۱۵۹٬۸۰۹
ویرایش
امام هادی علیهالسلام: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) |
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۲۳: | خط ۲۳: | ||
==ولادت== | ==ولادت== | ||
امام علی بن محمد النقی الهادی (ع) در روز ۱۵ ذیالحجه سال ۲۱۲ هجری قمری در منطقه «صریا» در اطراف مدینه منوره دیده به جهان گشود | امام علی بن محمد النقی الهادی (ع) در روز ۱۵ ذیالحجه سال ۲۱۲ هجری قمری در منطقه «صریا» در اطراف مدینه منوره دیده به جهان گشود. برخی منابع نیز ولادت ایشان را در روز جمعه دوم یا پنجم رجب همان سال ذکر کردهاند<ref>[https://noorlib.ir/book/view/911?volumeNumber=1§ionNumber=1&pageNumber=425 قمی، عباس، نگاهی بر زندگی چهارده معصوم، صفحه 426]</ref>. پدر بزرگوارش امام محمدتقی (جواد) (ع) نهمین امام شیعیان و مادر گرامیش بانوی پرهیزکار «سمانه مغربیه» بود که به «سیده» و «ام الفضل» نیز معروف بود<ref>[https://noorlib.ir/book/view/23048?volumeNumber=1§ionNumber=1&pageNumber=688 الهامی، داود، سیری در تاریخ تشیع، صفحه ۶۸۸]</ref>. امام هادی(ع) در خاندان نبوت و امامت رشد یافت و از همان کودکی نشانههای علم و کمال در او آشکار بود. | ||
==عصر امام هادی(ع)== | ==عصر امام هادی(ع)== | ||
امام هادی (ع) در دوران امامت ۳۳ ساله خود با شش خلیفه عباسی معاصر بود: معتصم (۲۱۸-۲۲۷ ق)، واثق (۲۲۷-۲۳۲ ق)، متوکل (۲۳۲-۲۴۸ ق)، منتصر (۶ ماه)، مستعین (۲۴۸-۲۵۲ ق) و معتز (۲۵۲-۲۵۵ ق).<ref>[https://noorlib.ir/book/view/59719?volumeNumber=1§ionNumber=1&pageNumber=511 پیشوایی، مهدی، سیرة الأئمة، صفحه | امام هادی (ع) در دوران امامت ۳۳ ساله خود با شش خلیفه عباسی معاصر بود: معتصم (۲۱۸-۲۲۷ ق)، واثق (۲۲۷-۲۳۲ ق)، متوکل (۲۳۲-۲۴۸ ق)، منتصر (۶ ماه)، مستعین (۲۴۸-۲۵۲ ق) و معتز (۲۵۲-۲۵۵ ق).<ref>[https://noorlib.ir/book/view/59719?volumeNumber=1§ionNumber=1&pageNumber=511 پیشوایی، مهدی، سیرة الأئمة، صفحه 512]</ref>. | ||
متوکل عباسی در سال ۲۳۳ قمری امام را از مدینه به سامرا احضار کرد تا تحت نظارت مستقیم قرار گیرد.<ref>[https://noorlib.ir/book/view/950?volumeNumber=1§ionNumber=1&pageNumber=503 جعفریان، رسول، حیات فکری و سیاسی امامان شیعه، صفحه ۵۰۳]</ref>. امام با حفظ موضع عزتمندانه و استفاده از تقیه، از افتادن در دام خلفا اجتناب میکرد. هنگامی که متوکل قصد داشت امام را در مجالس شراب حاضر کند، امام مقاومت نمود و متوکل اعتراف کرد: «موضوع ابن الرضا مرا خسته و درمانده کرد، او از میگساری و همنشینی با من سرباز میزند».<ref>[https://noorlib.ir/book/view/23048?volumeNumber=1§ionNumber=1&pageNumber=705 الهامی، داود، سیری در تاریخ تشیع، صفحه ۷۰۵]</ref>. | متوکل عباسی در سال ۲۳۳ قمری امام را از مدینه به سامرا احضار کرد تا تحت نظارت مستقیم قرار گیرد.<ref>[https://noorlib.ir/book/view/950?volumeNumber=1§ionNumber=1&pageNumber=503 جعفریان، رسول، حیات فکری و سیاسی امامان شیعه، صفحه ۵۰۳]</ref>. امام با حفظ موضع عزتمندانه و استفاده از تقیه، از افتادن در دام خلفا اجتناب میکرد. هنگامی که متوکل قصد داشت امام را در مجالس شراب حاضر کند، امام مقاومت نمود و متوکل اعتراف کرد: «موضوع ابن الرضا مرا خسته و درمانده کرد، او از میگساری و همنشینی با من سرباز میزند».<ref>[https://noorlib.ir/book/view/23048?volumeNumber=1§ionNumber=1&pageNumber=705 الهامی، داود، سیری در تاریخ تشیع، صفحه ۷۰۵]</ref>. | ||
