جستارهایی در مدرسه کلامی بغداد: تفاوت میان نسخه‌ها

نوبختیان از نخستین متکلمان امامیه در بغداد به شمار می‌روند و نقش مهمی در شکل‌گیری و توسعه کلام امامیه داشتند. آنان با اندیشه‌های معتزلی آشنا بودند و برخی از اندیشه‌هایشان (مانند توحید، عدل، نبوت) را پذیرفتند و در عین حال، تمایزهای فکری در باب امامت و صفات الهی میانشان بود به‌ویژه آنکه نوبختیان بر اساس روایات و احادیث ائمه(ع) استدلال می‌کردند و در این زمینه با معتزله تفاوت داشتند. در بحث امامت، نوبختیان دیدگاه امامیه را در قبال خلافت و نقش امامان(ع) تقویت کردند، در حالی که معتزله این جایگاه را نپذیرفته بودند. آنان در موضوع جبر و اختیار برخلاف برخی معتزله، به اختیار انسان اعتقاد داشتند و افعال انسان را مخلوق خودش می‌دانستند. خضرآباد نشان می‌دهد که نوبختیان با وجود تبادل فکری با معتزله، هویت کلامی مستقل خود را حفظ کردند و به تثبیت اندیشه امامیه کمک شایانی نمودند. ref>ر.ک: همان، ص246-215</ref>