الگوی برتر؛ درسهایی از زندگی حضرت زهرا علیهاالسلام
الگوی برتر، اثر علیاصغر رضوانی (متولد 1341ش)، کتابی است در بررسی جامع سیره و تعالیم حضرت فاطمه زهرا(س) که با استناد به آیات و روایات، ایشان را بهعنوان الگوی صحیح و حجت الهی برای رستگاری عموم مردم، بهویژه بانوان، معرفی میکند. این اثر، ضمن ارائه درسهایی از زندگی آن حضرت، به تحلیل مباحث کلامی و تاریخی پیرامون شخصیت ایشان و پاسخ به شبهات مختلف میپردازد.
| الگوی برتر «درسهایی از زندگی حضرت زهرا علیها السلام» | |
|---|---|
 | |
| پدیدآوران | رضوانی، علیاصغر (نويسنده) |
| عنوانهای دیگر | درسهایی از زندگی حضرت زهرا علیها السلام |
| ناشر | مسجد مقدس جمکران |
| مکان نشر | ایران - قم |
| سال نشر | 1389ش |
| چاپ | 3 |
| شابک | 978-964-973-131-5 |
| موضوع | فاطمه زهرا (س)، 8؟ قبل از هجرت - 11ق. - سرگذشت نامه |
| زبان | فارسی |
| تعداد جلد | 1 |
| کد کنگره | /ر6الف7 27/2 BP |
| نورلایب | مطالعه و دانلود pdf |
ساختار
کتاب، مشتمل است بر پیشگفتار، مباحثی مقدماتی در موضوع «آثار بررسی مسائل تاریخی» و یازده بخش اصلی (با زیرمجموعههای متعدد برای هرکدام).
گزارش محتوا
بخش آغازین کتاب، به آثار بررسی مسائل تاریخی اختصاص دارد. از جمله این آثار میتوان به تفکر کردن، عبرت گرفتن از سرگذشت پیشینیان، تقویت قلوب به هنگام سختیها، الگوگیری از بزرگان، نهی از منکر، زمینهسازی برای وحدت جامعه، ریشهیابی مشکلات و چارهجویی برای آنها، احیای دین با نکوداشت بزرگان و ارتباط عاطفی امت با اولیا اشاره کرد[۱].
در بخش حجیت سنت فاطمه زهرا(س)، نویسنده از آیات قرآن و روایات برای اثبات معصوم بودن حضرت زهرا(س) و حجیت داشتن سنت وی، استفاده میکند.
آیاتی چون آیه تطهیر، ایشان را از هرگونه پلیدی و خطا پاک میداند[۲].
همچنین با ذکر آیاتی مانند آیه «أهل الذكر»[۳] و آیه مودت[۴] و احادیثی چون حدیث ثقلین[۵]، حدیث سفینه[۶] و حدیث امان[۷]، بر لزوم تمسک و پیروی از سیره و گفتار حضرت زهرا(س) تأکید میشود.
حدیثی نقلشده از امام صادق(ع) مبنی بر اینکه خداوند با خشم فاطمه(س)، خشمگین میشود و با رضایت او راضی میگردد، دلیل دیگری بر مقام عصمت ایشان است[۸].
درسهایی از سیره حضرت زهرا(س): در این بخش، خاطرنشان شده است که: به دلیل عصمت حضرت زهرا(س) و الگو بودن وی، سیره او میتواند برای انسانهای حقیقتطلب، آموزنده باشد:
- سیره فاطمی قبل از ازدواج: در این قسمت، مواردی چون انس با غریب و دفاع از رسول خدا در برابر آزار مشرکان در مکه، ذکر شده است[۹].
- سیره فاطمی بعد از ازدواج در حیات پدر: درسهایی چون ایثار و ازخودگذشتگی (ایثار مال و ایثار و ازخودگذشتگی در دعا)، جواز سخن گفتن با نامحرمی همچون سلمان، نشر احادیث پیامبر(ص)، عبادت خدا، تلاوت قرآن، تعظیم پدر، کمک به پدر، بیان احکام، صدق در گفتار، مقدم داشتن متدین بر پولدار و...، در این بخش مورد بررسی قرار میگیرد[۱۰].
- سیره فاطمی بعد از وفات پدر: در این بخش، به مواردی چون عزاداری برای پدر، جواز سخن گفتن زن با نامحرم بهجهت دفاع از حق، دستور ندادن به شوهر، پوشیدن مقنعه هنگام خروج از منزل، تجدید عهد با پدر، گرفتن حق خود، دور کردن هم و غم از شوهر، باعث غضب شوهر نشدن، فداکاری برای شوهر و امام خود، دعا برای شیعیان و... اشاره میشود[۱۱].
در بخش توسل به فاطمه زهرا(س)، با استناد به آیاتی چون آیه مباهله، جایگاه حضرت زهرا(س) در شفاعت و واسطهگری وی در فیض الهی اثبات میشود[۱۲]. همچنین روایاتی نقل شده است که پذیرش توبه حضرت آدم(ع) توسط خداوند بهواسطه توسل به انوار پنج تن، از جمله فاطمه(س) بوده است[۱۳].
