بهرامنامه (آسمان هشتم: چهارمین مثنوی از خمسه میرجمله)
بهرامنامه (آسمان هشتم: چهارمین مثنوی از خمسۀ میرجمله) تألیف محمد روحالامین اصفهانی با تحقیق گلاله هنری؛ چهارمین اثر از مجموعه خمسه این شاعر دوره صفوی است که به تقلید از هفتپیکر نظامی سروده شده و از نمونههای برجسته شعر داستانی این دوره به شمار میرود.
| بهرامنامه (آسمان هشتم: چهارمین مثنوی از خمسۀ میرجمله) | |
|---|---|
 | |
| پدیدآوران | روحالامین اصفهانی، محمد (شاعر) هنری، گلاله (محقق) |
| ناشر | مجمع ذخائر اسلامی با همکاری مؤسسه مطالعات شرقی و آسیایی دانشگاه بن |
| مکان نشر | قم |
| سال نشر | 1391 |
| چاپ | اول |
| شابک | 978-964-988-262-8 |
| موضوع | شعر فارسی — قرن 11ق. |
| زبان | فارسی |
| تعداد جلد | 1 |
| کد کنگره | /آ5 / 6272 PIR |
ساختار
این منظومه 3530 بیتی در دو بخش اصلی تنظیم شده است: بخش نخست درباره زندگی و پادشاهی بهرام گور و بخش دوم شامل هفت داستان عاشقانهای است که بهرام از هفت همسر خود در هفت گنبد میشنود.
گزارش کتاب
بهرامنامه محمد روحالامین اصفهانی که با نامهای «آسمان هشتم» و «فلکالبروج» نیز شناخته میشود، یکی از آثار برجسته ادبیات دوران صفوی است که در قرن یازدهم هجری در هند و در دربار محمدقلی قطبشاه به رشته نظم درآمده است. این اثر که چهارمین منظومه از خمسه این شاعر است، با وزن حدیقه سنایی و در 3530 بیت سروده شده و روایتی منحصر به فرد از داستان بهرام گور و هفت گنبد او ارائه میدهد.
تحقیق حاضر با مقدمه و بررسی گلاله هنری همراه است که به تحلیل ساختار و ویژگیهای این اثر پرداخته است. روحالامین در این منظومه برخلاف نظامی گنجوی که داستانش را بر اساس هشت بهشت و ارتباط آن با سیارات و روزهای هفته تنظیم کرده بود، ساختار مستقل و خلاقانهای ارائه داده است. در این روایت تنها روز یکشنبه به سیاره مشتری نسبت داده شده و سایر روزها ارتباط مستقیمی با سیارات ندارند.
از ویژگیهای بارز این اثر میتوان به زبان روان و پخته، تصویرسازیهای بدیع و داستانپردازی قوی اشاره کرد. روحالامین در این اثر نشان داده که چگونه یک شاعر دوران صفوی با حفظ اصالتهای ادبیات فارسی، توانسته نوآوریهایی در روایت داستانهای کهن داشته باشد. تحقیق گلاله هنری نیز به خوبی نشان میدهد که چرا این اثر در کنار دیگر آثار خمسه روحالامین جایگاهی ویژه در ادبیات فارسی-هندی دوره صفوی دارد.[۱]
پانويس
منابع مقاله
پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات