اشنوی، محمود بن خداداد: تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۴۴: خط ۴۴:
}}
}}


'''تاج‌الدین اشنوی''' (اواسط سده ۶ق - نیمه اول سده ۷ق)، عارف و صوفی نامدار قرن ششم و هفتم هجری، از مریدان شمس‌الدین دیلمی و شیخ روزبهان بقلی بود که در منطقه اشنویه آذربایجان متولد شد و در هرات درگذشت. آثار عرفانی او مانند «غایة الامکان» تأثیر عمیقی بر عارفان پس از خود گذاشت.
'''محمود بن خداداد اّشنّوی''' (اواسط سده ۶ق - نیمه اول سده ۷ق)، عارف و صوفی نامدار قرن ششم و هفتم هجری، از مریدان شمس‌الدین دیلمی و شیخ روزبهان بقلی بود که در منطقه اشنویه آذربایجان متولد شد و در هرات درگذشت. آثار عرفانی او مانند «غایة الامکان» تأثیر عمیقی بر عارفان پس از خود گذاشت.


==ولادت==
==ولادت==
تاج‌الدین أبومحمد محمود بن خداداد بن ابی‌بکر بن یوسف اشنوی (یا اشنهی) در اواسط نیمه دوم سده ششم هجری (حدود ۵۵۰ق) در منطقه اشنویه (اشنه) از توابع آذربایجان به دنیا آمد.<ref> ر.ک: دولت‌آبادی، عزیز، ج2، ص992</ref> این منطقه که یاقوت حموی آن را میان ارومیه و اربل توصیف کرده، زادگاه اصلی او و اجدادش بوده است. بر اساس روایتی از عبداللطیف بن روزبهان ثانی، تاج‌الدین در قصبه اشنوه صاحب خانقاهی بوده و در آنجا اقامت داشته است.
تاج‌الدین أبومحمد محمود بن خداداد بن ابی‌بکر بن یوسف اشنوی (یا اشنهی) در اواسط نیمه دوم سده ششم هجری (حدود ۵۵۰ق) در منطقه اشنویه (اشنه) از توابع آذربایجان به دنیا آمد.<ref> ر.ک: دولت‌آبادی، عزیز، ج2، ص992</ref> این منطقه که یاقوت حموی آن را میان ارومیه و اربل توصیف کرده، زادگاه اصلی او و اجدادش بوده است. بر اساس روایتی از عبداللطیف بن روزبهان ثانی، تاج‌الدین در قصبه اشنوه صاحب خانقاهی بوده و در آنجا اقامت داشته است.<ref> ر.ک: صدیق، کیانوش، ص85</ref>


==تحصیلات==
==تحصیلات==
تاج‌الدین اشنوی تحصیلات مقدماتی علوم دینی و ادبی را در زادگاه خود گذراند و سپس برای تکمیل علوم به محضر استادان بزرگ زمان خود راه یافت. وی از شاگردان و مریدان شمس‌الدین محمد بن عبدالملک دیلمی بود و همچنین از محضر شیخ روزبهان بقلی بهره برد. او در محضر این استادان به مدارج بالای عرفان و معرفت دست یافت و به عنوان یکی از مشایخ بزرگ عصر خود شناخته شد.
تاج‌الدین اشنوی تحصیلات مقدماتی علوم دینی و ادبی را در زادگاه خود گذراند و سپس برای تکمیل علوم به محضر استادان بزرگ زمان خود راه یافت. وی از شاگردان و مریدان شمس‌الدین محمد بن عبدالملک دیلمی بود<ref> ر.ک: صدیق، کیانوش، ص89</ref> و همچنین از محضر شیخ روزبهان بقلی بهره برد.<ref> ر.ک: صدیق، کیانوش، ص85</ref> او در محضر این استادان به مدارج بالای عرفان و معرفت دست یافت و به عنوان یکی از مشایخ بزرگ عصر خود شناخته شد.


==فعالیت‌ها==
==فعالیت‌ها==
خط ۶۴: خط ۶۴:
* پاسخ به چند پرسش: رساله‌ای به زبان عربی در پاسخ به سؤالات یارانش در راه میان مکه و مدینه. این رساله توسط ابومنصور اصفهانی به فارسی ترجمه شده است و درباره نفس، دل و سرّ و پیوند میان آنها بحث می‌کند.
* پاسخ به چند پرسش: رساله‌ای به زبان عربی در پاسخ به سؤالات یارانش در راه میان مکه و مدینه. این رساله توسط ابومنصور اصفهانی به فارسی ترجمه شده است و درباره نفس، دل و سرّ و پیوند میان آنها بحث می‌کند.
* تحقیق الروح: رساله‌ای درباره حقیقت روح، غیبت، پیدایی و احاطه شدن آن. در این اثر مؤلف به موضوعات خلق قرآن، وحدت و کثرت و انواع سلوک در طریق عرفان نیز پرداخته است.
* تحقیق الروح: رساله‌ای درباره حقیقت روح، غیبت، پیدایی و احاطه شدن آن. در این اثر مؤلف به موضوعات خلق قرآن، وحدت و کثرت و انواع سلوک در طریق عرفان نیز پرداخته است.
* اشعار: از تاج‌الدین اشنوی اشعار پراکنده‌ای در قالب غزل با محتوای عرفانی برجای مانده است که برخی از آنها در ترجمه عوارف المعارف نقل شده است. این اشعار شامل مواعظ و حکمت‌های عرفانی با تعبیرات و استعارات عارفانه و عاشقانه است.
* اشعار: از تاج‌الدین اشنوی اشعار پراکنده‌ای در قالب غزل با محتوای عرفانی برجای مانده است که برخی از آنها در ترجمه عوارف المعارف نقل شده است. این اشعار شامل مواعظ و حکمت‌های عرفانی با تعبیرات و استعارات عارفانه و عاشقانه است.<ref> ر.ک: صدیق، کیانوش، ص85-86</ref>


==پانويس ==
==پانويس ==
خط ۷۱: خط ۷۱:
==منابع مقاله==
==منابع مقاله==
* دولت‌آبادی، عزیز، سخنوران آذربایجان (از قطران تا شهریار)،  تبریز - ایران: ستوده، 1377 هجری شمسی
* دولت‌آبادی، عزیز، سخنوران آذربایجان (از قطران تا شهریار)،  تبریز - ایران: ستوده، 1377 هجری شمسی
* دایرة المعارف بزرگ اسلامی، جلد ۹، مدخل «اشنهی»
* صدیق، کیانوش، دایرة‎المعارف بزرگ اسلامی، زیر نظر کاظم موسوی بجنوردی، ج ..، تهران، مرکز دایرة‎المعارف بزرگ اسلامی، چاپ اول، 1388.
* مجموعه آثار فارسی تاج‌الدین اشنوی، به کوشش نجیب مایل هروی
* مجموعه آثار فارسی تاج‌الدین اشنوی، به کوشش نجیب مایل هروی
* عوارف المعارف، ترجمه ابومنصور اصفهانی
* عوارف المعارف، ترجمه ابومنصور اصفهانی