نهاوندی، علی‌اکبر: تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۴۲: خط ۴۲:
}}
}}


'''شیخ علی اکبر نهاوندی''' (1278-1369ق) از علمای برجسته شیعه در قرن چهاردهم هجری بود که در حوزه‌های علمیه مختلف ایران و عراق تحصیل کرد و به درجه اجتهاد رسید. وی پس از 40 سال اقامت در مشهد، به عنوان یکی از مراجع بزرگ دینی خراسان شناخته می‌شد و علاوه بر تدریس و ارشاد مردم، آثار ارزشمندی در علوم مختلف اسلامی تألیف نمود. شخصیت وی ترکیبی از زهد، تقوا، علم و خدمت به مردم بود و در تاریخ معاصر خراسان جایگاه ویژه‌ای دارد. از مهمترین اساتید او می‌توان به آخوند خراسانی، سید محمد کاظم یزدی و میرزا حبیب الله رشتی اشاره کرد و از آثار مهمش کتاب «العبقری الحسان» در موضوع امام زمان(عج) است.
'''شیخ علی اکبر نهاوندی''' (1278-1369ق) از علمای برجسته شیعه در قرن چهاردهم هجری بود که در حوزه‌های علمیه مختلف ایران و عراق تحصیل کرد و به درجه اجتهاد رسید. وی پس از 40 سال اقامت در مشهد، به عنوان یکی از مراجع بزرگ دینی خراسان شناخته می‌شد و علاوه بر تدریس و ارشاد مردم، آثار ارزشمندی در علوم مختلف اسلامی تألیف نمود. شخصیت وی ترکیبی از زهد، تقوا، علم و خدمت به مردم بود و در تاریخ معاصر خراسان جایگاه ویژه‌ای دارد. از مهمترین اساتید او می‌توان به [[آخوند خراسانی، محمدکاظم بن حسین|آخوند خراسانی]]، [[یزدی، سید محمدکاظم بن عبدالعظیم|سید محمدکاظم یزدی]] و [[رشتی، حبیب‌الله|میرزا حبیب‌الله رشتی]] اشاره کرد و از آثار مهمش کتاب «العبقری الحسان» در موضوع امام زمان(عج) است.


