۹۱٬۷۵۶
ویرایش
جز (جایگزینی متن - ' ' به ' ') |
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) جز (جایگزینی متن - 'موضعگیری ' به 'موضعگیری ') |
||
(۳۵ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۷ کاربر نشان داده نشد) | |||
خط ۱: | خط ۱: | ||
{{جعبه اطلاعات کتاب | {{جعبه اطلاعات کتاب | ||
| عنوان | | عنوان = قيام توابين | ||
| عنوانهای دیگر | | عنوانهای دیگر = | ||
| تصویر | | تصویر = NUR17834J1.jpg | ||
| پدیدآوران | | پدیدآوران = | ||
چناراني، محمد علي ( | [[چناراني، محمد علي]] (نویسنده) | ||
| ناشر | | ناشر = آستان قدس رضوی، شرکت به نشر | ||
| مکان نشر | | مکان نشر = ايران - مشهد مقدس | ||
| سال نشر | | سال نشر = 1383ش | ||
| چاپ | | چاپ = | ||
| شابک | | شابک = | ||
| موضوع | | موضوع = | ||
1.اسلام - تاريخ - از آغاز تا 65ق. | 1.اسلام - تاريخ - از آغاز تا 65ق. | ||
خط ۲۱: | خط ۲۱: | ||
4.قيام توابين، 65ق. | 4.قيام توابين، 65ق. | ||
| زبان | | زبان = فارسی | ||
| تعداد جلد | | تعداد جلد = 1 | ||
| کتابخانۀ دیجیتال نور | | کتابخانۀ دیجیتال نور =17834 | ||
| کد کنگره | | کد کنگره = DS 38/5 /چ9ق9* | ||
| کد اتوماسیون | | کد اتوماسیون = AUTOMATIONCODE17834AUTOMATIONCODE | ||
| پس از | | کتابخوان همراه نور =17834 | ||
| پیش از | | پس از = | ||
| پیش از = | |||
}} | }} | ||
{{کاربردهای دیگر| قیام (ابهام زدایی)}} | |||
'''قیام توابین'''، تألیف محمدعلی | {{کاربردهای دیگر|توابین (ابهام زدایی)}} | ||
'''قیام توابین'''، تألیف [[چناراني، محمد علي|محمدعلی چنارانی]]، از جمله آثار فارسی پیرامون قیام توابین است که اهداف و عوامل شکلگیری، سیر وقایع و دلایل شکست آن را مورد بررسی قرار داده است. | |||
هدف از نگارش این اثر بررسی فلسفه شکلگیری نهضت (قیام) توابین و رد قضاوتهای غیرمنصفانه و نابجا پیرامون این حرکت و شخصیتهایی است که در آن نقش داشتهاند<ref> ر.ک: پیشگفتار، ص1</ref> | هدف از نگارش این اثر بررسی فلسفه شکلگیری نهضت (قیام) توابین و رد قضاوتهای غیرمنصفانه و نابجا پیرامون این حرکت و شخصیتهایی است که در آن نقش داشتهاند<ref>[https://www.noorlib.ir/view/fa/book/bookview/text/17005/2/1 ر.ک: پیشگفتار، ص1]</ref> | ||
==ساختار== | ==ساختار== | ||
خط ۳۸: | خط ۴۱: | ||
==گزارش محتوا== | ==گزارش محتوا== | ||
نویسنده در مقدمه، اصول پژوهشی نگارنده را بهصورت فیشبرداری و تنظیم آنها دانسته است <ref> متن کتاب، ص6-5</ref> | نویسنده در مقدمه، اصول پژوهشی نگارنده را بهصورت فیشبرداری و تنظیم آنها دانسته است.<ref>[https://www.noorlib.ir/view/fa/book/bookview/text/17005/2/5 متن کتاب، ص6-5]</ref> | ||