بخش فاطمه زهرا(س) مادر پدرش، به بررسی جایگاه و رابطه ویژه حضرت زهرا(س) با پیامبر(ص) میپردازد. ایشان پارهای از وجود پیامبر بودند که خشم او، خشم پیامبر و رضایت او، رضایت پیامبر بود و آزار او بهمثابه آزار پیامبر تلقی میشد[۱۴].
بخش نور فاطمه منشأ تحول مذهبی، خطبه فدکیه حضرت زهرا(س) را بهعنوان منشأ تحول و بیداری عمیق در جامعه اسلامی معرفی میکند. این خطبه، یک مباحثه قوی، عمیق و مستدل است که در طول تاریخ، حقایق را آشکار کرده و ریشههای انحراف را نمایان ساخته است[۱۵].
در بخش فاطمه زهرا(س) در کلام دیگران، توصیفاتی از شخصیت حضرت زهرا(س) توسط علما و نویسندگان، مانند ابونعیم اصفهانی، عباس محمود عقاد، دکتر علی ابراهیم حسن و...، ذکر شده که او را بهعنوان سرور زنان عالم، برخوردار از عصمت و الگوی کامل انسانیت معرفی میکنند[۱۶].
نویسنده در بخش ولایت حضرت زهرا(س)، ادعای ولایت و سلطه حضرت زهرا(س) بر مردم و نسبت به اموال عامه مسلمانان را مطرح کرده و آن را از آیات قرآن مانند آیه انفال، فیء و خمس استخراج میکند. این ولایت، تالی ولایت رسول خدا(ص) بوده و حق تصرف در آن اموال مختص ایشان و ائمه معصومین بوده است[۱۷].
امارت، منحصر به دوازده نفر: گرچه حضرت زهرا(س)، امامت و رهبری و ولایت دارند، ولی امارت که زمامداری و حاکمیت بالفعل است، برای دوازده امام میباشد. در این بخش با استناد به آیه اطاعت از «أوليالأمر» و احادیثی چون حدیث دوازده خلیفه، بر انحصار زعامت و امامت در دوازده نفر امام معصوم تأکید میشود[۱۸].
بخش پاسخ: این بخش به طرح شبهات متعدد تاریخی و کلامی پیرامون حضرت زهرا(س) و پاسخ به آنها میپردازد و شامل موارد متعددی است که برخی از آنها عبارتند از:
- اعتراض به حزن حضرت زهرا(س)؛
- اعتراض به شکوه حضرت زهرا(س)؛
- اعتراض به قهر کردن حضرت زهرا(س) با ابوبکر؛
- اعتراض بر حضرت زهرا(س) بهجهت وصیت به دفن شبانه؛
و...[۱۹].
در قسمت خدیجه(س) مادر فاطمه زهرا(س)، مقام حضرت خدیجه کبری(س) بهعنوان بهترین همسر پیامبر و بهترین زنان عالم بررسی شده است. از جمله فضایل ایشان، انفاق اموال خود در راه خدا و اسلام و دریافت سلام و بشارت از سوی خداوند است[۲۰].
بخش پایانی با عنوان فاطمه مظلومه، بهتفصیل به شرح ظلمهایی میپردازد که بر حضرت زهرا(س) پس از رحلت پیامبر(ص) وارد شد. این ظلمها شامل هجوم به خانه ایشان، تهدید به آتش زدن خانه توسط عمر بن خطاب، سقط جنین ایشان (محسن)، آسیب دیدن بازو و شکستن پهلو و غضب حضرت بر ابوبکر و عمر و وصیت به دفن شبانه است. این اتفاقات بهعنوان اسنادی تاریخی دال بر مظلومیت اهلبیت(ع) ثبت شدهاند[۲۱].
پانویس
- ↑ ر.ک: آثار بررسی مسائل تاریخی، ص17-22
- ↑ ر.ک: متن کتاب، ص23
- ↑ ر.ک: همان، ص24
- ↑ ر.ک: همان، ص30
- ↑ ر.ک: همان، ص31
- ↑ ر.ک: همان، ص32
- ↑ ر.ک: همان
- ↑ ر.ک: همان، ص33
- ↑ ر.ک: همان، ص35-37
- ↑ ر.ک: همان، ص38-57
- ↑ ر.ک: همان، ص57-66
- ↑ ر.ک: همان، ص67
- ↑ ر.ک: همان، ص68-69
- ↑ ر.ک: همان، ص71-77
- ↑ ر.ک: همان، ص۷۹-۸۱
- ↑ ر.ک: همان، ص83-88
- ↑ ر.ک: همان، ص89-91
- ↑ ر.ک: همان، ص93-94
- ↑ ر.ک: همان، ص95-170
- ↑ ر.ک: همان، ص171-175
- ↑ ر.ک: همان، ص177-214
منابع مقاله
مقدمه و متن کتاب.