کلی و جزئی در منطق و فلسفه سینوی: تفاوت میان نسخه‌ها

کلی و جزئی در منطق و فلسفه سینوی (نمایش مبدأ)

نسخهٔ ‏۱۷ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۵۰

۱۷۱ بایت اضافه‌شده ، ۱۷ مه

بدون خلاصۀ ویرایش

Hbaghizadeh

دیوان‌سالاران، مدیران

۱۵۹٬۸۰۳

ویرایش

@@ خط ۳۱: / خط ۳۱: @@
 ==گزارش محتوا==
-پیشگفتار کتاب، به اهمیت تاریخی منطق سینوی که مجموعه‌ای از ابداعات و نوآوری‌هاست، اشاره می‌کند. این منطق که بر پایه‌های میراث یونانی بنا شده، توسط ابن سینا در کتاب اشارات و تنبیهات به‌عنوان ابزاری برای مصون ماندن اندیشه از خطا تعریف شده است. ابن سینا در این راستا تلاش کرد تا منطق ارسطویی را تکمیل و تصحیح نماید و در عرصه منطق‌پژوهی، نوآوری‌هایی از خود نشان داد. مسئله کلی و جزیی از دیرباز در فلسفه یونان (از جمله نزد پارمنیدس، هراکلیتوس و افلاطون) مطرح بوده است و در فلسفه معاصر نیز ذیل موضوع مدرکات حسی و عقلی مورد بحث قرار گرفته است. هدف اصلی پژوهش، شرح و تفصیل عبارات ابن سینا درباره کلی و جزیی در منطق اشارات و تنبیهات و در فلسفه سینوی است<ref>ر.ک: پیشگفتار، ص11-19</ref>.
+پیشگفتار کتاب، به اهمیت تاریخی منطق سینوی که مجموعه‌ای از ابداعات و نوآوری‌هاست، اشاره می‌کند. این منطق که بر پایه‌های میراث یونانی بنا شده، توسط [[ابن سینا، حسین بن عبدالله|ابن سینا]] در کتاب اشارات و تنبیهات به‌عنوان ابزاری برای مصون ماندن اندیشه از خطا تعریف شده است. [[ابن سینا، حسین بن عبدالله|ابن سینا]] در این راستا تلاش کرد تا منطق ارسطویی را تکمیل و تصحیح نماید و در عرصه منطق‌پژوهی، نوآوری‌هایی از خود نشان داد. مسئله کلی و جزیی از دیرباز در فلسفه یونان (از جمله نزد پارمنیدس، هراکلیتوس و [[افلاطون]]) مطرح بوده است و در فلسفه معاصر نیز ذیل موضوع مدرکات حسی و عقلی مورد بحث قرار گرفته است. هدف اصلی پژوهش، شرح و تفصیل عبارات ابن سینا درباره کلی و جزیی در منطق اشارات و تنبیهات و در فلسفه سینوی است<ref>ر.ک: پیشگفتار، ص11-19</ref>.
-فصل اول: کلی و جزیی در منطق اشارات و تنبیهات: این فصل، به تعریف کلی و جزیی از دیدگاه ابن سینا در منطق می‌پردازد. ابن سینا کلی و جزیی را در تقسیمات الفاظ مفرد و مرکب آورده است و آن دو را چنین تعریف کرده: جزیی، لفظ مفردی است که نفس تصور معنای آن، مانع از وقوع شرکت در آن است.
+فصل اول: کلی و جزیی در منطق اشارات و تنبیهات: این فصل، به تعریف کلی و جزیی از دیدگاه ابن سینا در منطق می‌پردازد. [[ابن سینا، حسین بن عبدالله|ابن سینا]] کلی و جزیی را در تقسیمات الفاظ مفرد و مرکب آورده است و آن دو را چنین تعریف کرده: جزیی، لفظ مفردی است که نفس تصور معنای آن، مانع از وقوع شرکت در آن است.
 کلی، لفظ مفردی است که نفس تصور معنای آن، مانع از وقوع شرکت در آن نیست. نویسنده سپس این تعریف و قیود آن را شرح می‌دهد<ref>ر.ک: متن کتاب، ص23-34</ref>.