اینکه در بحث تاریخی از مدارک رجالی، حدیثی و گاهی تفسیری استفاده شده، به این دلیل است که در برخی مواقع فقط کتابهای مربوط پاسخدهنده و راهگشا بودهاند؛ پس نمیتوان در راستای تحقیق کامل، از دیگر مآخذ علمی بهره نجست، بلکه استفاده از منابع مختلف بر ارزش تحقیق میافزاید و از امتیازهای آن بشمار میرود<ref> ر.ک: همان، ص7</ref> | اینکه در بحث تاریخی از مدارک رجالی، حدیثی و گاهی تفسیری استفاده شده، به این دلیل است که در برخی مواقع فقط کتابهای مربوط پاسخدهنده و راهگشا بودهاند؛ پس نمیتوان در راستای تحقیق کامل، از دیگر مآخذ علمی بهره نجست، بلکه استفاده از منابع مختلف بر ارزش تحقیق میافزاید و از امتیازهای آن بشمار میرود.<ref>[https://www.noorlib.ir/view/fa/book/bookview/text/17005/2/7 ر.ک: همان، ص7]</ref> | ||
کتاب حاضر به شیوه تحقیق و نقد مطالب تاریخی و روایتهای آشفته تاریخ اسلام درباره قیام توابین نوشته شده است؛ ازاینرو، اساس کار بر مدارک نخستین قرار گرفته و مآخذ و مدارک بعدی بهعنوان مؤید ثبت و ضبط گردیده است تا خوانندگان محترم در فضای پژوهش و تحقیق و نیز اسناد تاریخی قرار گیرند و قضاوت و داوری نمایند. همچنین به اقتضای زمینه مورد بحث، از مدارک رجالی، حدیثی، تفسیری، جغرافیایی، تبارشناسی و... بهره گرفته شده تا اثر از استحکام و اطمینان بیشتری برخوردار گردد<ref> | کتاب حاضر به شیوه تحقیق و نقد مطالب تاریخی و روایتهای آشفته تاریخ اسلام درباره قیام توابین نوشته شده است؛ ازاینرو، اساس کار بر مدارک نخستین قرار گرفته و مآخذ و مدارک بعدی بهعنوان مؤید ثبت و ضبط گردیده است تا خوانندگان محترم در فضای پژوهش و تحقیق و نیز اسناد تاریخی قرار گیرند و قضاوت و داوری نمایند. همچنین به اقتضای زمینه مورد بحث، از مدارک رجالی، حدیثی، تفسیری، جغرافیایی، تبارشناسی و... بهره گرفته شده تا اثر از استحکام و اطمینان بیشتری برخوردار گردد.<ref>[https://www.noorlib.ir/view/fa/book/bookview/text/17005/2/7 ر.ک: همان]</ref> | ||
بررسی اوضاع سیاسی و اجتماعی جهان اسلام در هنگام جنبش توابین، موضوع فصل دوم کتاب است. امت اسلامی در زمان توابین گرفتار بحران سیاسی بوده و پریشان و متزلزل شده بود. همین عامل باعث بروز جنبشهایی در سرزمینهای عراق، حجاز، مصر و... شده بود که نویسنده بهتفصیل به آن پرداخته است<ref> ر.ک: همان، ص20-13</ref> | نویسنده در اولین فصل کتاب واژه «توابین» را پشیمانشدگان معنا کرده است. این واژه در قرآن یک مرتبه در سوره بقره آیه 222 به کار رفته است. همچنین در روایات بیشماری از معصومین(ع) این واژه با الفاظ گوناگونی به کار رفته است. سبب نامگذاری توابین بدین نام مطلب انتهایی این فصل را تشکیل میدهد که کاربرد آن توسط تاریخنگارن و استفاده از آن توسط رهبران نهضت بهعنوان دلایل نامگذاری ذکر شده است.<ref>[https://www.noorlib.ir/view/fa/book/bookview/text/17005/2/11 ر.ک: همان، ص12-11]</ref> | ||
