مثالب العرب: تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۶ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۳۴: خط ۳۴:
}}
}}


'''مثالب العرب'''، یکی از آثار مهم این مورخ و نسب‌شناس بزرگ قرن دوم هجری، [[ابن کلبی، هشام بن محمد|هشام بن محمد بن سائب کلبی]] (متوفای 204ق)، جهت شناساندن عیوب اعراب قریش و نمونه‌ای از آثار تاریخی- انتقادی در دوره عباسی است. شیوه و روش این کتاب نشان‌دهنده رویکرد علمی هشام کلبی در بررسی تاریخ عرب است. استفاده از منابع معتبر مانند «الموفقيات» زبير بن بكار، ساختار موضوعی (مثالب بنی امیه، مثالب ثقيف)، و رویکرد انتقادی به شخصیت‌های تاریخی، از ویژگی‌های مهم این کتاب است. این اثر نه تنها منبعی برای شناخت تاریخ عرب، بلکه نشان‌دهنده تحولات فکری و فرهنگی در دوره عباسی است. کتاب توسط [[طایی، نجاح|نجاح طائی]] تحقیق شده است.
'''مثالب العرب'''، یکی از آثار مهم مورخ و نسب‌شناس بزرگ قرن دوم هجری، [[ابن کلبی، هشام بن محمد|هشام بن محمد بن سائب کلبی]] (متوفای 204ق)، است که به ثبت عیوب، نقاط ضعف و تخلفات قبایل مختلف عرب در دوره جاهلیت و صدر اسلام می‌پردازد. این کتاب با رویکردی واقع‌گرایانه و مبتنی بر اسناد تاریخی، تصویری جامع از مشکلات اجتماعی، اخلاقی و نسبی جامعه عرب ارائه می‌دهد و برای محققان تاریخ اسلام و مطالعات اجتماعی عربستان پیش از اسلام منبعی ارزشمند محسوب می‌شود. این اثر نه تنها منبعی برای شناخت تاریخ عرب، بلکه نشان‌دهنده تحولات فکری و فرهنگی در دوره عباسی است. کتاب توسط [[طایی، نجاح|نجاح طائی]] تحقیق شده است.


== روش کتاب ==
== روش کتاب ==
هشام کلبی در تألیف این کتاب از روش‌های زیر استفاده کرده است:
هشام کلبی در تألیف این کتاب از روش‌های زیر استفاده کرده است:


الف) اقتباس از منابع پیشین: به گفته برخی محققان، هشام کلبی این کتاب را از کتاب «الموفقيات» زبير بن بكار اقتباس کرده است.
الف) اقتباس از منابع پیشین: به گفته برخی محققان، هشام کلبی این کتاب را از کتاب «الموفقيات» زبير بن بكار اقتباس کرده است.<ref> ر.ک: شفیعی، سعید، ص294</ref>


ب) رویکرد انتقادی: کتاب «المثالب» با رویکردی انتقادی به بررسی عیوب و نقایص قبایل و شخصیت‌های عرب می‌پردازد. این رویکرد در میان مورخان کوفه رواج داشت و کوفه از شهرهای پر تألیف در این زمینه بود.
ب) رویکرد انتقادی: کتاب «المثالب» با رویکردی انتقادی به بررسی عیوب و نقایص قبایل و شخصیت‌های عرب می‌پردازد. این رویکرد در میان مورخان کوفه رواج داشت و کوفه از شهرهای پر تألیف در این زمینه بود.<ref> ر.ک: شفیعی، سعید، ص251</ref>
بر اساس فهرست آثار هشام کلبی، او کتاب‌های متعددی در زمینه مثالب تألیف کرده است که نشان‌دهنده ساختار موضوعی آثار اوست:
بر اساس فهرست آثار هشام کلبی، او کتاب‌های متعددی در زمینه مثالب تألیف کرده است که نشان‌دهنده ساختار موضوعی آثار اوست:


خط ۸۶: خط ۸۶:
اسم زناکاران زمان جاهلیت در باب بعدی نیز برده شده است که در آن نام آبا و اجداد بعضی از خلفا (مانند مروان حکم) نیز به چشم می‌خورد.
اسم زناکاران زمان جاهلیت در باب بعدی نیز برده شده است که در آن نام آبا و اجداد بعضی از خلفا (مانند مروان حکم) نیز به چشم می‌خورد.


در این کتاب، بابینیز به فرزندان نامشروعی که به مسند حکومت رسیدند اختصاص یافته است.  
در این کتاب، بابی نیز به معرفی افرادی از اعراب می‌پردازد که با وجود متولد شدن از رابطه نامشروع (زنا)، به مقام و شرف رسیدند. که از جمله آنها نعمان بن منذر (پادشاه لخمی)، حطیئه (شاعر مشهور عبسی) را می‌توان نام برد.  


یکی از این ابواب «أبناء الحبشيات» در بیان فرزندان زنان حبشی است؛ یعنی به بررسی عرب‌هایی می‌پردازد که از زنان حبشی زن گرفته و از آنها دارای فرزند شده بودند. محتوای این باب شامل: فهرست برخی از شخصیت‌هایی که مادرانشان حبشی بودند که از آن جمله می‌توان به نضلة بن هاشم بن عبد مناف، صفوان بن أمية بن خلف الجمحى، هشام بن عقبة بن أبى‌معيط، مالك بن عبيد الله بن عثمان الاموى، عمير بن جدعان التيمى، سمرة بن حبيب بن عبد شمس، كردوس بن السفاح التغلبى و أسيد بن علاج الثقفى و... اشاره کرد. <ref>ر.ک: همان، ص107 و 108</ref>
یکی از این ابواب «أبناء الحبشيات» در بیان فرزندان زنان حبشی است؛ یعنی به بررسی عرب‌هایی می‌پردازد که از زنان حبشی زن گرفته و از آنها دارای فرزند شده بودند. محتوای این باب شامل: فهرست برخی از شخصیت‌هایی که مادرانشان حبشی بودند که از آن جمله می‌توان به نضلة بن هاشم بن عبد مناف، صفوان بن أمية بن خلف الجمحى، هشام بن عقبة بن أبى‌معيط، مالك بن عبيد الله بن عثمان الاموى، عمير بن جدعان التيمى، سمرة بن حبيب بن عبد شمس، كردوس بن السفاح التغلبى و أسيد بن علاج الثقفى و... اشاره کرد. <ref>ر.ک: همان، ص107 و 108</ref>
خط ۱۲۰: خط ۱۲۰:


==منابع مقاله==
==منابع مقاله==
مقدمه و متن کتاب.
* مقدمه و متن کتاب.
* شفیعی، سعید، مکتب حدیثی شیعه در کوفه تا پایان قرن سوم هجری،  قم - ایران، مؤسسه علمی فرهنگی دار الحديث. سازمان چاپ و نشر، 1388 هجری شمسی


==وابسته‌ها==
==وابسته‌ها==