پرش به محتوا

بیدل دهلوی، میرزا عبدالقادر: تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
جز (جایگزینی متن - 'ابی طالب' به 'ابی‌طالب')
برچسب‌ها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه
بدون خلاصۀ ویرایش
 
خط ۱۰: خط ۱۰:
| نسب = از قبیله برلاس (ارلاس) ترکان جغتایی
| نسب = از قبیله برلاس (ارلاس) ترکان جغتایی
| نام پدر = میرزا عبدالخالق
| نام پدر = میرزا عبدالخالق
| ولادت = ۱۰۵۴ق / ۱۶۴۴م
| ولادت = ۱۰۵۴ قمری / ۱۶۴۴ میلادی
| محل تولد = عظیم‌آباد هندوستان (پتنه کنونی)
| محل تولد = عظیم‌آباد هندوستان (پتنه کنونی)
| کشور تولد =
| کشور تولد = هند
| محل زندگی = دهلی
| محل زندگی = دهلی، لاهور
| رحلت = ۱۱۳۳ق / ۱۷۲۰م
| رحلت = ۴ صفر ۱۱۳۳ قمری / ۲۴ نوامبر ۱۷۲۰ میلادی
| شهادت =
| شهادت =
| مدفن = خانه‌اش در دهلی (منتقل شده به محله جغتایی‌های قریه «خواجه رواش» در شمال کابل)
| مدفن = خانه‌اش در دهلی (منتقل شده به محله جغتایی‌های قریه «خواجه رواش» در شمال کابل)
| طول عمر =
| طول عمر = ۷۹ سال
| نام همسر =
| نام همسر =
| فرزندان =
| فرزندان =
خط ۲۶: خط ۲۶:
| درجه علمی =
| درجه علمی =
| دانشگاه =
| دانشگاه =
| علایق پژوهشی =
| حوزه =
| علایق پژوهشی = الهیات، ریاضیات، طبیعیات، طب، نجوم، رمل، جفر، تاریخ، موسیقی
| منصب =
| منصب =
| پس از =
| پس از =
| پیش از =
| پیش از =
| اساتید = {{فهرست جعبه عمودی | [[شاه قاسم هواللهی]] | [[شاه کابلی]] | [[شاه فاضل]] | [[شیخ کمال بهاری]]}}
| اساتید = {{فهرست جعبه عمودی | شاه قاسم هواللهی | شاه کابلی | شاه فاضل | شیخ کمال بهاری}}
| مشایخ =
| مشایخ =
| معاصرین =
| معاصرین =
| شاگردان =
| شاگردان =
| اجازه اجتهاد از =
| اجازه اجتهاد از =
| آثار = {{فهرست جعبه عمودی | [[دیوان بیدل دهلوی]] | [[مثنوی عرفان]] | [[چهار عنصر]] | [[نکات]]}}
| آثار = {{فهرست جعبه عمودی | [[دیوان بیدل دهلوی]] | [[مثنوی عرفان]] | [[چهار عنصر بیدل]] | [[نکات]] | [[محیط اعظم]] (مثنوی) | [[طلسم حیرت]] (مثنوی) | [[طور معرفت]] (مثنوی) | [[رقعات]]}}
| سبک نوشتاری = سبک هندی
| سبک نوشتاری = سبک هندی
| وبگاه =
| وبگاه =
خط ۴۲: خط ۴۳:
}}
}}


'''ابوالمعانی میرزا عبدالقادر بیدل دهلوی''' (۱۰۵۴-۱۱۳۳ق)، متخلص به «بیدل»، شاعر پارسی‌سرای هند و صوفی و نماینده برجسته سبک هندی است. وی در الهیات، ریاضیات، طبیعیات، طب، نجوم، رمل، جفر، تاریخ و موسیقی دست داشت و به‌جز بنگالی که زبان مادری او بود، به زبان‌های فارسی، اردو و سانسکریت نیز تسلط داشت. از مهمترین آثار او می‌توان به «[[دیوان بیدل دهلوی]]»، «مثنوی عرفان»، «[[چهار عنصر بیدل|چهار عنصر]]» و «نکات» اشاره کرد.
'''ابوالمعانی میرزا عبدالقادر بیدل دهلوی''' (۱۰۵۴-۱۱۳۳ق)، متخلص به «بیدل»، شاعر پارسی‌سرای هند و صوفی و نماینده برجسته سبک هندی است. وی در الهیات، ریاضیات، طبیعیات، طب، نجوم، رمل، جفر، تاریخ و موسیقی دست داشت و به‌جز بنگالی که زبان مادری او بود، به زبان‌های فارسی، اردو و سانسکریت نیز تسلط داشت. بیدل در سال ۱۰۵۴ق/۱۶۴۴م در عظیم‌آباد هندوستان (پتنه کنونی) متولد شد. پدرش میرزا عبدالخالق، از قبیله برلاس ترکان جغتایی و منشی‌ای صوفی‌مسلک بود. بیدل پیش از رسیدن به پنج‌سالگی پدر و پس از یک سال و نیم مادرش را از دست داد و سرپرستی او را عمویش میرزا قلندر برعهده گرفت. در ده‌سالگی به سفارش عمو، به حلقه درویشان پیوست. در ۱۰۶۹ق در ۱۷ سالگی به سپاهیان میرزا عبداللطیف پیوست اما پس از مدتی آنان را رها کرد و همراه دایی خود میرزا ظریف به شهر «کَتَک» رفت و چهار سال نزد او به سر برد. در این زمان با تخلص «رمزی» به شاعری پرداخت و سپس تخلص «بیدل» را برگزید. پس از درگذشت میرزا ظریف در ۱۰۷۵ق، به دهلی رفت و به حلقه ارادتمندان شاه کابلی پیوست. کم‌کم توجه حکمرانان هند را جلب کرد و از حمایت امیر کامگار خان و عاقل خان رازی برخوردار شد. در ۱۰۸۰ق ازدواج کرد اما صاحب فرزندی نشد. خانه او در دهلی محل تجمع یاران شاعر بود و نخستین هسته مجالس «بیدل‌خوانی» را تشکیل می‌داد. او در اواخر عمر به‌دنبال قتل محمدفرخ‌سیر (از حاکمان حامی وی) به لاهور گریخت و نزدیک دو سال در آنجا زیست و سپس به دهلی بازگشت. بیدل در بیشتر قالب‌های شعر فارسی طبع‌آزمایی کرده و شمار ابیات غزلیات او بالغ بر ۳۵ هزار بیت است. مثنوی‌هایش حدود ۲۴ هزار بیت و ابیات قصاید، ترکیب‌بندها و رباعیاتش نیز به ۱۱ هزار بیت می‌رسد. از آثار منظوم او می‌توان به دیوان غزلیات، مثنوی‌های «محیط اعظم»، «طلسم حیرت»، «طور معرفت» و «عرفان» و از آثار منثور به «چهار عنصر»، «رقعات» و «نکات» اشاره کرد. وی سرانجام در چهارم صفر ۱۱۳۳ق در دهلی درگذشت و در خانه‌اش به خاک سپرده شد، اما بعداً پیکر او را به محله جغتایی‌های قریه «خواجه رواش» در شمال کابل منتقل کردند.


==ولادت==
==ولادت==