ابن دایه، احمد بن یوسف: تفاوت میان نسخه‌ها

جز
جایگزینی متن - ' ' به ''
بدون خلاصۀ ویرایش
جز (جایگزینی متن - ' ' به '')
برچسب‌ها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه
 
(۵ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
{{جعبه اطلاعات زندگی‌نامه
{{جعبه اطلاعات زندگی‌نامه
| عنوان = احمد بن یوسف بن ابراهیم (ابن دایه)
| عنوان = احمد بن یوسف بن ابراهیم (ابن دایه)
| تصویر =  
| تصویر =NUR00000.jpg
| اندازه تصویر =  
| اندازه تصویر =  
| توضیح تصویر =  
| توضیح تصویر =  
خط ۳۵: خط ۳۵:
| شاگردان = ابوبکر محمد بن احمد بن خروف
| شاگردان = ابوبکر محمد بن احمد بن خروف
| اجازه اجتهاد از =  
| اجازه اجتهاد از =  
| آثار = {{فهرست جعبه عمودی | کتاب المکافاة و حسن العقبی | سیره احمد بن طولون | سیره خمارویه | سیره هارون بن خمارویه | اخبار غلمان بنی طولون | اخبار الاطباء | اخبار المنجمین | مختصر المنطق | تفسیر کتاب الثمره | رسالة فی النسبة و التناسب | رسالة فی القسی المتشابه | کتاب السیاسة لافلاطون | کتاب الطبیخ | اخبار ابراهیم بن المهدی}}
| آثار = {{فهرست جعبه عمودی | [[المكافأة و حسن العقبى]] | سیره احمد بن طولون | سیره خمارویه | سیره هارون بن خمارویه | اخبار غلمان بنی طولون | اخبار الاطباء | اخبار المنجمین | مختصر المنطق | تفسیر کتاب الثمره | رسالة فی النسبة و التناسب | رسالة فی القسی المتشابه | کتاب السیاسة لافلاطون | کتاب الطبیخ | اخبار ابراهیم بن المهدی}}
| سبک نوشتاری =  
| سبک نوشتاری =  
| وبگاه =  
| وبگاه =  
| امضا =  
| امضا =  
| کد مؤلف = AUTHORCODE00000AUTHORCODE
| کد مؤلف = AUTHORCODE53536AUTHORCODE
}}
}}
'''ابوجعفر احمد بن یوسف بن ابراهیم الکاتب، معروف به ابن دایه بغدادی''' (پیش از ۲۶۰ق - ۳۴۰ق)، ریاضی‌دان، منجم، مورخ، پزشک، ادیب، شاعر و کاتب برجسته دربار طولونیان مصر در قرن سوم و چهارم هجری بود. وی در علوم مختلفی چون ریاضیات، نجوم، طب، تاریخ و ادب تبحر داشت و از بزرگ‌ترین ریاضی‌دانان اسلامی قرن چهارم هجری به شمار می‌رفت. آثار ریاضی او به لاتین ترجمه شد و ریاضی‌دانانی چون لئوناردو فیبوناچی و یوردانوس نموراریوس از او تأثیر پذیرفتند. ابن دایه مورخ رسمی خاندان طولون بود و کتاب «[[المكافأة و حسن العقبى|المکافاة]]» از مهم‌ترین آثار اوست که تصویری از زندگی اجتماعی عصر طولونیان ارائه می‌دهد. برخی از دانشمندان شیعه مانند سید بن طاووس و ابن شهرآشوب به تشیع وی تصریح کرده‌اند و اشعار باقی‌مانده از او نیز دلالت بر ارادت وی به اهل بیت علیهم‌السلام دارد.
