مدنی، سید علی‌خان: تفاوت میان نسخه‌ها

| عنوان = سید علی‌خان مدنی

| تصویر = NUR00334.jpg

| اندازه تصویر =

| توضیح تصویر =

| نام کامل = سید صدرالدین علی بن احمد بن محمد معصوم حسینی دشتی شیرازی

| نام‌های دیگر = ابن معصوم، علی بن احمد؛ حسنی، علی صدرالدین؛ سید علی‌خان بن احمد شیرازی؛ حسینی حسنی دشتی، علی بن احمد؛ حویزی، سید علی‌خان؛ دشتی، صدرالدین علی بن احمد؛ سید علی‌خان کبیر؛ سید علی‌خان مدنی؛ شیرازی، علی‌خان؛ صدرالدین دشتی، علی بن احمد؛ علی‌خان کبیر؛ مدنی، علی صدرالدین بن احمد؛ مدنی دشتی شیرازی، صدرالدین علی؛ مدنی شیرازی، علی‌خان

| طول عمر = ۶۶ سال

| نام همسر =

| فرزندان = میرزا حسن

| خویشاوندان =

| دین = اسلام

| مذهب = تشیع

| پیشه = عالم، ادیب، محدث

| درجه علمی =

| دانشگاه =

| علایق پژوهشی = حدیث، ادبیات عرب، شعر، تاریخ، رجال

| منصب = والی لاهور، رئیس دیوان حکومتی برهان‌پور

| پس از =

| پیش از =

| اساتید = {{فهرست جعبه عمودی | [[سید احمد نظام‌الدین]] (پدر) | [[جعفر بحرانی]] | [[محمد بن علی شاه]] | شیخ علی بن فخرالدین محمد (صاحب معالم) | شیخ حسام‌الدین حلی}}

| شاگردان = {{فهرست جعبه عمودی | سید محمدصالح حسینی خاتون‌آبادی | سید محمدحسین بن محمدصالح خاتون‌آبادی | شیخ باقر بن محمدحسین مکی}}

| اجازه اجتهاد از =

| آثار = {{فهرست جعبه عمودی | [[ریاض السالکین في شرح صحیفة سید الساجدین]] | [[سلافة العصر في محاسن الشعراء بکل مصر]] | [[الدرجات الرفیعة فی طبقات الشیعة]] | [[رحلة ابن معصوم المدني]] | [[الفواید الصمدیه]]}}

| سبک نوشتاری =

| وبگاه =

| امضا =

| کد مؤلف = AUTHORCODE00334AUTHORCODE

}}

'''سید علی‌خان مدنی''' (۱۰۵۲-۱۱۱۸ق) مشهور به سید علی‌خان کبیر و ابن معصوم، از عالمان، ادیبان و محدّثان بزرگ شیعه در قرن یازدهم و دوازدهم هجری، شارح مشهور صحیفه سجادیه و نویسنده کتاب ارزشمند [[ریاض السالکین في شرح صحیفة سید الساجدین|ریاض السالکین]]. در ۱۵ جمادی‌الاولی ۱۰۵۲ق در مدینه منوره متولد شد. پدرش [[سید احمد نظام‌الدین]] از ادیبان و اندیشمندان عصر بود و مادرش از فرزندان شیخ محمد بن احمد منوفی از عالمان بزرگ بود. در ماه‌های نخست زندگی، مادرش را از دست داد و عمه‌اش سرپرستی او را بر عهده گرفت. تا سال ۱۰۶۶ق در مکه، دروس مقدماتی ادبیات عرب، فقه و ریاضی را از پدر، شیخ [[جعفر بحرانی]] و شیخ [[محمد بن علی شاه]] فراگرفت. در همین سال به همراه پدر به حیدرآباد هند رفت و مورد استقبال سلطان عبدالله قطب شاه قرار گرفت. سلطان، پدرش را به دامادی برگزید و به ولیعهدی منصوب کرد. سید علی‌خان تا سال ۱۰۸۳ق در درس پدر شرکت کرد. با مرگ سلطان عبدالله، داماد دیگرش تاناشاه حکومت را غصب کرد و سید علی‌خان و پدرش را تبعید یا زندانی نمود. پدرش در سال ۱۰۸۵ق درگذشت و سید علی‌خان که جان خود را در خطر دید، به برهان‌پور گریخت. سلطان محمد حاکم آنجا از او استقبال کرد و او را به لقب «سید علی‌خان» ملقب ساخت. پس از شکست تاناشاه، سلطان محمد او را والی لاهور و سپس رئیس دیوان حکومتی برهان‌پور منصوب کرد و تا سال ۱۱۱۳ق در این مناصب باقی ماند. در این سال به سبب ظلم سلطان و بدگویی حسودان، از مناصب خود کناره‌گیری کرد و به قصد زیارت خانه خدا به حجاز بازگشت. پس از مدتی به دلیل تغییر شرایط اجتماعی مکه، آنجا را ترک کرد و در سال ۱۱۱۷ق به اصفهان رفت و مورد استقبال شاه حسین صفوی قرار گرفت. سپس به شیراز رفت و در مدرسه منصوریه به تدریس اشتغال ورزید. از مهمترین آثار او می‌توان به «[[ریاض السالکین في شرح صحیفة سید الساجدین|ریاض السالکین]]» (شرح صحیفه سجادیه)، «[[سلافة العصر في محاسن الشعراء بکل مصر|سلافة العصر]]» در شرح حال شاعران، «[[الدرجات الرفیعة فی طبقات الشیعة]]» در طبقات شیعه، «[[رحلة ابن معصوم المدني|رحلة ابن معصوم]]» یا «سلوة الغریب»، «[[الفواید الصمدیه]]»، «أنواع الربیع في أنواع البدیع»، «شرح بدیعیه صفی‌الدین حلی»، «الحدائق الندیه فی شرح الفوائد الصمدیه»، «الفرائد البهیه فی شرح الصمدیه»، «موضح الرشاد فی شرح الإرشاد»، «منظومه فی علم البدیع»، «دیوان شعر» و «الطراز الأول فیما علیه من لغة العرب» اشاره کرد. سرانجام در سال ۱۱۱۸ق در شیراز درگذشت و در حرم شاه چراغ، در جوار سید ماجد بحرانی به خاک سپرده شد.