۱۵۹٬۸۰۵
ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) جز (جایگزینی متن - 'هها' به 'هها') |
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۲۴: | خط ۲۴: | ||
| پیش از = | | پیش از = | ||
}} | }} | ||
'''في رحاب العقيدة'''، اثر [[آیتالله سید محمدسعید حکیم]] (۱۳۵۴-۱۴۴۳ق)، از مراجع تقلید شیعه عراق، مجموعهای از پرسش و پاسخها در قالب یک گفتگوی علمی و عقیدتی با معظمله است که به تبیین جایگاه تشیع در میراث اسلامی، بررسی نظرات شیعه در مورد مسائل حساس مانند تحریف قرآن و صحابه و دفاع از اصول اعتقادی میپردازد. | '''في رحاب العقيدة'''، اثر [[طباطبایی حکیم، سید محمدسعید|آیتالله سید محمدسعید حکیم]] (۱۳۵۴-۱۴۴۳ق)، از مراجع تقلید شیعه عراق، مجموعهای از پرسش و پاسخها در قالب یک گفتگوی علمی و عقیدتی با معظمله است که به تبیین جایگاه تشیع در میراث اسلامی، بررسی نظرات شیعه در مورد مسائل حساس مانند تحریف قرآن و صحابه و دفاع از اصول اعتقادی میپردازد. | ||
==ساختار== | ==ساختار== | ||
| خط ۳۰: | خط ۳۰: | ||
==گزارش محتوا== | ==گزارش محتوا== | ||
در مقدمه کتاب، به این موضوع اشاره شده است که این اثر، ثمره گفتگوی ارزشمند بین آیتالله سید محمدسعید طباطبایی حکیم و پژوهشگری اردنی است که بهمنظور دستیابی به حقیقت و دوری از تعصب و پیشداوری در مسائل اختلافی فکری، بهویژه پیرامون عقیده، انجام شده است. در این گفتگو تأکید شده که برای دستیابی به حقیقت، باید از مسلمات موروثی و تحریک عواطف دوری جست و تنها به شواهد و استدلالهای متقن اعتماد کرد<ref>ر.ک: مقدمه، ج1، ص13-16</ref>. | در مقدمه کتاب، به این موضوع اشاره شده است که این اثر، ثمره گفتگوی ارزشمند بین [[طباطبایی حکیم، سید محمدسعید|آیتالله سید محمدسعید طباطبایی حکیم]] و پژوهشگری اردنی است که بهمنظور دستیابی به حقیقت و دوری از تعصب و پیشداوری در مسائل اختلافی فکری، بهویژه پیرامون عقیده، انجام شده است. در این گفتگو تأکید شده که برای دستیابی به حقیقت، باید از مسلمات موروثی و تحریک عواطف دوری جست و تنها به شواهد و استدلالهای متقن اعتماد کرد<ref>ر.ک: مقدمه، ج1، ص13-16</ref>. | ||
جلد نخست، ده سؤال را در خود جای داده است: | جلد نخست، ده سؤال را در خود جای داده است: | ||
سؤال اول: ضرورت شناخت میراث تشیع و منابع معتبر آن: در پاسخ به این سؤال، ابتدا بر لزوم شناخت میراث اسلامی توسط مسلمانان (شیعه و سنی) تأکید شده و سپس منابع معتبر شیعه در رشتههای مختلف معرفی میگردند. منابع حدیثی شیعه شامل کتبی چون: الكافي تألیف ابوجعفر محمد بن یعقوب کلینی که از اصول و فروع بحث میکند، منلايحضرهالفقيه تألیف ابوجعفر محمد بن علی بن حسین بن بابویه معروف به | سؤال اول: ضرورت شناخت میراث تشیع و منابع معتبر آن: در پاسخ به این سؤال، ابتدا بر لزوم شناخت میراث اسلامی توسط مسلمانان (شیعه و سنی) تأکید شده و سپس منابع معتبر شیعه در رشتههای مختلف معرفی میگردند. منابع حدیثی شیعه شامل کتبی چون: [[الكافي (ط. دارالحديث)|الكافي]] تألیف [[کلینی، محمد بن یعقوب|ابوجعفر محمد بن یعقوب کلینی]] که از اصول و فروع بحث میکند، [[من لايحضره الفقيه|منلايحضرهالفقيه]] تألیف [[ابن بابویه، محمد بن علی|ابوجعفر محمد بن علی بن حسین بن بابویه]] معروف به [[ابن بابویه، محمد بن علی|صدوق]]، [[تهذيب الأحكام]] و [[الاستبصار في ما اختلف من الأخبار|الاستبصار]] تألیف [[طوسی، محمد بن حسن|شیخ طوسی]] که به کتب اربعه معروفند و همچنین [[تفصیل وسائل الشیعة إلی تحصیل مسائل الشریعة|وسائل الشيعة]] تألیف [[حر عاملی، محمد بن حسن|شیخ حر عاملی]] و [[بحارالأنوار الجامعة لدرر أخبار الأئمة الأطهار علیهمالسلام|بحار الأنوار]] تألیف [[مجلسی، محمدباقر|علامه محمدباقر مجلسی]]، معرفی میشوند. منابع فقه شیعه به دو بخش فتوایی (مانند [[المقنع]] [[ابن بابویه، محمد بن علی|شیخ صدوق]] و [[النهاية في مجرد الفقه و الفتاوي|النهاية]] [[طوسی، محمد بن حسن|شیخ طوسی]]) و استدلالی (مانند [[المبسوط في فقه الإمامية|المبسوط]] [[طوسی، محمد بن حسن|شیخ طوسی]] و [[جواهر الكلام في شرح شرائع الإسلام|جواهر الكلام]] [[صاحب جواهر، محمدحسن|شیخ محمدحسن نجفی]]) تقسیم میشوند. منابع سیره و عقاید نیز شامل آثاری مانند [[الإرشاد في معرفة حجج الله على العباد|الإرشاد]] [[مفید، محمد بن محمد|شیخ مفید]]، [[إعلام الوری بأعلام الهدی|إعلام الوری]] [[طبرسی، فضل بن حسن|طبرسی]] و کتبی در رد بر مخالفان مانند [[الغدير في الكتاب و السنة و الأدب|الغدير]] و [[حق اليقين]] هستند<ref>ر.ک: متن کتاب، همان، ص18-31</ref>. | ||
سؤال دوم: مسئله سب و تکفیر صحابه از دیدگاه شیعه: در پاسخ به این سؤال گفته شده: تکفیر صحابه نظر شیعه، بلکه عموم مسلمانان (با همه اختلافی که دارند)، نیست و این مبتنی بر حقیقت اسلام و تحدید ارکان آن در نزد ایشان است. این مطلب را میتوان از راه احادیثی که شیعه از امامان خود نقل کرده و از راه فتاوا و تصریحات علمای آنان، دریافت. معیار اسلام در نزد شیعه، شهادت به وحدانیت خدا و تصدیق به رسالت پیامبر(ص) است<ref>ر.ک: همان، ص32-157</ref>. | سؤال دوم: مسئله سب و تکفیر صحابه از دیدگاه شیعه: در پاسخ به این سؤال گفته شده: تکفیر صحابه نظر شیعه، بلکه عموم مسلمانان (با همه اختلافی که دارند)، نیست و این مبتنی بر حقیقت اسلام و تحدید ارکان آن در نزد ایشان است. این مطلب را میتوان از راه احادیثی که شیعه از امامان خود نقل کرده و از راه فتاوا و تصریحات علمای آنان، دریافت. معیار اسلام در نزد شیعه، شهادت به وحدانیت خدا و تصدیق به رسالت پیامبر(ص) است<ref>ر.ک: همان، ص32-157</ref>. | ||