'''ابوجعفر احمد بن یوسف بن ابراهیم الکاتب، معروف به ابن دایه بغدادی''' (پیش از ۲۶۰ق - ۳۴۰ق)، ریاضی‌دان، منجم، مورخ، پزشک، ادیب، شاعر و کاتب برجسته دربار طولونیان مصر در قرن سوم و چهارم هجری بود. وی در علوم مختلفی چون ریاضیات، نجوم، طب، تاریخ و ادب تبحر داشت و از بزرگ‌ترین ریاضی‌دانان اسلامی قرن چهارم هجری به شمار می‌رفت. آثار ریاضی او به لاتین ترجمه شد و ریاضی‌دانانی چون لئوناردو فیبوناچی و یوردانوس نموراریوس از او تأثیر پذیرفتند. ابن دایه مورخ رسمی خاندان طولون بود و کتاب «[[المكافأة و حسن العقبى|المکافاة]]» از مهم‌ترین آثار اوست که تصویری از زندگی اجتماعی عصر طولونیان ارائه می‌دهد. برخی از دانشمندان شیعه مانند [[ابن طاووس، علی بن موسی|سید بن طاووس]] و [[ابن شهرآشوب، محمد بن علی|ابن شهرآشوب]] به تشیع وی تصریح کرده‌اند و اشعار باقی‌مانده از او نیز دلالت بر ارادت وی به اهل بیت علیهم‌السلام دارد.


==نسب و خاندان==
==نسب و خاندان==
خط ۵۲: خط ۵۲:


==تحصیلات و اساتید==
==تحصیلات و اساتید==
احمد بن یوسف ابتدا نزد پدرش و پس از آن در مصر به تحصیل علم و ادب پرداخت. وی در ریاضیات چنان تبحر یافت که او را یکی از بزرگ‌ترین ریاضی‌دانان اسلامی سده چهارم هجری و در ردیف ثابت بن قره، ابوالوفاء، ابن عراق و خجندی دانسته‌اند<ref name="cgie" />.
احمد بن یوسف ابتدا نزد پدرش و پس از آن در مصر به تحصیل علم و ادب پرداخت. وی در ریاضیات چنان تبحر یافت که او را یکی از بزرگ‌ترین ریاضی‌دانان اسلامی سده چهارم هجری و در ردیف [[ثابت بن قره]]، ابوالوفاء، [[ابن عراق‌، ابوعلى‌ شمس‌الدين‌ محمد بن‌ على‌ بن‌ عبدالرحمان‌|ابن عراق]] و [[خجندی، کمال‌الدین مسعود|خجندی]] دانسته‌اند<ref name="cgie" />.


از استادان وی می‌توان به «محمد بن احمد بن خصیب» اشاره کرد<ref name="mollef" />.
از استادان وی می‌توان به «محمد بن احمد بن خصیب» اشاره کرد<ref name="mollef" />.
خط ۷۲: خط ۷۲:


===آثار تاریخی و ادبی===
===آثار تاریخی و ادبی===
*کتاب المکافاة و حسن العقبی - مهم‌ترین اثر او که مجموعه‌ای است مشتمل بر ۷۱ داستان از رویدادهای عراق و مصر و سایر کشورهای اسلامی و زندگی اجتماعی عصر طولونیان. این کتاب به سه بخش تقسیم می‌شود: ۳۱ حکایت در ثواب و پاداش کارهای نیک، ۲۱ حکایت در اعمال ناپسند و سزای آن، و ۱۹ داستان دیگر در عاقبت نیک (حسن العقبی). این کتاب نخست در ۱۹۱۴م و سپس در ۱۹۴۱م به کوشش محمدامین افندی عبدالعزیز در قاهره چاپ شده است<ref name="cgie" /><ref name="shamel">[https://noorlib.ir/book/view/3303?volumeNumber=2&pageNumber=326 صالحیه، محمدعیسی، ج۲، ص326-327]</ref>.
