پرش به محتوا

امام هادی علیه‌السلام: تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۲۳: خط ۲۳:


==ولادت==  
==ولادت==  
امام علی بن محمد النقی الهادی(ع) در روز ۱۵ ذی‌الحجه سال ۲۱۲ هجری قمری در منطقه «صریا» در اطراف مدینه منوره دیده به جهان گشود. برخی منابع نیز ولادت ایشان را در روز جمعه دوم یا پنجم رجب همان سال ذکر کرده‌اند<ref>[https://noorlib.ir/book/view/911?volumeNumber=1&sectionNumber=1&pageNumber=425 قمی، عباس، ص426]</ref>. پدر بزرگوارش امام محمدتقی (جواد)(ع) نهمین امام شیعیان و مادر گرامیش بانوی پرهیزکار «سمانه مغربیه» بود که به «سیده» و «ام الفضل» نیز معروف بود<ref>[https://noorlib.ir/book/view/23048?volumeNumber=1&sectionNumber=1&pageNumber=688 الهامی، ص۶۸۸]</ref>. امام هادی(ع) در خاندان نبوت و امامت رشد یافت و از همان کودکی نشانه‌های علم و کمال در او آشکار بود.
امام علی بن محمد النقی الهادی(ع) در روز ۱۵ ذی‌الحجه سال ۲۱۲ هجری قمری در منطقه «صریا» در اطراف مدینه منوره دیده به جهان گشود. برخی منابع نیز ولادت ایشان را در روز جمعه دوم یا پنجم رجب همان سال ذکر کرده‌اند<ref>[https://noorlib.ir/book/view/911?volumeNumber=1&sectionNumber=1&pageNumber=425 قمی، عباس، ص426]</ref>. پدر بزرگوارش [[امام جواد علیه‌السلام|امام محمدتقی (جواد)(ع)]] نهمین امام شیعیان و مادر گرامیش بانوی پرهیزکار «سمانه مغربیه» بود که به «سیده» و «ام الفضل» نیز معروف بود<ref>[https://noorlib.ir/book/view/23048?volumeNumber=1&sectionNumber=1&pageNumber=688 الهامی، ص۶۸۸]</ref>. امام هادی(ع) در خاندان نبوت و امامت رشد یافت و از همان کودکی نشانه‌های علم و کمال در او آشکار بود.


==عصر امام هادی(ع)==  
==عصر امام هادی(ع)==  
خط ۶۲: خط ۶۲:
7. نظرات دانشمندان درباره ایشان
7. نظرات دانشمندان درباره ایشان


یافعی: "کان علیه‌السلام متعبداً فقیهاً اماماً" - امام هادی امامی بود فقیه و متعبد<ref>[https://noorlib.ir/book/view/12709?volumeNumber=1&sectionNumber=1&pageNumber=288 دهقان، اکبر، جلد اول، ص289]</ref>.
[[یافعی، عبدالله بن اسعد|یافعی]]: "کان علیه‌السلام متعبداً فقیهاً اماماً" - امام هادی امامی بود فقیه و متعبد<ref>[https://noorlib.ir/book/view/12709?volumeNumber=1&sectionNumber=1&pageNumber=288 دهقان، اکبر، جلد اول، ص289]</ref>.


ابن صباغ مالکی: "فضیلت ابوالحسن علی بن محمد هادی زبانزد خاص و عام است و آوازه فضلش سراسر گیتی را در نوردیده است... حضرتش مستجمع مکارم و معالی اخلاق است"<ref>[https://noorlib.ir/book/view/12709?volumeNumber=1&sectionNumber=1&pageNumber=288 دهقان، اکبر، جلد اول، ص289]</ref>.
ابن صباغ مالکی: "فضیلت ابوالحسن علی بن محمد هادی زبانزد خاص و عام است و آوازه فضلش سراسر گیتی را در نوردیده است... حضرتش مستجمع مکارم و معالی اخلاق است"<ref>[https://noorlib.ir/book/view/12709?volumeNumber=1&sectionNumber=1&pageNumber=288 دهقان، اکبر، جلد اول، ص289]</ref>.


ابن شهرآشوب: "امام علیه‌السلام از همه خوش‌سیماتر و راستگوتر بود. زیبایی ایشان دلها را ربوده و کلام ایشان از دور خردها را سرگشته می‌کرد"<ref>[https://noorlib.ir/book/view/12709?volumeNumber=1&sectionNumber=1&pageNumber=288 دهقان، اکبر، جلد اول، ص۲۸۸]</ref>.
[[ابن شهرآشوب، محمد بن علی|ابن شهرآشوب]]: "امام علیه‌السلام از همه خوش‌سیماتر و راستگوتر بود. زیبایی ایشان دلها را ربوده و کلام ایشان از دور خردها را سرگشته می‌کرد"<ref>[https://noorlib.ir/book/view/12709?volumeNumber=1&sectionNumber=1&pageNumber=288 دهقان، اکبر، جلد اول، ص۲۸۸]</ref>.


ابن حجر: "و کان وارث أبیه علماً و سخاءً" - او در دانش و بخشش وارث پدرش بود<ref>[https://noorlib.ir/book/view/12709?volumeNumber=1&sectionNumber=1&pageNumber=288 دهقان، اکبر، جلد اول، ص289]</ref>.
ابن حجر: "و کان وارث أبیه علماً و سخاءً" - او در دانش و بخشش وارث پدرش بود<ref>[https://noorlib.ir/book/view/12709?volumeNumber=1&sectionNumber=1&pageNumber=288 دهقان، اکبر، جلد اول، ص289]</ref>.
خط ۸۶: خط ۸۶:


==شهادت==  
==شهادت==  
امام هادی(ع) در روز دوشنبه سوم رجب سال ۲۵۴ هجری قمری در سامرا به شهادت رسید<ref>[https://noorlib.ir/book/view/13676?volumeNumber=12&sectionNumber=1&pageNumber=294 حکیم، منذر، پیشوایان هدایت، جلد ۱۲، ص۲۹۴]</ref>. ایشان توسط معتز عباسی مسموم شد و در چهل و یک سالگی به درجه شهادت نائل آمد<ref>[https://noorlib.ir/book/view/12767?volumeNumber=1&sectionNumber=1&pageNumber=229 رفیعی، علی، ص۲۲۹]</ref>. پیکر مطهر آن حضرت در خانه‌اش در سامرا به خاک سپردهشد و امام حسن عسکری(ع) بر پیکر پدر نماز خواند.
امام هادی(ع) در روز دوشنبه سوم رجب سال ۲۵۴ هجری قمری در سامرا به شهادت رسید<ref>[https://noorlib.ir/book/view/13676?volumeNumber=12&sectionNumber=1&pageNumber=294 حکیم، منذر، پیشوایان هدایت، جلد ۱۲، ص۲۹۴]</ref>. ایشان توسط معتز عباسی مسموم شد و در چهل و یک سالگی به درجه شهادت نائل آمد<ref>[https://noorlib.ir/book/view/12767?volumeNumber=1&sectionNumber=1&pageNumber=229 رفیعی، علی، ص۲۲۹]</ref>. پیکر مطهر آن حضرت در خانه‌اش در سامرا به خاک سپرده شد و [[امام حسن عسکری علیه‌السلام|امام حسن عسکری(ع)]] بر پیکر پدر نماز خواند.


تاریخ‌نویسان در روزشهادت آن حضرت اختلاف کرده‌اند. برخی ۲۵ یا ۲۶ جمادی الآخر و برخی سوم رجب را ذکر کرده‌اند، اما همگی بر این نکته اتفاق‌نظر دارند که آن حضرت در سال ۲۵۴ هجری قمری از دنیا رفته است<ref>[https://noorlib.ir/book/view/13676?volumeNumber=12&sectionNumber=1&pageNumber=294 حکیم، منذر، جلد ۱۲، ص۲۹۴]</ref>. برخی منابع نیز شهادت ایشان را در روزشنبه سوم رجب ذکر کرده‌اند<ref>[https://noorlib.ir/book/view/39190?volumeNumber=1&sectionNumber=1&pageNumber=141 ملک احمدی، علی‌بمان، ص۱۴۱]</ref>.
تاریخ‌نویسان در روزشهادت آن حضرت اختلاف کرده‌اند. برخی ۲۵ یا ۲۶ جمادی الآخر و برخی سوم رجب را ذکر کرده‌اند، اما همگی بر این نکته اتفاق‌نظر دارند که آن حضرت در سال ۲۵۴ هجری قمری از دنیا رفته است<ref>[https://noorlib.ir/book/view/13676?volumeNumber=12&sectionNumber=1&pageNumber=294 حکیم، منذر، جلد ۱۲، ص۲۹۴]</ref>. برخی منابع نیز شهادت ایشان را در روزشنبه سوم رجب ذکر کرده‌اند<ref>[https://noorlib.ir/book/view/39190?volumeNumber=1&sectionNumber=1&pageNumber=141 ملک احمدی، علی‌بمان، ص۱۴۱]</ref>.