| خط ۳۴: | خط ۳۴: | ||
۱. عبادت و زهد | ۱. عبادت و زهد | ||
امام هادی (علیه السلام) به عبادت و زهد شهرت داشتند. ابن کثیر درباره ایشان مینویسد: "او عابدی وارسته و زاهدی بیهمتا بود"<ref>[https://noorlib.ir/book/view/5579?volumeNumber=1§ionNumber=1&pageNumber=192 دهقان، اکبر، | امام هادی (علیه السلام) به عبادت و زهد شهرت داشتند. ابن کثیر درباره ایشان مینویسد: "او عابدی وارسته و زاهدی بیهمتا بود"<ref>[https://noorlib.ir/book/view/5579?volumeNumber=1§ionNumber=1&pageNumber=192 دهقان، اکبر، جلد اول، صفحه 284]</ref>. ایشان شبانگاه به مناجات الهی برمیخاستند و پیوسته این دعا را تکرار میکردند: "الهی! گنهکاری بر تو وارد شده و تهیدستی به تو روی آورده است؛ تلاشش را بینتیجه مگردان و او را مورد عنایت و رحمت خویش قرار ده و از لغزشش درگذر"<ref>[https://noorlib.ir/book/view/12709?volumeNumber=1§ionNumber=1&pageNumber=284 دهقان، اکبر، جلد اول، صفحه 284]</ref>. | ||
۲. زهد و تجرد از دنیا | ۲. زهد و تجرد از دنیا | ||
| خط ۶۲: | خط ۶۲: | ||
7. نظرات دانشمندان درباره ایشان | 7. نظرات دانشمندان درباره ایشان | ||
یافعی: "کان علیه السلام متعبداً فقیهاً اماماً" - امام هادی امامی بود فقیه و متعبد<ref>[https://noorlib.ir/book/view/12709?volumeNumber=1§ionNumber=1&pageNumber=288 دهقان، اکبر، | یافعی: "کان علیه السلام متعبداً فقیهاً اماماً" - امام هادی امامی بود فقیه و متعبد<ref>[https://noorlib.ir/book/view/12709?volumeNumber=1§ionNumber=1&pageNumber=288 دهقان، اکبر، جلد اول، صفحه 289]</ref>. | ||
ابن صباغ مالکی: "فضیلت ابوالحسن علی بن محمد هادی زبانزد خاص و عام است و آوازه فضلش سراسر گیتی را در نوردیده است... حضرتش مستجمع مکارم و معالی اخلاق است"<ref>[https://noorlib.ir/book/view/12709?volumeNumber=1§ionNumber=1&pageNumber=288 دهقان، اکبر، | ابن صباغ مالکی: "فضیلت ابوالحسن علی بن محمد هادی زبانزد خاص و عام است و آوازه فضلش سراسر گیتی را در نوردیده است... حضرتش مستجمع مکارم و معالی اخلاق است"<ref>[https://noorlib.ir/book/view/12709?volumeNumber=1§ionNumber=1&pageNumber=288 دهقان، اکبر، جلد اول، صفحه 289]</ref>. | ||
