۶۱٬۱۸۹
ویرایش
جز (جایگزینی متن - 'عبد الله' به 'عبدالله') |
جز (جایگزینی متن - ' ابو ' به ' ابو') |
||
خط ۵۷: | خط ۵۷: | ||
مباحثه دوم: پارهاى از مطالب مطرح شده در اين مباحثه، عبارتند از: شئ ثابت در حيوانات؛ شىء ثابت در نباتات؛ نامتناهى بودن آن شىء، در نباتات؛ لزوم وجود امرى ثابت در هر تغيرى و.... | مباحثه دوم: پارهاى از مطالب مطرح شده در اين مباحثه، عبارتند از: شئ ثابت در حيوانات؛ شىء ثابت در نباتات؛ نامتناهى بودن آن شىء، در نباتات؛ لزوم وجود امرى ثابت در هر تغيرى و.... | ||
مباحثه سوم: اين مباحثه، در مورد مسائلى است كه توسط شيخ | مباحثه سوم: اين مباحثه، در مورد مسائلى است كه توسط شيخ ابوالقاسم کرمانى مطرح گرديده است. برخى از مطالب مطرح شده در اين مباحثه عبارتند از: سخن در باره برهانى كه به اثبات وجود نفس مىپردازد؛ تأثير و تأثر و چگونگى آن؛ غيريت يا عدم غيريت بين نفس و مزاج؛ حقيقت احساس لذت و درد؛ علم به ذات خويش و بيان اينكه اين علم از طريق حس يا به وسيله استدلال از راه افعال حاصل نمىشود؛ بحث در مورد حدس و اينكه چنين نيست كه حد وسط تنها از طريق فكر براى انسان حاصل شود؛ مسئله زمان و نامتناهى بودن خط مستقيم و رابطهاش با دايره و قطر آن و... | ||
مباحثه چهارم: اين مباحثه جوابهايى است كه اغلب آنها به نظريات | مباحثه چهارم: اين مباحثه جوابهايى است كه اغلب آنها به نظريات ابوالفرج بن طيب مىباشد و ناظر به مباحثات منطقى در باب كليات خمس، قضاياى منطقى و مقولات عشر و ... است. سپس نگاهى گذرا به معنى عقل بالقوه شده و از هر چيز مجرد از ماده، به عقل تعبير شده است كه براهينى نيز براى اين معنا به كار گرفته شده است. | ||
اما اينكه چه چيزى عقل را از قوه به فعل مىرساند؟ موضوع ديگر بحث بو على در اين باب است. چگونگى تصور معقولات، تفاوت نفس ناطقه و عقل، تعريف نفس ناطقه به جوهر قابل معقولات و متصرف درمملكت بدن و عقل هيولانى، از مباحثى است كه [[ابنسینا، حسین بن عبدالله|شيخ الرئيس]] در ادامه بدانها پرداخته است. وى در مورد خيال نيز به دو صوت بحث كرده است: اول، كيفيت اطلاع نفس از صور خياليه. دوم، آليّت خيال براى نفس.چگونگى عدم لزوم بطلان صورت مادى و نفوس متعلق به ماده با بطلان مادّه، سؤال مطرح شده ديگرى است كه بو على در جواب، اشارهاى به مباحثش راجع به اين موضوع در كتاب اشارات و شفا نموده است | اما اينكه چه چيزى عقل را از قوه به فعل مىرساند؟ موضوع ديگر بحث بو على در اين باب است. چگونگى تصور معقولات، تفاوت نفس ناطقه و عقل، تعريف نفس ناطقه به جوهر قابل معقولات و متصرف درمملكت بدن و عقل هيولانى، از مباحثى است كه [[ابنسینا، حسین بن عبدالله|شيخ الرئيس]] در ادامه بدانها پرداخته است. وى در مورد خيال نيز به دو صوت بحث كرده است: اول، كيفيت اطلاع نفس از صور خياليه. دوم، آليّت خيال براى نفس.چگونگى عدم لزوم بطلان صورت مادى و نفوس متعلق به ماده با بطلان مادّه، سؤال مطرح شده ديگرى است كه بو على در جواب، اشارهاى به مباحثش راجع به اين موضوع در كتاب اشارات و شفا نموده است | ||
خط ۶۷: | خط ۶۷: | ||