==فرزندان==  
==فرزندان==  
امام هادی(ع) چهار پسر و یک دختر داشتند. پسران آن حضرت عبارتند از: ۱. امام حسن عسکری(ع) - امام یازدهم شیعیان ۲. حسین ۳. محمد (ابوجعفر) - که در زمان حیات پدر از دنیا رفت ۴. جعفر (معروف به کذاب)؛ دختر ایشان نیز عایشه یا علیه نام داشت<ref>[https://noorlib.ir/book/view/906?volumeNumber=5&sectionNumber=1&pageNumber=235 امین، محسن، جلد ۵، ص۲۳۵]</ref>.
امام هادی(ع) چهار پسر و یک دختر داشتند. پسران آن حضرت عبارتند از:  


جعفر بن علی معروف به جعفر کذاب، پس ازشهادت امام حسن عسکری(ع) ادعای امامت کرد و به همین سبب به «کذاب» معروف شد. امام هادی(ع) درباره او فرمود: «از فرزندم، جعفر، دوری کنید. آگاه باشید! همانا نسبت او [به من]، همچون حام به نوح است»<ref>[https://noorlib.ir/book/view/40573?volumeNumber=1&sectionNumber=1&pageNumber=39 فقیه محمدی جلالی، محمدمهدی، ص۳۹]</ref>. برخی منابع نیز اشاره کرده‌اند که جعفر سرانجام توبه کرد و توقیعی از ناحیه مقدسه درباره او صادرشد که فرمود: «عمويش، جعفر و فرزندانش، همانند برادران حضرت يوسف، سرانجام كار، توبه كرده‌اند»<ref>[https://noorlib.ir/book/view/40573?volumeNumber=1&sectionNumber=1&pageNumber=42 فقیه محمدی جلالی، محمدمهدی، ص۴۲]</ref>.
۱. [[امام حسن عسکری علیه‌السلام|امام حسن عسکری(ع)]] - امام یازدهم شیعیان ۲. حسین ۳. محمد (ابوجعفر) - که در زمان حیات پدر از دنیا رفت ۴. جعفر (معروف به کذاب)؛ دختر ایشان نیز عایشه یا علیه نام داشت<ref>[https://noorlib.ir/book/view/906?volumeNumber=5&sectionNumber=1&pageNumber=235 امین، محسن، جلد ۵، ص۲۳۵]</ref>.
 
جعفر بن علی معروف به جعفر کذاب، پس ازشهادت [[امام حسن عسکری علیه‌السلام|امام حسن عسکری(ع)]] ادعای امامت کرد و به همین سبب به «کذاب» معروف شد. امام هادی(ع) درباره او فرمود: «از فرزندم، جعفر، دوری کنید. آگاه باشید! همانا نسبت او [به من]، همچون حام به نوح است»<ref>[https://noorlib.ir/book/view/40573?volumeNumber=1&sectionNumber=1&pageNumber=39 فقیه محمدی جلالی، محمدمهدی، ص۳۹]</ref>. برخی منابع نیز اشاره کرده‌اند که جعفر سرانجام توبه کرد و توقیعی از ناحیه مقدسه درباره او صادرشد که فرمود: «عمويش، جعفر و فرزندانش، همانند برادران حضرت يوسف، سرانجام كار، توبه كرده‌اند»<ref>[https://noorlib.ir/book/view/40573?volumeNumber=1&sectionNumber=1&pageNumber=42 فقیه محمدی جلالی، محمدمهدی، ص۴۲]</ref>.


