الحسن بن الهيثم بحوثه و کشوفه البصرية: تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۳۱: خط ۳۱:
==محتوا==
==محتوا==
جزء اول، باب اول تا چهارم را در خود جای داده است:
جزء اول، باب اول تا چهارم را در خود جای داده است:
باب اول، به دو فصل اصلی تقسیم می‌شود؛ در فصل نخست، نویسنده به بررسی جایگاه ابن‌ هیثم و روند اندیشه او می‌پردازد. در این فصل، مباحث متعددی در مورد طرز اندیشه‌ورزی ابن هیثم مطرح می‌شود؛ از جمله شیوه او در بحث علمی و نسبت آن با روش علمی جدید بررسی می‌گردد<ref>ر.ک: متن کتاب، ص91-140</ref>‏.
 
باب اول، به دو فصل اصلی تقسیم می‌شود؛ در فصل نخست، نویسنده به بررسی جایگاه [[ابن هیثم، محمد بن حسن|ابن‌ هیثم]] و روند اندیشه او می‌پردازد. در این فصل، مباحث متعددی در مورد طرز اندیشه‌ورزی [[ابن هیثم، محمد بن حسن|ابن هیثم]] مطرح می‌شود؛ از جمله شیوه او در بحث علمی و نسبت آن با روش علمی جدید بررسی می‌گردد<ref>ر.ک: متن کتاب، ص91-140</ref>‏.
 
در فصل دوم، به بررسی وضعیت علم نور در دوران پیش از ابن‌هیثم، به‌ویژه در یونان باستان و حوزه اسکندریه پرداخته شده است<ref>ر.ک: همان، ص141-163</ref>.
در فصل دوم، به بررسی وضعیت علم نور در دوران پیش از ابن‌هیثم، به‌ویژه در یونان باستان و حوزه اسکندریه پرداخته شده است<ref>ر.ک: همان، ص141-163</ref>.


در باب دوم، در دو فصل، دیدگاه‌های ابن هیثم و نظریات عمومی او درباره نور<ref>ر.ک: همان،ص171-240</ref> و امتداد نور بر جهات و خطوط مستقیم و پدیده‌های ناشی از آن، بررسی شده است<ref>ر.ک: همان، ص243-297</ref>.
در باب دوم، در دو فصل، دیدگاه‌های [[ابن هیثم، محمد بن حسن|ابن هیثم]] و نظریات عمومی او درباره نور<ref>ر.ک: همان،ص171-240</ref> و امتداد نور بر جهات و خطوط مستقیم و پدیده‌های ناشی از آن، بررسی شده است<ref>ر.ک: همان، ص243-297</ref>.


در باب سوم، ابتدا از فرآیند بینایی از منظر طبیعی<ref>ر.ک: همان، ص301-336</ref> و از منظر نفسی سخن به میان آمده<ref>ر.ک: همان، ص337-408</ref> و در آخر، خطاهای مختلف بینایی و علل آن‌ها مورد بحث قرار گرفته است<ref>ر.ک: همان، ص409-435</ref>.
در باب سوم، ابتدا از فرآیند بینایی از منظر طبیعی<ref>ر.ک: همان، ص301-336</ref> و از منظر نفسی سخن به میان آمده<ref>ر.ک: همان، ص337-408</ref> و در آخر، خطاهای مختلف بینایی و علل آن‌ها مورد بحث قرار گرفته است<ref>ر.ک: همان، ص409-435</ref>.
خط ۴۰: خط ۴۲:
باب چهارم، مکانیسم انعکاس نور<ref>ر.ک: همان، ص439-464</ref>، تعیین نظیر (شعاع ساقط و شعاع منعکس)<ref>ر.ک: همان، ص465-482</ref> و جزئیات انعکاس از انواع مختلف سطوح کروی محدب<ref>ر.ک: همان، ص483-504</ref>، سطوح کروی مقعر<ref>ر.ک: همان، ص505-578</ref> و... را شامل می‌شود و به‌تفصیل روش‌شناسی ابن هیثم در مطالعات تجربی انعکاس در هرکدام را بیان می‌کند<ref>ر.ک: همان، ص579-585</ref>.
باب چهارم، مکانیسم انعکاس نور<ref>ر.ک: همان، ص439-464</ref>، تعیین نظیر (شعاع ساقط و شعاع منعکس)<ref>ر.ک: همان، ص465-482</ref> و جزئیات انعکاس از انواع مختلف سطوح کروی محدب<ref>ر.ک: همان، ص483-504</ref>، سطوح کروی مقعر<ref>ر.ک: همان، ص505-578</ref> و... را شامل می‌شود و به‌تفصیل روش‌شناسی ابن هیثم در مطالعات تجربی انعکاس در هرکدام را بیان می‌کند<ref>ر.ک: همان، ص579-585</ref>.


جزء دوم، در چهار باب، تحقیقات هندسی و ریاضی ابن هیثم در مورد پدیده‌های نور و بینایی‌شناسی را در خود جای داده است؛ به‌نحوی که باب پنجم بر مسئله مطرح‌شده توسط ابن هیثم و بحث‌های هندسی مربوط به آن، تمرکز دارد<ref>ر.ک: همان، ص597-698</ref>، باب ششم، به‌تفصیل نحوه درک تصاویر از طریق انعکاس را بیان می‌کند<ref>ر.ک: همان، ص705-796</ref>، باب هفتم، قوانین انکسار نور و پدیده‌های مرتبط با انکسار در سطوح تخت را ارائه می‌دهد<ref>ر.ک: همان، ص799-879</ref> و باب هشتم، اصول کلی انکسار در سطوح کروی را پوشش می‌دهد<ref>ر.ک: همان، ص883-973</ref>.
جزء دوم، در چهار باب، تحقیقات هندسی و ریاضی [[ابن هیثم، محمد بن حسن|ابن هیثم]] در مورد پدیده‌های نور و بینایی‌شناسی را در خود جای داده است؛ به‌نحوی که باب پنجم بر مسئله مطرح‌شده توسط [[ابن هیثم، محمد بن حسن|ابن هیثم]] و بحث‌های هندسی مربوط به آن، تمرکز دارد<ref>ر.ک: همان، ص597-698</ref>، باب ششم، به‌تفصیل نحوه درک تصاویر از طریق انعکاس را بیان می‌کند<ref>ر.ک: همان، ص705-796</ref>، باب هفتم، قوانین انکسار نور و پدیده‌های مرتبط با انکسار در سطوح تخت را ارائه می‌دهد<ref>ر.ک: همان، ص799-879</ref> و باب هشتم، اصول کلی انکسار در سطوح کروی را پوشش می‌دهد<ref>ر.ک: همان، ص883-973</ref>.


در خاتمه کتاب نیز یافته‌های اصلی، جمع‌بندی و بر ارزش علمی بی‌نظیر کارهای ابن هیثم تأکید شده است<ref>ر.ک: همان، ص977</ref>.
در خاتمه کتاب نیز یافته‌های اصلی، جمع‌بندی و بر ارزش علمی بی‌نظیر کارهای ابن هیثم تأکید شده است<ref>ر.ک: همان، ص977</ref>.