نویسنده، معتقد است که اهداف قیام توابین را با توجه به شخصیت رهبران قیام و سخنان و مطالب آنها میتوان شناخت. در سخنان و نامههای توابین، رضایت خداوند، امر به معروف و نهی از منکر و دفاع از حقوق اهلبیت(ع) و در صورت پیروزی تفویض خلافت و حکومت به امام معصوم(ع) از دلایل قیام برشمرده شده است<ref> ر.ک: همان، ص21</ref> | بررسی اوضاع سیاسی و اجتماعی جهان اسلام در هنگام جنبش توابین، موضوع فصل دوم کتاب است. امت اسلامی در زمان توابین گرفتار بحران سیاسی بوده و پریشان و متزلزل شده بود. همین عامل باعث بروز جنبشهایی در سرزمینهای عراق، حجاز، مصر و... شده بود که نویسنده بهتفصیل به آن پرداخته است.<ref>[https://www.noorlib.ir/view/fa/book/bookview/text/17005/2/13 ر.ک: همان، ص20-13]</ref> | ||
در مدارک تاریخی و روایی، جملهای از امام سجاد(ع) وجود ندارد که بر حضور آشکار و تشویق توابین برای قیام یا منع و بازداشتن آنان از این حرکت دلالت داشته باشد. در فصل چهارم با نگاه تاریخی و اعتقادی، موضعگیری امام سجاد(ع) نسبت به قیام توابین مورد بررسی قرار گرفته و در آخر چنین نتیجهگیری شده است که راهی که امام سجاد(ع) پیمود با توجه به محاسبات و موقعیتها منطقیترین راه بود؛ زیرا حوادث آینده این واقعیت را بهخوبی آشکار ساخت<ref> ر.ک: همان، ص30-28</ref> | نویسنده، معتقد است که اهداف قیام توابین را با توجه به شخصیت رهبران قیام و سخنان و مطالب آنها میتوان شناخت. در سخنان و نامههای توابین، رضایت خداوند، امر به معروف و نهی از منکر و دفاع از حقوق اهلبیت(ع) و در صورت پیروزی تفویض خلافت و حکومت به امام معصوم(ع) از دلایل قیام برشمرده شده است.<ref>[https://www.noorlib.ir/view/fa/book/bookview/text/17005/2/21 ر.ک: همان، ص21]</ref> | ||
در مدارک تاریخی و روایی، جملهای از [[علی بن حسین(ع)، امام چهارم|امام سجاد]](ع) وجود ندارد که بر حضور آشکار و تشویق توابین برای قیام یا منع و بازداشتن آنان از این حرکت دلالت داشته باشد. در فصل چهارم با نگاه تاریخی و اعتقادی، موضعگیری [[علی بن حسین(ع)، امام چهارم|امام سجاد]](ع) نسبت به قیام توابین مورد بررسی قرار گرفته و در آخر چنین نتیجهگیری شده است که راهی که [[علی بن حسین(ع)، امام چهارم|امام سجاد]](ع)پیمود با توجه به محاسبات و موقعیتها منطقیترین راه بود؛ زیرا حوادث آینده این واقعیت را بهخوبی آشکار ساخت.<ref>[https://www.noorlib.ir/view/fa/book/bookview/text/17005/2/28 ر.ک: همان، ص30-28]</ref> | |||
در دومین بخش کتاب در دو فصل رهبران درجه اول و دوم در قیام توابین معرفی شدهاند. سلیمان بن صرد خزاعی و رفاعة بن شداد بجلی از جمله رهبران درجه اول توابین هستند <ref> ر.ک: همان، ص71-35</ref>. | در دومین بخش کتاب در دو فصل رهبران درجه اول و دوم در قیام توابین معرفی شدهاند. سلیمان بن صرد خزاعی و رفاعة بن شداد بجلی از جمله رهبران درجه اول توابین هستند.<ref>[https://www.noorlib.ir/view/fa/book/bookview/text/17005/2/35 ر.ک: همان، ص71-35]</ref> | ||
در بخش سوم کتاب سیر وقایع تاریخی جنبش توابین از آغاز تا انجام بررسی شده است. نویسنده نخستین گردهمایی توابین را در سال پنجاه هجری قمری پس از شنیدن خبر شهادت امام حسن(ع) در خانه سلیمان بن صرد خزاعی در کوفه دانسته است. گردهمایی بعدی توابین پس از شهادت امام حسین(ع) انجام شده است. دیدار توابین با مختار، زمینههای شکلگیری قیام توابین، شهرهای استراتژیک در جنبش توابین و شهادت رهبران توابین، از جمله مباحث مطرحشده در این بخش از کتاب است.<ref>[https://www.noorlib.ir/view/fa/book/bookview/text/17005/2/75 ر.ک: همان، ص129-75]</ref> | |||
دلایل شکست قیام توابین و آثار اجتماعی و سیاسی جنبش توابین در آخرین بخش از کتاب مورد بررسی قرار گرفته است. نویسنده هشت دلیل بر شکست توابین ذکر کرده است. وی بیوفایی کوفیان را عاملی مهم در شکست توابین دانسته و شاهد بر این مطلب را خطبهها و سخنان علی(ع) و فرزندان آن حضرت دانسته که نمونههای بسیاری از آنها در منابع گوناگون یاد شده است. بیداری مسلمانان، نگران کردن دشمنان اهلبیت(ع)، تحقق قیامها و اثبات بیایمانی کسانی که در کربلا حاضر بودند نیز بهعنوان آثار اجتماعی و سیاسی جنبش توابین ذکر شده است.<ref>[https://www.noorlib.ir/view/fa/book/bookview/text/17005/2/141 ر.ک: همان، ص147-141]</ref> | |||
==وضعیت کتاب== | ==وضعیت کتاب== | ||
در پایان کتاب، کتابنامه و مدارکی که در این اثر مورد بهرهبرداری قرار گرفته است، همراه با مشخصات کامل بیان شده که میتوان آنها را به چند دسته تقسیم کرد: کتابهای تاریخی، حدیثی و روایی، جغرافیایی، تبارشناسی، عقیدتی، تفسیری، دائرةالمعارف، سفرنامهها، ادبیاتی، لغوی، شرقشناسان و اسلامشناسان. | در پایان کتاب، کتابنامه و مدارکی که در این اثر مورد بهرهبرداری قرار گرفته است، همراه با مشخصات کامل بیان شده که میتوان آنها را به چند دسته تقسیم کرد: کتابهای تاریخی، حدیثی و روایی، جغرافیایی، تبارشناسی، عقیدتی، تفسیری، دائرةالمعارف، سفرنامهها، ادبیاتی، لغوی، شرقشناسان و اسلامشناسان. | ||
خط ۶۳: | خط ۶۶: | ||
در پانوشتهای کتاب معانی برخی الفاظ، آدرس آیات و روایات و نیز مستندات مطالب ذکر شده است. | در پانوشتهای کتاب معانی برخی الفاظ، آدرس آیات و روایات و نیز مستندات مطالب ذکر شده است. | ||
==پانویس == | ==پانویس== | ||
<references /> | <references/> | ||
==منابع مقاله== | ==منابع مقاله== | ||
پیشگفتار و متن کتاب. | پیشگفتار و متن کتاب. | ||
== وابستهها == | ==وابستهها== | ||
{{وابستهها}} | |||
[[مختار ثقفی و نهضت توابین]] | |||
[[نهضت مختار ثقفی]] | |||
[[التوابون]] | |||
[[انتقام یا انقلاب کوفه]] | |||
[[ثورات العلويين و أثرها في نشوء المذاهب الإسلامية]] | |||
[[رده:کتابشناسی]] | [[رده:کتابشناسی]] | ||
خط ۷۸: | خط ۹۲: | ||
[[رده:تاریخ کشورهای عربی]] | [[رده:تاریخ کشورهای عربی]] | ||
[[رده:امام حسین(ع)]] |