==ولادت==
==ولادت==
خط ۴۹: خط ۴۹:
==تحصیلات==
==تحصیلات==


تحصیلات مقدماتی را در حوزه علمیه نهاوند نزد شیخ جعفر بروجردی و حاج ملا محمد سره‌بندی فراگرفت. سپس به بروجرد رفت و دروس سطح را نزد شیخ آقا حسین شیخ الاسلام، میرزا حسین تویسرکانی و سید ابوطالب بروجردی آموخت.<ref> ر.ک: جلالی، غلامرضا، ص489</ref> برای ادامه تحصیل به مشهد مقدس رفت و در درس شیخ عبدالرحیم بروجردی، سید علی حائری یزدی و شیخ محمد تقی بجنوردی شرکت کرد.<ref> ر.ک: نهاوندی، علی‌اکبر، ج1، ص15</ref> مدتی نیز در اصفهان به تحصیل پرداخت و سپس به تهران رفت و در مجلس درس میرزا حسن آشتیانی، میرزا عبدالرحیم نهاوندی و میرزا محمد اندرمانی حضور یافت.<ref> ر.ک: جلالی، غلامرضا، ص490</ref> در تهران فلسفه و علوم معقول را نزد میرزا محمد رضا قمشه‌ای، میرزا ابوالحسن جلوه و حیدر خان نهاوندی آموخت.<ref> ر.ک: جلالی، غلامرضا، ص491</ref> سپس به عتبات عالیات هجرت کرد و در سامرا در درس میرزا محمد حسن شیرازی شرکت نمود. در سال 1308 قمری به نجف اشرف عزیمت کرد و از محضر اساتید بزرگی چون سید محمد کاظم یزدی، آخوند خراسانی، شیخ محمد طه نجف، میرزا حبیب الله رشتی، شیخ الشریعه اصفهانی، شیخ محمد حسن مامقانی، مولی لطف الله مازندرانی و میرزا حسین نوری بهره برد<ref> ر.ک: شریف رازی، محمد، ص25</ref> و به درجه اجتهاد نائل آمد.<ref> ر.ک: امین، حسن، ج7، ص166-167</ref><ref> ر.ک: آقابزرگ تهرانی، محمدمحسن، ج16، ص1599</ref> <ref> ر.ک: نهاوندی، علی‌اکبر، ج1، ص15-18</ref>
تحصیلات مقدماتی را در حوزه علمیه نهاوند نزد شیخ جعفر بروجردی و حاج ملا محمد سره‌بندی فراگرفت. سپس به بروجرد رفت و دروس سطح را نزد شیخ آقا حسین شیخ الاسلام، میرزا حسین تویسرکانی و سید ابوطالب بروجردی آموخت.<ref> ر.ک: جلالی، غلامرضا، ص489</ref> برای ادامه تحصیل به مشهد مقدس رفت و در درس شیخ عبدالرحیم بروجردی، سید علی حائری یزدی و شیخ محمدتقی بجنوردی شرکت کرد.<ref> ر.ک: نهاوندی، علی‌اکبر، ج1، ص15</ref> مدتی نیز در اصفهان به تحصیل پرداخت و سپس به تهران رفت و در مجلس درس میرزا حسن آشتیانی، میرزا عبدالرحیم نهاوندی و میرزا محمد اندرمانی حضور یافت.<ref> ر.ک: جلالی، غلامرضا، ص490</ref> در تهران فلسفه و علوم معقول را نزد [[قمشه‌ای، محمدرضا|میرزا محمدرضا قمشه‌ای]]، [[جلوه، سید ابوالحسن بن محمد|میرزا ابوالحسن جلوه]] و حیدر خان نهاوندی آموخت.<ref> ر.ک: جلالی، غلامرضا، ص491</ref> سپس به عتبات عالیات هجرت کرد و در سامرا در درس [[میرزای شیرازی، سید محمدحسن|میرزا محمدحسن شیرازی]] شرکت نمود. در سال 1308 قمری به نجف اشرف عزیمت کرد و از محضر اساتید بزرگی چون [[یزدی، سید محمدکاظم بن عبدالعظیم|سید محمدکاظم یزدی]]، [[آخوند خراسانی، محمدکاظم بن حسین|آخوند خراسانی]]، شیخ [[نجف، محمدطه|محمدطه نجف]]، [[رشتی، حبیب‌الله|میرزا حبیب‌الله رشتی]]، [[شریعت اصفهانی، فتح‌الله|شیخ الشریعه اصفهانی]]، [[مامقانی، محمدحسن|شیخ محمدحسن مامقانی]]، مولی لطف‌الله مازندرانی و [[نوری، حسین بن محمدتقی|میرزا حسین نوری]] بهره برد<ref> ر.ک: شریف رازی، محمد، ص25</ref> و به درجه اجتهاد نائل آمد.<ref> ر.ک: امین، حسن، ج7، ص166-167</ref><ref> ر.ک: آقابزرگ تهرانی، محمدمحسن، ج16، ص1599</ref> <ref> ر.ک: نهاوندی، علی‌اکبر، ج1، ص15-18</ref>
'''مشایخ روایی ایشان:''' شیخ علی اکبر نهاوندی از چندین نفر از علمای بزرگ اجازه روایی دریافت کرد که مهمترین آنها عبارتند از: میرزا حبیب الله رشتی، شیخ الشریعه اصفهانی، سید ابوالقاسم اشکوری، سید حسین کوه‌کمری، سید مرتضی کشمیری و میرزا حسین نوری (صاحب مستدرک).<ref> ر.ک: جلالی، غلامرضا، ص490</ref>


'''راویان حدیث از ایشان:''' از جمله کسانی که از شیخ علی اکبر نهاوندی اجازه نقل حدیث داشتند عبارتند از: سید شهاب الدین مرعشی نجفی، شیخ محمد شریف رازی (نویسنده کتاب گنجینه دانشمندان)، شیخ محمد علی اردوبادی، سید علی نقی فیض الاسلام (مترجم نهج البلاغه) و علی اکبر مروج الاسلام.<ref> ر.ک: جلالی، غلامرضا، ص490</ref>
'''مشایخ روایی ایشان:''' شیخ علی اکبر نهاوندی از چندین نفر از علمای بزرگ اجازه روایی دریافت کرد که مهمترین آنها عبارتند از: [[رشتی، حبیب‌الله|میرزا حبیب‌الله رشتی]]، [[شریعت اصفهانی، فتح‌الله|شیخ الشریعه اصفهانی]]، [[اشکوری گیلانی نجفی، سید ابوالقاسم بن معصوم|سید ابوالقاسم اشکوری]]، سید حسین کوه‌کمری، [[سید مرتضی کشمیری]] و [[نوری، حسین بن محمدتقی|میرزا حسین نوری]] (صاحب مستدرک).<ref> ر.ک: جلالی، غلامرضا، ص490</ref>
 
'''راویان حدیث از ایشان:''' از جمله کسانی که از شیخ علی اکبر نهاوندی اجازه نقل حدیث داشتند عبارتند از: [[مرعشی، سید شهاب‌الدین|سید شهاب‌الدین مرعشی نجفی]]، [[شریف رازی، محمد|شیخ محمد شریف رازی]] (نویسنده کتاب [[گنجینه دانشمندان]])، شیخ [[اردوبادی، محمدعلی|محمدعلی اردوبادی]]، [[فیض‌الاسلام اصفهانی، سید علی‌نقی|سید علی‌نقی فیض‌الاسلام]] (مترجم نهج البلاغه) و علی‌اکبر مروج الاسلام.<ref> ر.ک: جلالی، غلامرضا، ص490</ref>


'''علاقه به ادبیات:''' حاج شیخ علی اکبر نهاوندی علاقه فراوانی به شعر و قطعات ادبی و جملات و عبارات موزون اعم از ادبیات عرب و فارسی داشت. این علاقه از ذکر و نقل اشعار فراوان و کلمات حکمت‌آموز در کتاب‌های متعدد ایشان به وضوح مشاهده می‌شود. او همواره در مقالات خویش سعی در ارائه معانی بلند در قالب نثری مسجع و موزون داشت و از قلمی شیوا و روان برخوردار بود.
'''علاقه به ادبیات:''' حاج شیخ علی اکبر نهاوندی علاقه فراوانی به شعر و قطعات ادبی و جملات و عبارات موزون اعم از ادبیات عرب و فارسی داشت. این علاقه از ذکر و نقل اشعار فراوان و کلمات حکمت‌آموز در کتاب‌های متعدد ایشان به وضوح مشاهده می‌شود. او همواره در مقالات خویش سعی در ارائه معانی بلند در قالب نثری مسجع و موزون داشت و از قلمی شیوا و روان برخوردار بود.
خط ۵۹: خط ۶۰:
شیخ علی اکبر نهاوندی پس از بازگشت به ایران در اواخر ذیقعده سال 1317 قمری، ابتدا یک ماه و نیم در تبریز ماند، سپس به نهاوند رفت و تا نیمه ذی الحجه سال 1322 قمری در آنجا اقامت داشت. در محرم سال 1323 قمری به تهران هجرت کرد و 6 سال در تهران ماند. سرانجام در سال 1328 قمری به مشهد مقدس مهاجرت نمود و تا پایان عمر در آنجا ساکن شد.<ref> ر.ک: آقابزرگ تهرانی، محمدمحسن، ج16، ص1599</ref>
شیخ علی اکبر نهاوندی پس از بازگشت به ایران در اواخر ذیقعده سال 1317 قمری، ابتدا یک ماه و نیم در تبریز ماند، سپس به نهاوند رفت و تا نیمه ذی الحجه سال 1322 قمری در آنجا اقامت داشت. در محرم سال 1323 قمری به تهران هجرت کرد و 6 سال در تهران ماند. سرانجام در سال 1328 قمری به مشهد مقدس مهاجرت نمود و تا پایان عمر در آنجا ساکن شد.<ref> ر.ک: آقابزرگ تهرانی، محمدمحسن، ج16، ص1599</ref>