==آثار==  
==آثار==  
'''زیارت جامعه کبیره:''' مهم‌ترین اثر امام در زمینه امام‌شناسی که کوتاه‌ترین و کامل‌ترین متن امام‌شناسی است و مرزهای توحید، نبوت و امامت را مشخص کرده است<ref>[https://noorlib.ir/book/view/31703?volumeNumber=1&sectionNumber=1&pageNumber=7 محمدی ری‌شهری، محمد، ص۷]</ref>. این زیارت‌نامه حاوی بخش‌های مهمی از جمله شهادت به توحید، نبوت و امامت، ابراز ایمان راسخ به حقانیت اهل‌بیت، توبه از گناهان و آرزوی شفاعت است<ref>[https://noorlib.ir/book/view/32707?volumeNumber=1&sectionNumber=1&pageNumber=63 یدالله‌پور، بهروز، ص۶۳]</ref>.
'''زیارت جامعه کبیره:'''  
 
مهم‌ترین اثر امام در زمینه امام‌شناسی که کوتاه‌ترین و کامل‌ترین متن امام‌شناسی است و مرزهای توحید، نبوت و امامت را مشخص کرده است<ref>[https://noorlib.ir/book/view/31703?volumeNumber=1&sectionNumber=1&pageNumber=7 محمدی ری‌شهری، محمد، ص۷]</ref>. این زیارت‌نامه حاوی بخش‌های مهمی از جمله شهادت به توحید، نبوت و امامت، ابراز ایمان راسخ به حقانیت اهل‌بیت، توبه از گناهان و آرزوی شفاعت است<ref>[https://noorlib.ir/book/view/32707?volumeNumber=1&sectionNumber=1&pageNumber=63 یدالله‌پور، بهروز، ص۶۳]</ref>.
 
'''دعاها و زیارات متعدد:'''
 
از جمله زیارت امام هادی(ع) و دیگر زیارات که برای تبیین جایگاه واقعی اهل بیت و گسترش مکتب تشیع تنظیم شده‌اند.
 
'''احادیث و پاسخ‌های علمی:'''
 
در زمینه‌های فقهی، کلامی و اعتقادی که در منابع حدیثی شیعه ثبت شده است. از جمله نامه مفصلی که امام درباره مسئله جبر و تفویض نوشت و در آن به تبیین نظریه «امر بین الامرین» پرداخت<ref>[https://noorlib.ir/book/view/16054?volumeNumber=1&sectionNumber=1&pageNumber=832 ابن شعبه حرانی، حسن بن علی، ص۸۳۲]</ref>.


'''دعاها و زیارات متعدد:''' از جمله زیارت امام هادی(ع) و دیگر زیارات که برای تبیین جایگاه واقعی اهل بیت و گسترش مکتب تشیع تنظیم شده‌اند.
'''نامه‌ها و توقیعات:'''  


'''احادیث و پاسخ‌های علمی:''' در زمینه‌های فقهی، کلامی و اعتقادی که در منابع حدیثی شیعه ثبت شده است. از جمله نامه مفصلی که امام درباره مسئله جبر و تفویض نوشت و در آن به تبیین نظریه «امر بین الامرین» پرداخت<ref>[https://noorlib.ir/book/view/16054?volumeNumber=1&sectionNumber=1&pageNumber=832 ابن شعبه حرانی، حسن بن علی، ص۸۳۲]</ref>.
به شیعیان در مناطق مختلف که حاوی رهنمودهای دینی و سیاسی بود.


'''نامه‌ها و توقیعات:''' به شیعیان در مناطق مختلف که حاوی رهنمودهای دینی و سیاسی بود.
'''تعالیم و رهنمودهای اخلاقی و اجتماعی:'''  


'''تعالیم و رهنمودهای اخلاقی و اجتماعی:''' از جمله سخنان حکمت‌بار امام که نمونه‌هایی از آن عبارتند از:
از جمله سخنان حکمت‌بار امام که نمونه‌هایی از آن عبارتند از:


هرکس در امور خود مشورت نکند، زیان خواهد دید. محبوب‌ترین برادران من در نزد من کسانی هستند که عیوب مرا به من هدیه دهند! شوخی و مسخره‌گری، سرگرمی و تفریح بی‌خردان است. کسی که در پناه خدا زندگی کند، ناراحتی‌ها بر او آسان می‌شود<ref>[https://noorlib.ir/book/view/2332?volumeNumber=1&sectionNumber=1&pageNumber=842 جزایری، نعمت الله، ص۸۴۲]</ref>.
هرکس در امور خود مشورت نکند، زیان خواهد دید. محبوب‌ترین برادران من در نزد من کسانی هستند که عیوب مرا به من هدیه دهند! شوخی و مسخره‌گری، سرگرمی و تفریح بی‌خردان است. کسی که در پناه خدا زندگی کند، ناراحتی‌ها بر او آسان می‌شود<ref>[https://noorlib.ir/book/view/2332?volumeNumber=1&sectionNumber=1&pageNumber=842 جزایری، نعمت الله، ص۸۴۲]</ref>.