*[[المكافأة و حسن العقبى|کتاب المکافاة و حسن العقبی]] - مهم‌ترین اثر او که مجموعه‌ای است مشتمل بر ۷۱ داستان از رویدادهای عراق و مصر و سایر کشورهای اسلامی و زندگی اجتماعی عصر طولونیان. این کتاب به سه بخش تقسیم می‌شود: ۳۱ حکایت در ثواب و پاداش کارهای نیک، ۲۱ حکایت در اعمال ناپسند و سزای آن، و ۱۹ داستان دیگر در عاقبت نیک (حسن العقبی). این کتاب نخست در ۱۹۱۴م و سپس در ۱۹۴۱م به کوشش محمدامین افندی عبدالعزیز در قاهره چاپ شده است<ref name="cgie" /><ref name="shamel">[https://noorlib.ir/book/view/3303?volumeNumber=2&pageNumber=326 صالحیه، محمدعیسی، ج۲، ص326-327]</ref>.
*سیره احمد بن طولون - در شرح حال احمد بن طولون، بنیانگذار سلسله طولونیان در مصر<ref name="wafi">[https://noorlib.ir/book/view/11452?volumeNumber=8&pageNumber=282 صفدی، خلیل بن ایبک، ج۸، ص۲۸۲]</ref>.
*سیره احمد بن طولون - در شرح حال احمد بن طولون، بنیانگذار سلسله طولونیان در مصر<ref name="wafi">[https://noorlib.ir/book/view/11452?volumeNumber=8&pageNumber=282 صفدی، خلیل بن ایبک، ج۸، ص۲۸۲]</ref>.
*سیره ابنه خمارویه - در شرح حال خمارویه بن احمد بن طولون<ref name="wafi" />.
*سیره ابنه خمارویه - در شرح حال خمارویه بن احمد بن طولون<ref name="wafi" />.
خط ۹۷: خط ۹۷:
*[https://www.cgie.org.ir/fa/article/223087 دیانت، ابوالحسن؛ قره بگلو، سعیدالله، دایرة‎المعارف بزرگ اسلامی، زیر نظر کاظم موسوی بجنوردی، ج3، تهران، مرکز دایرة‎المعارف بزرگ اسلامی، چاپ اول، 1388.]
*[https://www.cgie.org.ir/fa/article/223087 دیانت، ابوالحسن؛ قره بگلو، سعیدالله، دایرة‎المعارف بزرگ اسلامی، زیر نظر کاظم موسوی بجنوردی، ج3، تهران، مرکز دایرة‎المعارف بزرگ اسلامی، چاپ اول، 1388.]
*[https://noorlib.ir/book/view/2524?volumeNumber=1&sectionNumber=2&pageNumber=254 یاقوت حموی، یاقوت بن عبد الله، معجم الادباء، مترجم آیتی، عبدالمحمد، ج1، تهران - ایران: صدا و سيمای جمهوری اسلامی ايران. انتشارات سروش، 1381ش]
*[https://noorlib.ir/book/view/2524?volumeNumber=1&sectionNumber=2&pageNumber=254 یاقوت حموی، یاقوت بن عبد الله، معجم الادباء، مترجم آیتی، عبدالمحمد، ج1، تهران - ایران: صدا و سيمای جمهوری اسلامی ايران. انتشارات سروش، 1381ش]
*[https://noorlib.ir/book/view/11452?volumeNumber=8&pageNumber=282 صفدی، خلیل بن ایبک، الوافي بالوفيات، جلد ۸،  بیروت - لبنان: دارالنشر فرانز شتاينر، 1381ق|1962م]
*[https://noorlib.ir/book/view/11452?volumeNumber=8&pageNumber=282 صفدی، خلیل بن ایبک، الوافي بالوفيات، جلد ۸،بیروت - لبنان: دارالنشر فرانز شتاينر، 1381ق|1962م]
*[https://noorlib.ir/book/view/3309?pageNumber=60 بغدادی، اسماعیل، هدیة العارفین: اسماء المؤلفین و آثار المصنفین، بیروت - لبنان: دار إحياء التراث العربي، 1330 هجری شمسی|1951 میلادی، 1330 ش]
*[https://noorlib.ir/book/view/3309?pageNumber=60 بغدادی، اسماعیل، هدیة العارفین: اسماء المؤلفین و آثار المصنفین، بیروت - لبنان: دار إحياء التراث العربي، 1330 هجری شمسی|1951 میلادی، 1330 ش]
*[https://noorlib.ir/book/view/11689?volumeNumber=2&pageNumber=442 فروخ، عمر، تاريخ الأدب العربي، ج2،  بیروت - لبنان: دار العلم للملايين، 2006 م.]
*[https://noorlib.ir/book/view/11689?volumeNumber=2&pageNumber=442 فروخ، عمر، تاريخ الأدب العربي، ج2،بیروت - لبنان: دار العلم للملايين، 2006 م.]
*[[noorlib:12483|عیسی بک، احمد،  معجم الأطباء، ج1، تهران - ایران: دانشگاه علوم پزشكی ايران. مؤسسه مطالعات تاريخ پزشکی. طب اسلامی و مکمل، 1387  ش]]
*[[noorlib:12483|عیسی بک، احمد،معجم الأطباء، ج1، تهران - ایران:دانشگاه علوم پزشكی ايران. مؤسسه مطالعات تاريخ پزشکی. طب اسلامی و مکمل، 1387ش]]
*[https://noorlib.ir/book/view/3303?volumeNumber=2&pageNumber=326 صالحیه، محمد عیسی، المعجم الشامل للتراث العربي المطبوع،  ج2، قاهره - مصر: المنظمة العربية للتربية و الثقافة و العلوم. معهد المخطوطات العربية، 1371 ش.]
*[https://noorlib.ir/book/view/3303?volumeNumber=2&pageNumber=326 صالحیه، محمد عیسی، المعجم الشامل للتراث العربي المطبوع،ج2، قاهره - مصر: المنظمة العربية للتربية و الثقافة و العلوم. معهد المخطوطات العربية، 1371 ش.]
*[https://noorlib.ir/book/view/12273?pageNumber=147 عبدالحمید، صائب، معجم مؤرخي الشیعة: المؤلفون في التاریخ بالعربیة منذ القرن الأول حتی نهایة القرن الرابع عشر من الهجرة: الإمامیة - الزیدیة - الإسماعیلیة، قم - ایران: ج1، مؤسسة دائرة معارف الفقه الاسلامي، 1383 هجری شمسی|1424 هجری قمری|2004 میلادی]
*[https://noorlib.ir/book/view/12273?pageNumber=147 عبدالحمید، صائب، معجم مؤرخي الشیعة: المؤلفون في التاریخ بالعربیة منذ القرن الأول حتی نهایة القرن الرابع عشر من الهجرة: الإمامیة - الزیدیة - الإسماعیلیة، قم - ایران: ج1، مؤسسة دائرة معارف الفقه الاسلامي، 1383 هجری شمسی|1424 هجری قمری|2004 میلادی]
*گروهی از پژوهشگران، فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی، ج2، قم، دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم، معاونت پژوهشی. پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، 1396ش
*گروهی از پژوهشگران، فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی، ج2، قم، دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم، معاونت پژوهشی. پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، 1396ش
خط ۱۰۷: خط ۱۰۷:
==وابسته‌ها==
==وابسته‌ها==
{{وابسته‌ها}}
{{وابسته‌ها}}
* [[المكافأة و حسن العقبى]]
* [[المكافاة]]
[[رده:زندگی‌نامه]]
[[رده:زندگی‌نامه]]
[[رده:مقالات بازبینی نشده2]]
[[رده:مقالات بازبینی شده2 اردیبهشت 1405]]
[[رده:مؤلفین-اردیبهشت]]
[[رده:مؤلفین-اردیبهشت]]