'''امامت جماعت و وعظ:''' وی به مدت 40 سال ریاست دینی خراسان را به عهده داشت و امام جماعت مسجد گوهرشاد بود. نماز جماعت او از نظر کمیت و کیفیت، اولین نماز جماعت خراسان و بلکه ایران محسوب می‌شد. پس از نماز به وعظ و ارشاد مردم می‌پرداخت و مواعظ او تأثیر زیادی بر نفوس سامعین داشت.<ref> ر.ک: جلالی، غلامرضا، ص491</ref> حالات عبادی و خضوع و خشوع مخصوص به خود داشت.<ref> ر.ک: شریف رازی، محمد، ص25</ref><ref> ر.ک: نهاوندی، علی‌اکبر، ج1، ص19</ref>
'''امامت جماعت و وعظ:''' وی به مدت 40 سال ریاست دینی خراسان را به عهده داشت و امام جماعت مسجد گوهرشاد بود. نماز جماعت او از نظر کمیت و کیفیت، اولین نماز جماعت خراسان و بلکه ایران محسوب می‌شد. پس از نماز به وعظ و ارشاد مردم می‌پرداخت و مواعظ او تأثیر زیادی بر نفوس سامعین داشت.<ref> ر.ک: جلالی، غلامرضا، ص491</ref> حالات عبادی و خضوع و خشوع مخصوص به خود داشت.<ref> ر.ک: شریف رازی، محمد، ص25</ref>
 
'''خدمات اجتماعی:''' در زمینه خدمات اجتماعی، به مدارس دینی مشهد (رضوان، ابدال خان، نواب، باقریه، دودرب، سلیمانیه، بالاسر، میرزا جعفر، عباسقلی خان، پریزاد و حاج حسن) رسیدگی می‌کرد، به طلاب و فقرا کمک مالی می‌رساند، مبلغی بین طلاب خراسانی مقیم نجف توزیع می‌کرد و در فصل زمستان تا 120 خروار زغال بین فقرا توزیع می‌نمود. همچنین مبالغ قابل توجهی به فقرای شهرستان نهاوند می‌فرستاد.
'''خدمات اجتماعی:''' در زمینه خدمات اجتماعی، به مدارس دینی مشهد (رضوان، ابدال خان، نواب، باقریه، دودرب، سلیمانیه، بالاسر، میرزا جعفر، عباسقلی خان، پریزاد و حاج حسن) رسیدگی می‌کرد، به طلاب و فقرا کمک مالی می‌رساند، مبلغی بین طلاب خراسانی مقیم نجف توزیع می‌کرد و در فصل زمستان تا 120 خروار زغال بین فقرا توزیع می‌نمود. همچنین مبالغ قابل توجهی به فقرای شهرستان نهاوند می‌فرستاد.


خط ۶۶: خط ۶۸:
'''کتابخانه شخصی:''' دارای کتابخانه شخصی بسیار بزرگی بود که کتاب‌های خطی نفیسی در آن نگهداری می‌شد. مرحوم آقابزرگ تهرانی در الذریعة در چند مورد از گنجینه‌های خطی این کتابخانه یاد کرده است.
'''کتابخانه شخصی:''' دارای کتابخانه شخصی بسیار بزرگی بود که کتاب‌های خطی نفیسی در آن نگهداری می‌شد. مرحوم آقابزرگ تهرانی در الذریعة در چند مورد از گنجینه‌های خطی این کتابخانه یاد کرده است.


