کارنامه اردشیر بابکان: تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
(صفحه‌ای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NUR102434J1.jpg | عنوان = کارنامه اردشیر بابکان | عنوان‌های دیگر = مشتمل‌ بر متن‌ پهلوی، لغت‌نا‌مه‌، ترجمه‌ فا‌رسی‌ مقا‌یسه‌ با‌ شا‌هنا‌مه‌ و حواشی‌ و تعلیقا‌ت‌ ** کا‌رنا‌مک‌‌ی ارتخشیری پا‌پکا‌ن‌ | پدیدآورن...» ایجاد کرد)
 
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۳۳: خط ۳۳:
کتاب نزدیک سال 600م، تدوین شده است و دارای 5600 واژه پهلوی است. گویا این اثر، خلاصه‌ای از کارنامه مفصّل‌ترِ اردشیر بابکان است که اکنون در دست نیست.
کتاب نزدیک سال 600م، تدوین شده است و دارای 5600 واژه پهلوی است. گویا این اثر، خلاصه‌ای از کارنامه مفصّل‌ترِ اردشیر بابکان است که اکنون در دست نیست.
درباره کتاب «کاروند» گفته شده هیچ ارتباطی به این اثر ندارد، بلکه به گفته «جاحظ» کتابی در ادب و لغت بوده است که از میان رفته و فقط نامی از آن مانده است<ref>ر.ک: پیشگفتار، صفحه الف - ب</ref>.
درباره کتاب «کاروند» گفته شده هیچ ارتباطی به این اثر ندارد، بلکه به گفته «جاحظ» کتابی در ادب و لغت بوده است که از میان رفته و فقط نامی از آن مانده است<ref>ر.ک: پیشگفتار، صفحه الف - ب</ref>.
کارنامه را نباید با «عهد اردشیر» یکی گرفت. آن عهد، نامه یا خطبه‌ای است که اردشیر بابکان در آیین مُلک‌داری نوشته است. این خبر در آثار «جاحظ» و «ابن مسکویه» تأیید شده است. «ابن ندیم» نیز آن را عهدی از اردشیر به پسرش «شاپور» برمی‌شمرد. هم او کتابی را با عنوان «سیرت اردشیر» نام می‌برد که ترجمه عربی همین کارنامه است. باز هم ابن ندیم از دو اثر دیگر به نام‌های «كتابُ وضعِ المَسالِح» درباره کمین ‌نهادن و اسلحه‌خانه و «كتاب التّدبير»، که در آیین مُلک‌داری برای اردشیر نوشته شده‌اند، نام می‌برد<ref>ر.ک: همان، صفحه د</ref>‏. برخی مانند مسعودی و «محمد ‌بن ‌اسحاق» (ابن ندیم) نیز «کارنامه» را به انوشیروان نسبت داده‌اند.
کارنامه را نباید با «عهد اردشیر» یکی گرفت. آن عهد، نامه یا خطبه‌ای است که اردشیر بابکان در آیین مُلک‌داری نوشته است. این خبر در آثار «جاحظ» و «ابن مسکویه» تأیید شده است. «ابن ندیم» نیز آن را عهدی از اردشیر به پسرش «شاپور» برمی‌شمرد. هم او کتابی را با عنوان «سیرت اردشیر» نام می‌برد که ترجمه عربی همین کارنامه است. باز هم ابن ندیم از دو اثر دیگر به نام‌های «كتابُ وضعِ المَسالِح» درباره کمین ‌نهادن و اسلحه‌خانه و «كتاب التّدبير»، که در آیین مُلک‌داری برای اردشیر نوشته شده‌اند، نام می‌برد<ref>ر.ک: همان، صفحه د</ref>‏. برخی مانند مسعودی و «محمد ‌بن ‌اسحاق» (ابن ندیم) نیز «کارنامه» را به انوشیروان نسبت داده‌اند.


خط ۳۸: خط ۳۹:


سبک و انشای محکم، ساده و استادانه «کارنامه» خیلی قدیمی است و با سبک آثار پهلوی، که پس از اسلام نوشته شده است، فرق دارد. پس می‌توان گفت که این «کارنامه» بی‌شک از ادبیات اصیل ساسانیان بشمار می‌رود و به‌طور قطع، در زمانه سقوط یزدگرد و در دوره اسلامی تنظیم نشده است<ref>ر.ک: همان، صفحه و</ref>.
سبک و انشای محکم، ساده و استادانه «کارنامه» خیلی قدیمی است و با سبک آثار پهلوی، که پس از اسلام نوشته شده است، فرق دارد. پس می‌توان گفت که این «کارنامه» بی‌شک از ادبیات اصیل ساسانیان بشمار می‌رود و به‌طور قطع، در زمانه سقوط یزدگرد و در دوره اسلامی تنظیم نشده است<ref>ر.ک: همان، صفحه و</ref>.
‏دیگر اینکه، متن این کارنامه اصیل‌تر از نسخه‌ای است که فردوسی از آن بهره جسته است. مشکور سپس، به مقایسه کارنامه با هر دو شاهنامه «منصوری» و «فردوسی» می‌پردازد. او نسخه‌های موجود «کارنامه» را برگرفته از نسخه «رستم مهربان» می‌داند که متن پهلوی آن است و به دستور «پشوتن سنجانا» در هند به سال 1896م، استنساخ و ترجمه شده است<ref>ر.ک: همان، صفحه ز - یج</ref>‏.
 
دیگر اینکه، متن این کارنامه اصیل‌تر از نسخه‌ای است که [[فردوسی، ابوالقاسم|فردوسی]] از آن بهره جسته است. مشکور سپس، به مقایسه کارنامه با هر دو شاهنامه «منصوری» و «فردوسی» می‌پردازد. او نسخه‌های موجود «کارنامه» را برگرفته از نسخه «رستم مهربان» می‌داند که متن پهلوی آن است و به دستور «پشوتن سنجانا» در هند به سال 1896م، استنساخ و ترجمه شده است<ref>ر.ک: همان، صفحه ز - یج</ref>‏.


مشکور، فهرستی از طبع و ترجمه‌های کارنامه را تا زمان خویش می‌آورد که به ترتیبِ طبع، عبارتند از:
مشکور، فهرستی از طبع و ترجمه‌های کارنامه را تا زمان خویش می‌آورد که به ترتیبِ طبع، عبارتند از: