۱۵۳٬۵۸۵
ویرایش
نصیرالدین طوسی، محمد بن محمد: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) |
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{جعبه اطلاعات زندگینامه | |||
| عنوان = محمد بن محمد نصیرالدین طوسی | |||
| تصویر = NUR00364.jpg | |||
| | | اندازه تصویر = | ||
| توضیح تصویر = | |||
| | | نام کامل = محمد بن محمد بن حسن طوسی | ||
| | | نامهای دیگر = خواجه نصیر؛ طوسی، نصیرالدین؛ محقق طوسی؛ نصیر طوسی | ||
| | | لقب = استاد البشر، خواجه نصیرالدین طوسی | ||
| تخلص = | |||
| نسب = | |||
| نام پدر = فخرالدین محمد بن حسن | |||
| ولادت = ۱۱ جمادیالاول ۵۹۷ق | |||
| محل تولد = طوس | |||
| کشور تولد = ایران | |||
| | | محل زندگی = طوس، نیشابور، قهستان، قلعه الموت، مراغه، بغداد | ||
|نام | | رحلت = دوشنبه ۱۷ ذیالحجه ۶۷۲ق | ||
| | | شهادت = | ||
| | | مدفن = کاظمین، حرم امام کاظم(ع) و امام جواد(ع) | ||
| | | طول عمر = ۷۵ سال | ||
| | | نام همسر = | ||
| | | فرزندان = | ||
| | | خویشاوندان = | ||
| | | دین = اسلام | ||
| | | مذهب = تشیع | ||
| | | پیشه = فیلسوف، متکلم، فقیه، منجم، ریاضیدان، شاعر | ||
| | | درجه علمی = | ||
| | | دانشگاه = | ||
|اساتید | | علایق پژوهشی = فلسفه، کلام، ریاضیات، نجوم، فقه، اخلاق، عرفان | ||
| منصب = وزیر و مشاور هلاکوخان مغول، رئیس رصدخانه مراغه | |||
| | | پس از = | ||
| | | پیش از = | ||
| | | اساتید = {{فهرست جعبه عمودی | فخرالدین محمد بن حسن (پدر) | نورالدین علی بن ابیمنصور (دایی) | کمالالدین محمد حاسب | فریدالدین داماد نیشابوری | کمالالدین بن یونس موصلی | برهانالدین همدانی قزوینی | قطبالدین مصری}} | ||
| | | مشایخ = | ||
| | | معاصرین = | ||
| | | شاگردان = {{فهرست جعبه عمودی | [[حلی، حسن بن یوسف|علامه حلی]] | قطبالدین شیرازی | کمالالدین بغدادی (ابن فوطی) | محییالدین عباسی | ابن میثم بحرانی}} | ||
| اجازه اجتهاد از = | |||
| آثار = {{فهرست جعبه عمودی | [[تجرید الاعتقاد]] | [[اخلاق ناصری]] | [[شرح الإشارات]] | [[اساس الاقتباس]] | [[زیج ایلخانی]]}} | |||
| سبک نوشتاری = | |||
| وبگاه = | |||
| امضا = | |||
| کد مؤلف = AUTHORCODE364AUTHORCODE | |||
}} | |||
{{کاربردهای دیگر|طوسی (ابهامزدایی)}} | {{کاربردهای دیگر|طوسی (ابهامزدایی)}} | ||
{{کاربردهای دیگر| خواجه نصیرالدین طوسی (ابهامزدایی)}} | {{کاربردهای دیگر| خواجه نصیرالدین طوسی (ابهامزدایی)}} | ||
''' | '''محمد بن محمد نصیرالدین طوسی''' (۵۹۷-۶۷۲ق) ملقب به استاد البشر و خواجه نصیرالدین طوسی، فیلسوف، متکلم، فقیه، منجم، ریاضیدان و شاعر نامدار ایرانی در قرن هفتم هجری است. وی در سحرگاه شنبه ۱۱ جمادیالاول ۵۹۷ق در طوس متولد شد. پدرش فخرالدین محمد بن حسن از فقهای امامیه و محدثان طوس بود. در کودکی قرآن را آموخت و علوم ادبی را فراگرفت و نزد پدر به تحصیل فقه، اصول و حدیث پرداخت. نزد دایی خود نورالدین علی بن ابیمنصور مقدمات منطق و حکمت را آموخت و نزد کمالالدین محمد حاسب علوم ریاضی را فراگرفت. پس از وفات پدر به سفر پرداخت و در نیشابور اقامت گزید و نزد استادان بسیاری به تکمیل دانش خود پرداخت. پس از حمله مغول، به دعوت ناصرالدین محتشم (حاکم قهستان) به آن دیار رفت و کتاب «اخلاق ناصری» را برای او تألیف کرد. سپس به قلعه الموت رفت و مدتی در نزد اسماعیلیان بود، هرچند بنابر گفته خود او در آنجا در رنج و زحمت بوده است. پس از فتح قلاع اسماعیلیان توسط هلاکوخان مغول، خواجه به خدمت او درآمد و مشاور وی شد. با تدبیر خود جان بسیاری از مردم و علما را نجات داد و از غارت اموال جلوگیری نمود. هلاکو را به فتح بغداد و انقراض خلافت عباسی ترغیب کرد. پس از استقرار در مراغه، به دستور هلاکو رصدخانه بزرگ مراغه را ساخت و جمعی از علما و منجمان بزرگ را گرد آورد. در کنار رصدخانه کتابخانهای با چهارصد هزار جلد کتاب تأسیس کرد. در مدت دوازده سال، زیج ایلخانی را تدوین نمود. از شاگردان برجسته او میتوان به [[حلی، حسن بن یوسف|علامه حلی]]، قطبالدین شیرازی، کمالالدین بغدادی (ابن فوطی) و محییالدین عباسی اشاره کرد. در علوم و فنون متعدد دارای آثار فراوانی است از جمله در ریاضیات: «تحریر اقلیذس»، «تحریر مجسطی»، «تحریر الاکر»، در هیئت و نجوم: «زیج ایلخانی»، «تذکره نصیریه»، «بیست باب در معرفت اسطرلاب»، در کلام: «[[تجرید الاعتقاد]]»، «قواعد العقائد»، «فصول نصیریه»، «[[تلخیص المحصل]]»، در فلسفه: «[[شرح الإشارات]]»، «مصارع المصارع»، «بقاء النفس بعد فناء الجسد»، در اخلاق: «[[اخلاق ناصری]]»، «اوصاف الأشراف»، «آغاز و انجام»، در منطق: «[[اساس الاقتباس]]»، «تعدیل المعیار»، در طب: «حواشی بر کلیات قانون»، «ضوابط الطب»، در موسیقی: «معیار الأشعار» و «مقاله در موسیقی». دارای ذوق شعری نیز بود و اشعاری به عربی و فارسی سروده است. سرانجام در شامگاه دوشنبه ۱۷ ذیالحجه ۶۷۲ق در بغداد درگذشت و بنا به وصیت خود در شهر کاظمین به خاک سپرده شد. | ||
== ولادت == | == ولادت == | ||