'''سفرهای علمی و زیارتی:''' در سال 1332 قمری از طریق عتبات به استانبول رفت و مزار صحابی پیامبر ابو ایوب انصاری را زیارت کرد، سپس به بیروت رفت و با شیخ یوسف بنهانی از علمای عامه ملاقات نمود و پس از آن سفر حج را انجام داد.<ref> ر.ک: نهاوندی، علی‌اکبر، ج1، ص19</ref> همچنین در سال 1366 قمری به عتبات مقدسه سفر کرد و در سال 1367 قمری به قم مشرف شد و مورد تجلیل مرحوم شیخ عبدالکریم حائری مؤسس حوزه علمیه قم قرار گرفت.
'''سفرهای علمی و زیارتی:''' در سال 1332 قمری از طریق عتبات به استانبول رفت و مزار صحابی پیامبر ابو ایوب انصاری را زیارت کرد، سپس به بیروت رفت و با شیخ یوسف بنهانی از علمای عامه ملاقات نمود و پس از آن سفر حج را انجام داد.<ref> ر.ک: نهاوندی، علی‌اکبر، ج1، ص19</ref> همچنین در سال 1366 قمری به عتبات مقدسه سفر کرد و در سال 1367 قمری به قم مشرف شد و مورد تجلیل مرحوم [[حائری یزدی، عبدالکریم|شیخ عبدالکریم حائری]] مؤسس حوزه علمیه قم قرار گرفت.


'''ویژگی‌های اخلاقی:''' با اینکه چهل سال ریاست دینی خراسان را به عهده داشت، انسان پرهیزکاری بود و عمر خود را در خدمت به مردم و انجام وظایف دینی صرف می‌نمود. جز خودش احدی را در هیچ‌یک از کارهای مربوط به خود دخالت نمی‌داد، حتی امور مربوط به منزل را تا مدتی خودش انجام می‌داد و احتیاجات خود را از بازار می‌خرید. همیشه می‌کوشید اختلاف گروه‌های اجتماعی را از میان بردارد و میان همگان وحدت و یکپارچگی به وجود آورد.<ref> ر.ک: نهاوندی، علی‌اکبر، ج1، ص20</ref>
'''ویژگی‌های اخلاقی:''' با اینکه چهل سال ریاست دینی خراسان را به عهده داشت، انسان پرهیزکاری بود و عمر خود را در خدمت به مردم و انجام وظایف دینی صرف می‌نمود. جز خودش احدی را در هیچ‌یک از کارهای مربوط به خود دخالت نمی‌داد، حتی امور مربوط به منزل را تا مدتی خودش انجام می‌داد و احتیاجات خود را از بازار می‌خرید. همیشه می‌کوشید اختلاف گروه‌های اجتماعی را از میان بردارد و میان همگان وحدت و یکپارچگی به وجود آورد.<ref> ر.ک: نهاوندی، علی‌اکبر، ج1، ص20</ref>


==وفات==
==وفات==
شیخ علی اکبر نهاوندی سرانجام در روز شنبه 19 ربیع الثانی سال 1369 قمری (18 بهمن 1328 شمسی) در سن 91 سالگی در مشهد درگذشت.<ref> ر.ک: امین، حسن، ج7، ص166</ref> روز درگذشت ایشان هوا بسیار سرد بود و برف سنگینی باریده بود. پیکر پاک او با تشییع باشکوه مردم در رواق دار السعادة در پایین پای امام رضا(ع) و نزدیک قبر شیخ مرتضی آشتیانی به خاک سپرده شد.<ref> ر.ک: شریف رازی، محمد، ص25</ref><ref> ر.ک: آقابزرگ تهرانی، محمدمحسن، ج16، ص1599</ref><ref> ر.ک: جلالی، غلامرضا، ص492</ref>
شیخ علی اکبر نهاوندی سرانجام در روز شنبه 19 ربیع الثانی سال 1369 قمری (18 بهمن 1328 شمسی) در سن 91 سالگی در مشهد درگذشت.<ref> ر.ک: امین، حسن، ج7، ص166</ref> روز درگذشت ایشان هوا بسیار سرد بود و برف سنگینی باریده بود. پیکر پاک او با تشییع باشکوه مردم در رواق دار السعادة در پایین پای [[امام رضا علیه‌السلام|امام رضا(ع)]] و نزدیک قبر شیخ مرتضی آشتیانی به خاک سپرده شد.<ref> ر.ک: شریف رازی، محمد، ص25</ref><ref> ر.ک: آقابزرگ تهرانی، محمدمحسن، ج16، ص1599</ref><ref> ر.ک: جلالی، غلامرضا، ص492</ref>
==آثار==
==آثار==