ابن شهرآشوب: "امام علیه السلام از همه خوشسیماتر و راستگوتر بود. زیبایی ایشان دلها را ربوده و کلام ایشان از دور خردها را سرگشته میکرد"<ref>[https://noorlib.ir/book/view/12709?volumeNumber=1§ionNumber=1&pageNumber=288 دهقان، اکبر، آینه کمال: زندگانی چهارده معصوم علیهم السلام، جلد اول، صفحه ۲۸۸]</ref>. | ابن شهرآشوب: "امام علیه السلام از همه خوشسیماتر و راستگوتر بود. زیبایی ایشان دلها را ربوده و کلام ایشان از دور خردها را سرگشته میکرد"<ref>[https://noorlib.ir/book/view/12709?volumeNumber=1§ionNumber=1&pageNumber=288 دهقان، اکبر، آینه کمال: زندگانی چهارده معصوم علیهم السلام، جلد اول، صفحه ۲۸۸]</ref>. | ||
ابن حجر: "و کان وارث أبیه علماً و سخاءً" - او در دانش و بخشش وارث پدرش بود<ref>[https://noorlib.ir/book/view/12709?volumeNumber=1§ionNumber=1&pageNumber=288 دهقان، اکبر، | ابن حجر: "و کان وارث أبیه علماً و سخاءً" - او در دانش و بخشش وارث پدرش بود<ref>[https://noorlib.ir/book/view/12709?volumeNumber=1§ionNumber=1&pageNumber=288 دهقان، اکبر، جلد اول، صفحه 289]</ref>. | ||
==فعالیتهای علمی و فرهنگی== | ==فعالیتهای علمی و فرهنگی== | ||
| خط ۷۵: | خط ۷۵: | ||
امام هادی (ع) در برابر فرقههای مختلف منحرف موضع قاطع داشت. ایشان با «جبریه» که معتقد به جبر در افعال انسان بودند مبارزه کرد و در نامهای مفصّل به شیعیان درباره مسئله جبر و تفویض فرمود: «کسى که معتقد به جبر است، معنايش این است که خداوند بندگان خود را به گناه مجبور میکند؛ سپس آنان را به خاطر انجام گناه مجازات میکند»<ref>[https://noorlib.ir/book/view/39190?volumeNumber=1§ionNumber=1&pageNumber=119 ملک احمدی، علیبمان، تاریخ پیامبر و اهل بیت، صفحه ۱۱۹]</ref>. همچنین با بحث بیفایده خلق قرآن که در آن زمان رایج بود مخالفت کرد و آن را بدعت خواند<ref>[https://noorlib.ir/book/view/39190?volumeNumber=1§ionNumber=1&pageNumber=119 ملک احمدی، علیبمان، تاریخ پیامبر و اهل بیت، صفحه ۱۱۹]</ref>. | امام هادی (ع) در برابر فرقههای مختلف منحرف موضع قاطع داشت. ایشان با «جبریه» که معتقد به جبر در افعال انسان بودند مبارزه کرد و در نامهای مفصّل به شیعیان درباره مسئله جبر و تفویض فرمود: «کسى که معتقد به جبر است، معنايش این است که خداوند بندگان خود را به گناه مجبور میکند؛ سپس آنان را به خاطر انجام گناه مجازات میکند»<ref>[https://noorlib.ir/book/view/39190?volumeNumber=1§ionNumber=1&pageNumber=119 ملک احمدی، علیبمان، تاریخ پیامبر و اهل بیت، صفحه ۱۱۹]</ref>. همچنین با بحث بیفایده خلق قرآن که در آن زمان رایج بود مخالفت کرد و آن را بدعت خواند<ref>[https://noorlib.ir/book/view/39190?volumeNumber=1§ionNumber=1&pageNumber=119 ملک احمدی، علیبمان، تاریخ پیامبر و اهل بیت، صفحه ۱۱۹]</ref>. | ||
در برابر صوفیه نیز موضع سختی داشت. روزی در مسجدالنبی گروهی از صوفیان را دید و به یارانش فرمود: «به این فریبکاران توجه نکنید. آنان جانشینان شیاطین و ویرانگران بنیادهای دین هستند»<ref>[https://noorlib.ir/book/view/12709?volumeNumber=1§ionNumber=1&pageNumber=287 دهقان، اکبر، | در برابر صوفیه نیز موضع سختی داشت. روزی در مسجدالنبی گروهی از صوفیان را دید و به یارانش فرمود: «به این فریبکاران توجه نکنید. آنان جانشینان شیاطین و ویرانگران بنیادهای دین هستند»<ref>[https://noorlib.ir/book/view/12709?volumeNumber=1§ionNumber=1&pageNumber=287 دهقان، اکبر، صفحه ۲۸۷]</ref>. | ||
