وجود ذهنی: تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۴۹: خط ۴۹:


==دفع اشکالات==
==دفع اشکالات==
حکما این اشکالات را به وجوه گوناگونی دفع کرده‌اند. برخی به [[اختلاف حمل]] پاسخ گفته‌اند: حمل در قول «جوهر ذهنی جوهر است» حمل اولی ذاتی است و در قول «جوهر ذهنی کیفی است» حمل شائع صناعی، و [[تناقض]]ی در کار نیست زیرا حمل به اختلاف اعتبار مختلف می‌شود. این روش صدرالمتألهین در حل اشکال بوده است.<ref>شرح المنظومة (فلسفه)، ج۲، ص۱۳۸، س۶</ref>
حکما این اشکالات را به وجوه گوناگونی دفع کرده‌اند. برخی به [[اختلاف حمل]] پاسخ گفته‌اند: حمل در قول «جوهر ذهنی جوهر است» حمل اولی ذاتی است و در قول «جوهر ذهنی کیفی است» حمل شائع صناعی، و [[تناقض]]ی در کار نیست زیرا حمل به اختلاف اعتبار مختلف می‌شود. این روش [[صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم|صدرالمتألهین]] در حل اشکال بوده است.<ref>شرح المنظومة (فلسفه)، ج۲، ص۱۳۸، س۶</ref>


از دیگر پاسخ‌ها این است که صور علمی در نفس [[حلول (فلسفه)|حلول]] نمی‌کنند به گونه حلول اعراض در موضوعات مادی، بلکه [[قیام صدوری|قیام]] آنها به ذهن قیام صدوری است نه حلولی. نفس [[فاعل (فلسفه)|فاعل]] صور است نه [[محل قابل]] برای آنها. با این بیان، اشکال اتصاف نفس به صفات مادیات و اشکال انطباع کبیر در صغیر دفع می‌شود.<ref>الحاشیة على الإلهیات، ص۱۳۰، س۱</ref>
از دیگر پاسخ‌ها این است که صور علمی در نفس [[حلول (فلسفه)|حلول]] نمی‌کنند به گونه حلول اعراض در موضوعات مادی، بلکه [[قیام صدوری|قیام]] آنها به ذهن قیام صدوری است نه حلولی. نفس [[فاعل (فلسفه)|فاعل]] صور است نه [[محل قابل]] برای آنها. با این بیان، اشکال اتصاف نفس به صفات مادیات و اشکال انطباع کبیر در صغیر دفع می‌شود.<ref>الحاشیة على الإلهیات، ص۱۳۰، س۱</ref>