سؤال سوم: اتهام تحریف قرآن به شیعه: پاسخدهنده اتهام تحریف قرآن را که توسط برخی از اهل سنت به شیعه نسبت داده میشود، رد میکند. در این بخش، تصریح شده که نظر جمهور فقهای شیعه و علمای متبحر، برخلاف این ادعا است و قرآن کریم از هرگونه تغییر و تبدیل مصون است. همچنین به نقل از شیخ صدوق و شیخ مفید و سایر بزرگان شیعه تأکید میشود که قرآن موجود در دست مردم همان وحی منزل الهی است و هیچ کم و کاستی ندارد. در نهایت، ذکر روایات ضعیف در منابع شیعه که ظاهراً دلالت بر تحریف دارند، با این توجیه رد میشوند که این روایات یا قابل تأویلند، یا صرفاً اخبار آحادی هستند که اعتبار ندارند و با اجماع و تواتر قرآنی منافات دارند<ref>ر.ک: همان، ص158-174</ref>. | سؤال سوم: اتهام تحریف قرآن به شیعه: پاسخدهنده اتهام تحریف قرآن را که توسط برخی از اهل سنت به شیعه نسبت داده میشود، رد میکند. در این بخش، تصریح شده که نظر جمهور فقهای شیعه و علمای متبحر، برخلاف این ادعا است و قرآن کریم از هرگونه تغییر و تبدیل مصون است. همچنین به نقل از [[ابن بابویه، محمد بن علی|شیخ صدوق]] و [[مفید، محمد بن محمد|شیخ مفید]] و سایر بزرگان شیعه تأکید میشود که قرآن موجود در دست مردم همان وحی منزل الهی است و هیچ کم و کاستی ندارد. در نهایت، ذکر روایات ضعیف در منابع شیعه که ظاهراً دلالت بر تحریف دارند، با این توجیه رد میشوند که این روایات یا قابل تأویلند، یا صرفاً اخبار آحادی هستند که اعتبار ندارند و با اجماع و تواتر قرآنی منافات دارند<ref>ر.ک: همان، ص158-174</ref>. | ||
سؤال چهارم: امام مهدی منتظر نزد شیعه و سنی: در پاسخ به این سؤال، تأکید میشود که امام مهدی(عج) یک شخص واحد است که مورد انتظار تمامی مسلمانان است و اختلاف اصلی بین شیعه و سنی بر سر این است که شیعه او را نهمین فرزند امام حسین و دوازدهمین امام میداند. شیعه بر این باور است که ایشان موجود است و در غیبت به سر میبرد، اما اهل سنت غالباً بر این عقیدهاند که هنوز متولد نشده است. در این بخش همچنین بر وجوب شناخت امام تأکید میشود تا فرد به مرگ جاهلیت نمیرد<ref>ر.ک: همان، ص175-187</ref>. | سؤال چهارم: امام مهدی منتظر نزد شیعه و سنی: در پاسخ به این سؤال، تأکید میشود که امام مهدی(عج) یک شخص واحد است که مورد انتظار تمامی مسلمانان است و اختلاف اصلی بین شیعه و سنی بر سر این است که شیعه او را نهمین فرزند امام حسین و دوازدهمین امام میداند. شیعه بر این باور است که ایشان موجود است و در غیبت به سر میبرد، اما اهل سنت غالباً بر این عقیدهاند که هنوز متولد نشده است. در این بخش همچنین بر وجوب شناخت امام تأکید میشود تا فرد به مرگ جاهلیت نمیرد<ref>ر.ک: همان، ص175-187</ref>. | ||
| خط ۴۴: | خط ۴۴: | ||
سؤال پنجم: استدلال شیعه به قاعده لطف الهی در نصب امام: پاسخدهنده توضیح میدهد که قاعده لطف (لزوم نصب امام معصوم توسط خداوند برای حفظ جامعه از فساد و ظلم) یکی از ادله کلامی شیعه برای اثبات امامت است. در رد شبهه این قاعده در زمان غیبت امام، بیان میشود که عدم ظهور امام یا سلب سلطه از ایشان به دلیل کوتاهی مردم در اطاعت و یاریرسانی است، نه قصور در وظیفه امام یا نقض قاعده لطف از سوی خداوند. بنابراین، غیبت امام دلیل بر بطلان قاعده لطف نیست<ref>ر.