'''سازماندهی وکالت:''' امام برای حفظ ارتباط با شیعیان، سازمان وکالت را توسعه داد و ساماندهی کرد. این سازمان در چهار منطقه فعالیت داشت: ۱) بغداد، مدائن و کوفه ۲) بصره و اهواز ۳) قم و همدان ۴) حجاز، یمن و مصر<ref>[https://noorlib.ir/book/view/16372?volumeNumber=1§ionNumber=1&pageNumber=600 پیشوایی، مهدی، سیره پیشوایان، صفحه ۶۰۰]</ref>. | '''سازماندهی وکالت:''' امام برای حفظ ارتباط با شیعیان، سازمان وکالت را توسعه داد و ساماندهی کرد. این سازمان در چهار منطقه فعالیت داشت: ۱) بغداد، مدائن و کوفه ۲) بصره و اهواز ۳) قم و همدان ۴) حجاز، یمن و مصر<ref>[https://noorlib.ir/book/view/16372?volumeNumber=1§ionNumber=1&pageNumber=600 پیشوایی، مهدی، سیره پیشوایان، صفحه ۶۰۰]</ref>. | ||
| خط ۱۱۳: | خط ۱۱۳: | ||
==منابع مقاله== | ==منابع مقاله== | ||
* پیشوایی، مهدی، | * پیشوایی، مهدی، سیرة الأئمة: عرض و تحلیل للحیاة الإجتماعیة و السیاسیة و العلمیة للأئمة المعصومین، قم: | ||
مؤسسة الإمامالصادق علیهالسلام، 1396ش|1439 هجری قمری. | |||
* جعفریان، رسول، حیات فکری و سیاسی امامان شیعه، قم: انصاریان، ۱۳۸۱ش. | * جعفریان، رسول، حیات فکری و سیاسی امامان شیعه، قم: انصاریان، ۱۳۸۱ش. | ||
* الهامی، داود، سیری در تاریخ تشیع، قم: مکتب اسلام، | * الهامی، داود، سیری در تاریخ تشیع، قم: مکتب اسلام، 1375ش. | ||
* حکیم، منذر، پیشوایان هدایت، قم: مجمع جهانی اهل بیت، ۱۳۸۷ش. | * حکیم، منذر، پیشوایان هدایت، قم: مجمع جهانی اهل بیت، ۱۳۸۷ش. | ||
* حلوانی، حسین بن محمد، نزهة الناظر و تنبيه الخاطر، قم - ایران: انتشارات مؤسسه امام مهدی (عج)، ۱۴۰۸ هجری قمری | * حلوانی، حسین بن محمد، نزهة الناظر و تنبيه الخاطر، قم - ایران: انتشارات مؤسسه امام مهدی (عج)، ۱۴۰۸ هجری قمری | ||
| خط ۱۲۹: | خط ۱۳۰: | ||
* الهیزاده، محمدحسن، تدبری در سیره تاریخی أهل بیت، قم: انتشارات مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی، ۱۳۸۵ش. | * الهیزاده، محمدحسن، تدبری در سیره تاریخی أهل بیت، قم: انتشارات مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی، ۱۳۸۵ش. | ||
* باقریان موحد، رضا، کتابشناسی زیارت، قم: انتشارات دلیل ما، ۱۳۸۵ش. | * باقریان موحد، رضا، کتابشناسی زیارت، قم: انتشارات دلیل ما، ۱۳۸۵ش. | ||
* قمی، عباس، نگاهی بر زندگی چهارده | * قمی، عباس، نگاهی بر زندگی چهارده معصوم علیهمالسلام: ترجمه انوار البهیه، مترجم: محمد محمدی اشتهاردی، قم: انتشارات ناصر، 1380ش. | ||
قرشی، باقر شریف، اخلاق النبی و اهل بیته، قم - ایران: انتشارات دار الکتاب الاسلامی، ۱۴۲۸ هجری قمری. | قرشی، باقر شریف، اخلاق النبی و اهل بیته، قم - ایران: انتشارات دار الکتاب الاسلامی، ۱۴۲۸ هجری قمری. | ||
* ظهیری، علیاصغر، بر کرانه عصمت، قم: انتشارات زائر، ۱۳۸۵ش. | * ظهیری، علیاصغر، بر کرانه عصمت، قم: انتشارات زائر، ۱۳۸۵ش. | ||