 در ادامه، به بیان تقسیمات کلی پرداخته می‌شود:
 # اقسام کلی به‌لحاظ مفهوم (متواطی و مشکک)؛
@@ خط ۴۳: / خط ۴۴: @@
 در ادامه، مبحث ذاتی و عرضی مطرح و به موضوعاتی همچون ذاتی مقوم<ref>ر.ک: همان، ص67</ref>، عرضی لازم<ref>ر.ک: همان، ص85</ref> و غیرلازم (مفارق)<ref>ر.ک: همان، ص104</ref>، کاربردهای واژه ذاتی<ref>ر.ک: همان، ص108</ref>، تفاوت ذاتی با پاسخ به پرسش چیستی<ref>ر.ک: همان، ص128</ref> و اقسام پاسخ‌های پرسش چیستی<ref>ر.ک: همان، ص138</ref> اشاره شده است.
-فصل دوم: کلی و جزیی در فلسفه سینوی: این فصل، به بررسی دیدگاه‌های فلسفی درباره کلیات، به‌خصوص در مکتب سینوی، اختصاص دارد. ابتدا دیدگاه‌های فلاسفه یونان درباره کلیات مرور می‌شود؛ افرادی همچون: سقراط، که دلبستگی خاصی به مسائل اخلاقی و فضایل انسانی داشت و تلاش فلسفی خود را در این‌باره به‌کار بست<ref>ر.ک: همان، ص162</ref>، افلاطون، که قائل به مثل یا ایده‌های مجرد و مستقل از وجود عینی بود<ref>ر.ک: همان، ص166</ref> و ارسطو، که به نقد نظر افلاطون، در باب مثل پرداخته است<ref>ر.ک: همان، ص167</ref>. در ادامه، بحث کلیات در فلسفه قرون وسطا و نیز بحث نحوه وجود کلیات بررسی می‌شود که شامل چهار دیدگاه اصلی است: واقع‌گرایی، مفهوم‌گرایی، نام‌گرایی و نظریه تشابه<ref>ر.ک: همان، ص170-194</ref>.
+فصل دوم: کلی و جزیی در فلسفه سینوی: این فصل، به بررسی دیدگاه‌های فلسفی درباره کلیات، به‌خصوص در مکتب سینوی، اختصاص دارد. ابتدا دیدگاه‌های فلاسفه یونان درباره کلیات مرور می‌شود؛ افرادی همچون: سقراط، که دلبستگی خاصی به مسائل اخلاقی و فضایل انسانی داشت و تلاش فلسفی خود را در این‌باره به‌کار بست<ref>ر.ک: همان، ص162</ref>، [[افلاطون]]، که قائل به مثل یا ایده‌های مجرد و مستقل از وجود عینی بود<ref>ر.ک: همان، ص166</ref> و [[ارسطو]]، که به نقد نظر [[افلاطون]]، در باب مثل پرداخته است<ref>ر.ک: همان، ص167</ref>. در ادامه، بحث کلیات در فلسفه قرون وسطا و نیز بحث نحوه وجود کلیات بررسی می‌شود که شامل چهار دیدگاه اصلی است: واقع‌گرایی، مفهوم‌گرایی، نام‌گرایی و نظریه تشابه<ref>ر.ک: همان، ص170-194</ref>.
 در ادامه، دیدگاه فیلسوفان اسلامی در باب نحوه وجود کلیات مطرح می‌شود. فیلسوفان اسلامی ، به‌طور کلی درباره کلیات، واقع‌گرا (رئالیست) هستند و معتقدند افراد یک نوع مفروض، مانند انسان، در حقیقت و واقعیت انسانیت باهم مشترکند. انسانیت صرفا در ذهن متحقق نیست، بلکه در تک‌تک افراد انسان موجود است<ref>ر.ک: همان، ص194</ref>.
 دلایل معتقدان به وجود کلی طبیعی در خارج<ref>ر.ک: همان، ص228</ref>، دلایل نافیان وجود کلی طبیعی در خارج<ref>ر.ک: همان، ص232</ref>، تفاوت دیدگاه ابن سینا و ملاصدرا در باب وجود کلی طبیعی<ref>ر.ک: همان، ص235</ref> و پاسخ مسئله وجودشناختی کلیات بر اساس کلی طبیعی<ref>ر.ک: همان، ص238</ref>، از جمله موضوعات مطرح‌شده در این فصل می‌باشد.