ک: همان، ص188-193</ref>. | سؤال پنجم: استدلال شیعه به قاعده لطف الهی در نصب امام: پاسخدهنده توضیح میدهد که قاعده لطف (لزوم نصب امام معصوم توسط خداوند برای حفظ جامعه از فساد و ظلم) یکی از ادله کلامی شیعه برای اثبات امامت است. در رد شبهه این قاعده در زمان غیبت امام، بیان میشود که عدم ظهور امام یا سلب سلطه از ایشان به دلیل کوتاهی مردم در اطاعت و یاریرسانی است، نه قصور در وظیفه امام یا نقض قاعده لطف از سوی خداوند. بنابراین، غیبت امام دلیل بر بطلان قاعده لطف نیست<ref>ر.ک: همان، ص188-193</ref>. | ||
سؤال ششم: دلالت حدیث عترت بر وجوب نصب حضرت علی(ع) برای امامت: در پاسخ به سؤال از دلالت حدیث ثقلین، تأکید میشود که این حدیث متواتر است و در منابع اهل سنت و شیعه به طرق مختلف نقل شده و بر وجوب تبعیت و تمسک به اهلبیت دلالت دارد. تمسک به اهلبیت در کنار قرآن، لازمه عدم گمراهی امت است. این حدیث، علاوه بر لزوم پیروی، دلالت بر وجوب اطاعت از اهلبیت دارد<ref>ر.ک: همان، ص194-199</ref>. | سؤال ششم: دلالت حدیث عترت بر وجوب نصب [[امام علی علیهالسلام|حضرت علی(ع)]] برای امامت: در پاسخ به سؤال از دلالت حدیث ثقلین، تأکید میشود که این حدیث متواتر است و در منابع اهل سنت و شیعه به طرق مختلف نقل شده و بر وجوب تبعیت و تمسک به اهلبیت دلالت دارد. تمسک به اهلبیت در کنار قرآن، لازمه عدم گمراهی امت است. این حدیث، علاوه بر لزوم پیروی، دلالت بر وجوب اطاعت از اهلبیت دارد<ref>ر.ک: همان، ص194-199</ref>. | ||
واقعه غدیر در نزد جمهور، اشکالات شیعه بر کتاب «منهاج السنة» ابن تیمیه، امکان تلاقی بین شیعه و اهل سنت و اشکالات مربوط به کتاب «حتی لا ننخدع» عبدالله موصلی، از دیگر موضوعاتی است که در این جلد، به پرسشهای مربوط به آنها، پاسخ داده شده است. | واقعه غدیر در نزد جمهور، اشکالات شیعه بر کتاب «منهاج السنة» [[ابن تیمیه، احمد بن عبدالحلیم|ابن تیمیه]]، امکان تلاقی بین شیعه و اهل سنت و اشکالات مربوط به کتاب «حتی لا ننخدع» عبدالله موصلی، از دیگر موضوعاتی است که در این جلد، به پرسشهای مربوط به آنها، پاسخ داده شده است. | ||
از جمله سؤالات مطرحشده در جلد دوم و سوم کتاب نیز میتوان به پرسشهایی پیرامون دیدگاه شیعه نسبت به تقسیم امت محمد(ص) به «سابقون اولون» و بقیه اصحاب توسط قرآن<ref>ر.ک: همان، ج2، ص22-68</ref>، دیدگاه شیعه نسبت به خلفای سهگانه<ref>ر.ک: همان، ص69-79</ref>، نظر شیعه نسبت به روایات واردشده درباره ابوبکر<ref>ر.ک: همان، ص267-302</ref> و علت عدم مرجع بودن کتب اهل سنت نزد شیعه<ref>ر.ک: همان، ج3، ص5-153</ref> و... اشاره نمود. | از جمله سؤالات مطرحشده در جلد دوم و سوم کتاب نیز میتوان به پرسشهایی پیرامون دیدگاه شیعه نسبت به تقسیم امت محمد(ص) به «سابقون اولون» و بقیه اصحاب توسط قرآن<ref>ر.ک: همان، ج2، ص22-68</ref>، دیدگاه شیعه نسبت به خلفای سهگانه<ref>ر.ک: همان، ص69-79</ref>، نظر شیعه نسبت به روایات واردشده درباره ابوبکر<ref>ر.ک: همان، ص267-302</ref> و علت عدم مرجع بودن کتب اهل سنت نزد شیعه<ref>ر.ک: همان، ج3، ص5-153</ref> و... اشاره نمود. | ||