۲۰٬۴۵۲
ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۷: | خط ۷: | ||
| معادل فرانسوی/آلمانی = existence mentale (فرانسوی) / geistige Existenz (آلمانی) | | معادل فرانسوی/آلمانی = existence mentale (فرانسوی) / geistige Existenz (آلمانی) | ||
| دانش = فلسفه اسلامی، معرفتشناسی، وجودشناسی | | دانش = فلسفه اسلامی، معرفتشناسی، وجودشناسی | ||
| فیلسوفان کلیدی = | | فیلسوفان کلیدی = ابن سینا(شیخ الرئیس)، صدرالمتألهین شیرازی، محقق دوانی، سید سند، دشتکی، قوشجی | ||
| تعریف = وجود ماهیات در ذهن به وجودی تبعی که آثار خارجی بر آن مترتب نمیشود | | تعریف = وجود ماهیات در ذهن به وجودی تبعی که آثار خارجی بر آن مترتب نمیشود | ||
| متون مهم = الأسفارالأربعة (صدرالمتألهین)، شرح المنظومة (سبزواری)، بدایةالحکمة (طباطبایی)، نهایةالحکمة (طباطبایی)، الشواهد الربوبیة (صدرالمتألهین) | | متون مهم = الأسفارالأربعة (صدرالمتألهین)، شرح المنظومة (سبزواری)، بدایةالحکمة (طباطبایی)، نهایةالحکمة (طباطبایی)، الشواهد الربوبیة (صدرالمتألهین) | ||
| خط ۲۸: | خط ۲۸: | ||
اقوال حکما در حقیقت وجود ذهنی متعدد است. برخی گفتهاند علم حصول شبحی است در ذهن که حاکی از خارج و مباین با محکی در ماهیت باشد. این همان قول به شبح نامیده میشود. برخی دیگر گفتهاند علم حصول شبحی در ذهن است که حاکی از خارج نیست، اما این قول به سفسطه میانجامد. قول صحیح عند التحقیق آن است که حاصل در ذهن خود ماهیت شیء است نه شبح و نه مثال آن.<ref>الأقوال فی حقیقة الوجود الذهنی، بدایةالحکمة، ص۲۸، س۳؛ القول بأن العلم حصول شبح فی الذهن یکون حاکیا عن الخارج و مباینا للمحکی ماهیة، نهایةالحکمة، ص۳۴، س۹</ref> | اقوال حکما در حقیقت وجود ذهنی متعدد است. برخی گفتهاند علم حصول شبحی است در ذهن که حاکی از خارج و مباین با محکی در ماهیت باشد. این همان قول به شبح نامیده میشود. برخی دیگر گفتهاند علم حصول شبحی در ذهن است که حاکی از خارج نیست، اما این قول به سفسطه میانجامد. قول صحیح عند التحقیق آن است که حاصل در ذهن خود ماهیت شیء است نه شبح و نه مثال آن.<ref>الأقوال فی حقیقة الوجود الذهنی، بدایةالحکمة، ص۲۸، س۳؛ القول بأن العلم حصول شبح فی الذهن یکون حاکیا عن الخارج و مباینا للمحکی ماهیة، نهایةالحکمة، ص۳۴، س۹</ref> | ||
ابن سینا(شیخ الرئیس) بر این باور است که علم ما به جواهر ـ چه مادی چه مجرد ـ بواسطة صوری است که اعراضی در نفس میباشند. این قول او مبتنی بر مقدماتی چند است: عدم تعقل عاقل جز ذات خود یا صفت خود، و اینکه نفس دارای درجه واحدة است، و نفی تشکیک در وجود، و نفی اتحاد عاقل و معقول، و نفی اتصال عقل به عقل فعّال، و نفی مثل.<ref>ابتناء قول الشیخ بأن علمنا بالجواهر بواسطة الصور و هی أعراض فی النفس على عدم تعقل العاقل إلا ذاته أو صفتها و أن للنفس درجة واحدة و نفی التشکیک فی الوجود، الحاشیةعلىالإلهیات، ص۱۳۹، س۱؛ ابتناؤه على نفی اتحاد العاقل و المعقول و نفی اتصال العقل بالعقل الفعال و نفی المثل، همان، ص۱۳۹، س۴</ref> | |||
==دیدگاه صدرالمتألهین و دوانی== | ==دیدگاه صدرالمتألهین و دوانی== | ||