امام جواد علیه‌السلام: تفاوت میان نسخه‌ها

امام جواد علیه‌السلام (نمایش مبدأ)

نسخهٔ ‏۵ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۰۳

۵٬۷۶۴ بایت اضافه‌شده ، ۵ آوریل

بدون خلاصۀ ویرایش

Hbaghizadeh

دیوان‌سالاران، مدیران

۱۵۹٬۸۱۶

ویرایش

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
+{{جعبه اطلاعات امام
+| عنوان = امام جواد(ع)
+| تصویر =
+| اندازه تصویر =
+| توضیح تصویر =
+| نام‌های دیگر = محمد بن علی بن موسی الرضا
+| نام پدر = علی بن موسی الرضا(ع)
+| نام مادر = سبیکه (خيزران، درّه)
+| تاریخ ولادت = ۱۰ رجب یا ۱۵ رمضان ۱۹۵ ق
+| محل ولادت = مدینه
+| تاریخ شهادت = آخر ذی‌القعده ۲۲۰ ق
+| محل شهادت = بغداد
+| کنیه‌ها = ابوجعفر ثانی
+| القاب = جواد، تقی، مرتضی، منتجب، نقّی
+| مدت امامت = ۱۷ سال (۲۰۳-۲۲۰ ق)
+| همسر = ام‌الفضل دختر مأمون عباسی، سمانه مغربیه
+| فرزندان = امام علی النقی الهادی(ع)، موسی، حکیمه، خدیجه، فاطمه، امامه
+| مدفن = کاظمین (مقابر قریش) در بغداد
+| آثار = رسالة ابو جعفر الجواد(ع) (نامه به اهل بصره)، مسند امام جواد(ع)
+| کد مؤلف = AUTHORCODE00000AUTHORCODE }}
 '''امام محمد بن علی بن موسی بن جعفر(ع)''' (195-220ق)، معروف به امام جواد و تقی، نهمین امام شیعیان اثناعشری است که در رمضان یا رجب سال ۱۹۵ق در مدینه متولد شد. پدرش امام رضا(ع) و مادرش خیزران (سبیکه) بود. در هشت سالگی پس از شهادت پدر به امامت رسید و دوران ۱۷ ساله امامتش مصادف با حکومت مأمون و معتصم عباسی بود. با وجود سن کم، در علم و فضایل اخلاقی سرآمد بود و مناظرات علمی مهمی با علمای زمان داشت. در آخر ذی‌القعده سال ۲۲۰ق در سن ۲۵ سالگی در بغداد به دستور معتصم و توسط همسرش ام‌الفضل (دختر مأمون) مسموم و به شهادت رسید و در کاظمین مدفون شد. از او چهار فرزند به نام‌های امام علی النقی(امام هادی)(ع)، موسی، فاطمه و امامه به جای ماند.
@@ خط ۱۲: / خط ۳۳: @@
 تولد امام جواد(ع) برای شیعه برکتی افزون داشت. پدر بزرگوار امام جواد(ع) همواره از او به عنوان مولودی پر خیر و برکت یاد می‌کرد و این موضوع نزد شیعیان نیز معروف بود.<ref> ر.ک: صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران، ص10</ref>
+شیخ مفید ولادت امام جواد(ع) را در ماه رمضان سال 195 هجری می‌داند<ref>مفید، محمد بن محمد، الإرشاد، ج2، ص263، لینک</ref>، در حالی که برخی منابع دیگر مانند سید بن طاووس در اقبال الاعمال تولد حضرت را در دهم رجب ذکر کرده‌اند<ref>تقی‌زاده داوری، محمود، تصوير إمامان شيعه در دایرة المعارف إسلام، ص377، لینک</ref>. علامه مجلسی در بحار الانوار روایات مختلفی را نقل کرده که برخی ولادت را در نوزدهم رمضان و برخی در دهم رجب ذکر کرده‌اند<ref>مجلسی، محمدباقر، الجامعة لدرر أخبار الأئمة الأطهار، ج50، ص1-3، لینک</ref>.
 ==عصر امام جواد(ع)==
@@ خط ۲۵: / خط ۴۸: @@
 دریای فضایل امام جواد(ع) بی‌کرانه است. او برگزیده خداوند، قرآن ناطق، حقیقت مجسم و هدایتگر توحید است.<ref> ر.ک: صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران، ص57</ref>
+کمال‌الدین شافعی از علمای بزرگ اهل سنت درباره امام جواد(ع) می‌نویسد: این امام محمد جواد ارزش و مرتبه بلندی را دارا است، نامش در افواه مشهور است، سعه صدر و وسعت نظر، شیرینی سخن او همه را جلب کرد... هر کس به وی می‌رسید بی‌اختیار سر تعظیم خم می‌کرد، از اشعۀ انوار افاضات علمی او بهره‌مند می‌گردید<ref>انصاریان، حسین، ص494</ref>. ابن صباغ مالکی نیز می‌نویسد: چه بگویم در جلالت و مقام امام جواد(ع)، و فضیلت و کمال و عظمت و جلال او. حضرتش در میان طبقات ائمه، سنش کمتر از همه و قدر و شأنش اعظم است<ref>صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران، دریای سخاوت، ص46</ref>.
 ==فعالیت‌های علمی و فرهنگی==
@@ خط ۳۶: / خط ۶۱: @@
 مناظره‌ها و برخوردهای امام جواد(ع) با فرقه‌ها و مذاهبی چون اهل حدیث، واقفیه، زیدیه و به ویژه غلات و معتزله بهترین حافظ اندیشه‌ها و مبانی برحق تشیع بود.<ref> ر.ک: نصیری، محمد، ص230</ref>
+این مناظره تاریخی در واقع نتیجه شرط‌بندی و مسابقه‌ای بین مأمون و نزدیکانش در مورد میزان علم امام جواد(ع) بود<ref>تسخیری، محمدعلی، ص35</ref>. پس از این مناظره، مأمون دخترش ام‌الفضل را به عقد امام درآورد و مهریه را همان مهریه حضرت زهرا(س) قرار داد<ref>جعفریان، رسول، ص483</ref>.
+مناظره دیگری در حضور معتصم اتفاق افتاد که منجر به شهادت امام شد. در این مجلس درباره حد قطع دست دزد بحث می‌شد. ابن ابی‌داود و دیگر فقها معتقد بودند دست از مچ قطع شود، اما امام جواد(ع) فرمود: "قطع تنها شامل انگشتان می‌شود، چرا که کف دست محل سجده است"<ref>جعفریان، رسول، ص485</ref>. این پاسخ باعث خجالت ابن ابی‌داود شد و او معتصم را تحریک کرد تا امام را به شهادت برساند.
 ==شهادت==
-امام جواد(ع) در آخر ذی‌القعده سال ۲۲۰ هجری قمری در سن ۲۵ سالگی در بغداد به شهادت رسید.<ref> ر.ک: دهقان، اکبر، ص257</ref>
+امام جواد(ع) در آخر ذی‌القعده سال ۲۲۰ هجری قمری در سن ۲۵ سالگی در بغداد به شهادت رسید.<ref> ر.ک: مفید، محمد بن محمد، ج2، ص264</ref><ref> ر.ک: دهقان، اکبر، ص257</ref>
 علت عزیمت آن حضرت به بغداد، این بود که معتصم ایشان را از مدینه به بغداد احضار کرد. تاریخ ورود ایشان به بغداد بیست و هشتم محرم سال 220 هجری بود و در ماه ذیقعده<ref> ر.ک: مفید، محمد بن محمد، ص556</ref> یا ذی‌الحجه<ref> ر.ک: ابن ابی‌الثلج، محمد بن احمد، ص13</ref> همان سال در بغداد به شهادت رسید.
 درباره چگونگی شهادت ایشان گفته شده، مسمومیت به دستور معتصم عباسی توسط همسرشان ام‌الفضل (دختر مأمون)بود.<ref> ر.ک: الهی‌زاده، محمدحسن، ص119</ref>
 پیکر ایشان در مقبره قریش پشت قبر جدش امام کاظم(ع) مدفون شد.<ref> ر.ک: مفید، محمد بن محمد، ص566</ref>
