استدراک الغلط الواقع في کتاب العين
استدراك الغلط الواقع في كتاب العين، از آثار ادیب، واژهشناس، نحوی و شاعر اندلسی قرن چهارم هجری قمری، ابوبکر محمد بن حسن زبیدی (متوفای ۳۷۹ق)، نقادی ادبی است و نگارنده بر اساس دیدگاه خاصّ خودش و نسخهای مغلوط از کتاب العين تألیف شاعر، نحوی و واژهشناس قرن دوم هجری قمری، خلیل بن احمد فراهیدی، به داوری انتقادی نسبت به مطالب این فرهنگ لغت میپردازد. ادیبان و پژوهشگران معاصر، دکتر عبدالعلی ودغیری و دکتر صلاح مهدی فرطوسی به ترتیب، مقدمه و متن اصلی این کتاب را تصحیح و تحقیق کردهاند.
| استدراک الغلط الواقع في کتاب العين | |
|---|---|
 | |
| پدیدآوران | زبیدی، محمد بن حسن (نويسنده)
ودغیری، عبدالعلی (محقق) فرطوسی، صلاح مهدی ( مصحح و مقدمهنويس) فراهیدی، خلیل بن احمد ( نویسنده) |
| عنوانهای دیگر | العین |
| ناشر | مجمع اللغة العربیة |
| مکان نشر | سوریه - دمشق |
| سال نشر | 1382ش - 1424ق - 2003م |
| چاپ | 1 |
| موضوع | خلیل بن احمد، 100 - 175؟ق. کتاب العین - نقد و تفسیر - زبان عربی -- واژه نامه ها-- متون قدیمی تا قرن 14 - زبان عربی - اشتباههای کاربردی - متون قدیمی تا قرن 14 |
| زبان | عربی |
| تعداد جلد | 1 |
| کد کنگره | 9084ع8خ 6620 PJ |
| نورلایب | مطالعه و دانلود pdf |
هدف و روش
- صلاح مهدی فرطوسی، در مبحثی مفصل ذیل عنوان «الانتصاف من استدراك الزبيدي علی كتاب العين»، به ارزیابی انتقادی عملکرد ابوبکر محمد بن حسن زبیدی در کتاب حاضر پرداخته و آن را ناروا و کمارزش دانسته است؛ زیرا نسخهای که نویسنده بر اساس آن به انتقاد پرداخته پُرغلط بوده و با نسخه معتبر و منتشرشده، مطابقت ندارد و اشتباهات مطرحشده در آن نیست و برخی از اشتباهات هرچند وارد است، ولی اهمیت چندانی ندارد؛ زیرا از باب ذوق و سلیقه و ساماندهی مطالب است....[۱].
- ابوبکر محمد بن حسن زبیدی، خلیل را بسیار میستاید و از جمله او را «واحد العصر» و «قريع الدهر» مینامد و اشتباهات موجود در کتاب العين را چنان روشن و نابخشودنی میشمارد که نسبت این کتاب به خلیل را انکار میکند و توضیحات بسیاری را درباره غلطهای موجود در کتاب العين ارائه میدهد و میگوید: توضیح بیشتر را در کتاب المختصر من كتاب العين گفته و همه خطاها را تصحیح کردهام[۲].
ساختار و محتوا
- ابوبکر محمد بن حسن زبیدی، مطالب کتاب حاضر را، همانند خلیل در العين، به ترتیب حروف معجم بهحسب مخارج آن تنظیم کرده است[۳].
نمونه مباحث
پانویس
منابع مقاله
مقدمه و متن کتاب.