سؤال ديگر اين است كه آيا اينكه شئ ثابت واحدى به لحاظ عددى و شخصى براى اشخاص انواع وجود دارد، داراى برهان هست يا نه؟ كه بو على وجود چنين چيزى را در غير حيوان سخت مىداند و مىگويد: احتمالاً اين حرف فلاسفه كه مىگويند فقط در انسانها موجود است، داراى دلايلى باشد كه با تفكر بتوان به آن دست يافت. مباحثه پنجم: اين مباحثه با سؤالى از صدور افعال مختلف از بسائط شروع مىشود كه پاسخ كوتاهى از سوى [[ابنسینا، حسین بن عبدالله|شيخ الرئيس]] بدان داده شده است. دومين سؤال، از كفايت نفس در جميع افعال خود است كه بو على بطلان آن را ثابت مىكند. سپس مطلبى بدين مضمون طرح مىشود كه مزاج واسطهاى است براى نفس كه كارهاى خود را توسط آن انجام دهد كه باز بو على آن را رد مىنمايد و مزاج را كيفيت واحدهاى با حد و مرز معين مىداند. | سؤال ديگر اين است كه آيا اينكه شئ ثابت واحدى به لحاظ عددى و شخصى براى اشخاص انواع وجود دارد، داراى برهان هست يا نه؟ كه بو على وجود چنين چيزى را در غير حيوان سخت مىداند و مىگويد: احتمالاً اين حرف فلاسفه كه مىگويند فقط در انسانها موجود است، داراى دلايلى باشد كه با تفكر بتوان به آن دست يافت. مباحثه پنجم: اين مباحثه با سؤالى از صدور افعال مختلف از بسائط شروع مىشود كه پاسخ كوتاهى از سوى [[ابنسینا، حسین بن عبدالله|شيخ الرئيس]] بدان داده شده است. دومين سؤال، از كفايت نفس در جميع افعال خود است كه بو على بطلان آن را ثابت مىكند. سپس مطلبى بدين مضمون طرح مىشود كه مزاج واسطهاى است براى نفس كه كارهاى خود را توسط آن انجام دهد كه باز بو على آن را رد مىنمايد و مزاج را كيفيت واحدهاى با حد و مرز معين مىداند. | ||
شيخ | شيخ ابوالقاسم اعتراضى به كلام [[ابنسینا، حسین بن عبدالله|شيخ الرئيس]] در كتاب شفا دارد كه گفته: محال است كه اعراض و صور قائم به مواد، وجود ذات را كه قائم به نفس است، افاده كند و بو على به اعتراض وى جواب مىدهد. | ||
مطالب مهم ديگرى نيز در اين مباحثه مطرح شده است كه ما به برخى از آنها اشاره مىكنيم تا كليات اين مباحثه نيز معلوم گردد: امكان يا عدم امكان دو صورت داشتن هيولاى واحد؛ مفاد قاعده الواحد؛ لزوم تعطيلى قوه عقليه در حالت خواب؛ اثبات محرك براى متحرك؛ كيفيت تأثير بدن در نفس؛ برهان عدم جسمانيت عقل؛ جسمانيّت قواى حيوانيه؛ چگونگى تعقل انسان نفس خودش را؛ اقامه دليل، بر اينكه هر چيزى كه غير خودش راتعقل مىكند، واجب است ذات خود را هم تعقل نمايد؛ برهان وجود معقولات در عقول فعّاله و... | مطالب مهم ديگرى نيز در اين مباحثه مطرح شده است كه ما به برخى از آنها اشاره مىكنيم تا كليات اين مباحثه نيز معلوم گردد: امكان يا عدم امكان دو صورت داشتن هيولاى واحد؛ مفاد قاعده الواحد؛ لزوم تعطيلى قوه عقليه در حالت خواب؛ اثبات محرك براى متحرك؛ كيفيت تأثير بدن در نفس؛ برهان عدم جسمانيت عقل؛ جسمانيّت قواى حيوانيه؛ چگونگى تعقل انسان نفس خودش را؛ اقامه دليل، بر اينكه هر چيزى كه غير خودش راتعقل مىكند، واجب است ذات خود را هم تعقل نمايد؛ برهان وجود معقولات در عقول فعّاله و... |
ویرایش