+برخی منابع اهل سنت مانند زرندی در معارج الوصول شهادت امام را انکار کرده و می‌گویند: برخی معتقدند معتصم عباسی آن حضرت را مسموم کرده است، این طبق نظر شیعه است<ref>زرندی، محمد بن یوسف، ص188</ref>.
 ==فرزندان==
@@ خط ۵۳: / خط ۸۵: @@
 فقیهان شیعه امامیه، احادیثی که از امام جواد(ع) صادر شده، به عنوان منبعی پربار و سرشار برای استنباط احکام شرعی پذیرفته‌اند، چرا که این احادیث، تبلور سنت معصومان(ع) و همان «قول»، «فعل» و «تقریر» آنان است.<ref> ر.ک: حکیم، منذر، ج11، ص44</ref>
 بیش از دویست و بیست حدیث پیرامون مسائل مختلف اسلامی از آن حضرت در دسترس ما قرار دارد.<ref> ر.ک: جعفریان، رسول، ص488</ref>
+مهم‌ترین راویان امام جواد(ع) عبارتند از: علی بن مهزیار، احمد بن محمد بن ابی نصر بزنطی، احمد بن محمد بن خالد برقی، حسین بن سعید اهوازی و... می‌باشند. 26 نفر از راویان امام جواد(ع)، 78 اصل نوشته‌اند<ref>مؤدب، رضا، ص73</ref>.
 ==پانويس ==
@@ خط ۶۰: / خط ۹۴: @@
 ==منابع مقاله==
 * ابن ابی‌الثلج، محمد بن احمد، مجموعة نفيسة في تاريخ الأئمة، قم - ایران: مکتبة آیةالله العظمی المرعشي النجفي(ره)، 1406 هجری قمری
 * انصاریان، حسین، اهل بیت علیهم‌السلام عرشیان فرش نشین، قم - ایران: دار العرفان، 1397 هجری شمسی
+* تسخیری، محمدعلی، مرجعیت شیعه از آغاز تاکنون، مترجم: محمدمهدی رضایی، تهران - ایران: مجمع جهانی تقريب مذاهب اسلامی. معاونت فرهنگی، 1392 هجری شمسی
 *  دهقان، اکبر،آینه کمال،  قم - ایران: آستانه مقدسه حضرت فاطمه معصومه سلام الله عليها. انتشارات زائر، 1386 هجری شمسی
+* زرندی، محمد بن یوسف، فضیلت‌های آل پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم از دیدگاه عالمان اهل سنت، مترجم: مهدی کرباسی، قم - ایران: نشر حبيب، 1393 هجری شمسی
 *  پیشوایی، مهدی، سیره پیشوایان، قم - ایران: مؤسسه امام صادق علیه‌السلام، 1397 هجری شمسی
 *  جزایری، نعمت‌الله بن عبدالله، النور المبين فی قصص الأنبياء و المرسلين (قصص قرآن)، تهران - ایران: فرحان، 1381 هجری شمسی
@@ خط ۶۷: / خط ۱۰۳: @@
 * حکیم، منذر، پیشوایان هدایت، قم - ایران: مجمع جهانی اهل بيت(ع)، 1385 هجری شمسی|1427 هجری قمری
 *  صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران، دریای سخاوت؛ بسته مناسبتی ويژه امام جواد علیه‌السلام، قم - ایران: صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران. اداره کل پژوهش‌هاي اسلامي. مرکز پژوهش و سنجش افکار، 1394 هجری شمسی
+*  مفید، محمد بن محمد، الإرشاد في معرفة حجج الله علی العباد، مترجم هاشم رسولی، تهران - ایران: اسلامیه
+* مؤدب، رضا، تاریخ حدیث،  قم - ایران: جامعة المصطفی (ص) العالمية، 1388 هجری شمسی
 *  نصیری، محمد، تحلیلی از تاریخ تشیع و امامان علیهم‌السلام، قم - ایران: نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها. دفتر نشر معارف، 1386 هجری شمسی
 * غروی نایینی، نهله، تاریخ حدیث شیعه (تا قرن پنجم)، قم - ایران: شيعه‌شناسی، 1386 هجری شمسی