اول
شابک978-964-372-458-0
موضوعاسلام و سیاست
زبانفارسی
تعداد جلد1
کد کنگره
‏1389 2ت4ک / 231 BP

ساختار

این کتاب در چهار بخش و بیست و دو فصل به همراه کتاب‌شناسی تنظیم شده است.

گزارش کتاب

کتاب «تاریخ اندیشه سیاسی در اسلام» نوشته پاتریشیا کرون، اسلام‌شناس و مورخ برجسته، یکی از آثار مهم و تأثیرگذار در حوزه مطالعات اندیشه سیاسی در تمدن اسلامی به شمار می‌رود. کرون که از منظر یک پژوهشگر دانشگاهی و از بیرون به تحولات سیاسی تاریخ اسلام می‌نگرد، در این کتاب کوشیده است تا روند شکل‌گیری و تحول اندیشه‌های سیاسی را میان مسلمانان از عصر فتوحات تا حملۀ مغول ترسیم کند.

مهم‌ترین ویژگی این کتاب، قرار دادن مفاهیم و عقاید انتزاعی و ذهنی در بافت و موقعیت تاریخی آنهاست. کرون با این روش به مفاهیم سیاسی کیفیتی انضمامی و عینی می‌بخشد و به جای مجموعه‌ای از عقاید پراکنده، زنجیره‌ای پیوسته از واقعیت‌های تاریخی را پیش روی خواننده می‌گذارد. رویکرد او در سراسر کتاب، رویکردی توصیفی است و آنچه را که در دورۀ مورد بحث رایج بوده و مسلمانان عملاً در باب سامان اجتماعی و سیاسی داشته‌اند، وصف می‌کند، نه آنچه را که اسلام «حقیقتاً هست».

بخش نخست کتاب با عنوان «سرآغاز» به خاستگاه‌های حکومت در اسلام، نخستین دور جنگ‌های داخلی و شکل‌گیری فرقه‌های دینی و دورۀ امویان می‌پردازد. بخش دوم با عنوان «افول سنت قبیله‌ای» افکار و آرای خوارج، معتزله، شیعیان در عصر اموی، عباسیان و تشیع، زیدیه، شیعیان امامی و اصحاب حدیث را بررسی می‌کند. بخش سوم با عنوان «سازگاری با جهانی ازهم‌گسیخته» به میراث فرهنگی ایران و اندرزنامه‌ها، میراث فرهنگ یونانی و علم سیاست، اسماعیلیان و اهل سنت اختصاص دارد. بخش چهارم با عنوان «حکومت و جامعه» ماهیت حکومت، کارکردهای حکومت، آزادی، نظام اجتماعی، رابطۀ مسلمانان با غیرمسلمانان و در نهایت رابطۀ دین، حکومت و جامعه را تحلیل می‌کند.

مترجم در مقدمه یادآور می‌شود که این کتاب صرفاً به دنبال ترسیم روند تحول اندیشه‌های سیاسی است و قصد داوری در باب اعتقادات دینی مذاهب مختلف را ندارد. از این‌رو، طبیعی است که برخی از آراء و دیدگاه‌های مؤلف با دیدگاه‌های اعتقادی پیروان مذاهب اسلامی کاملاً سازگار نباشد؛ برای نمونه در بحث از جانشینی پیامبر چنان که باید به مسئلۀ وصایت توجه نشده یا در بحث از جهاد قیاس‌هایی با جنگ‌های مشابه در دیگر فرهنگ‌ها صورت گرفته است. مترجم تأکید می‌کند که در ترجمۀ فارسی نیز همچون دیگر ترجمه‌های این کتاب به زبان‌های مختلف، هیچ تغییری در متن ایجاد نشده است.

کرون در سراسر کتاب بر این نکته پای می‌فشارد که اندیشمندانی که در این کتاب به افکارشان پرداخته شده، در جهانی کاملاً متفاوت با جهان ما می‌زیسته‌اند و برخی از دیدگاه‌هایشان (به ویژه در موضوعاتی مانند زنان، بردگان و جنگ) با افکار و عقاید دورۀ مدرن ناسازگار است. از این‌رو، برای فهم درست گذشته باید تا حد امکان از دخالت دادن پیش‌فرض‌های امروزین خودداری کرد.[۱]

پانويس

منابع مقاله

پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات

وابسته‌ها