۱۵۲٬۱۴۴
ویرایش
کندوکاوی در پارهای از واژههای شاهنامه: تفاوت میان نسخهها
کندوکاوی در پارهای از واژههای شاهنامه (نمایش مبدأ)
نسخهٔ ۷ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۶:۲۹
، دیروز در ۱۶:۲۹بدون خلاصۀ ویرایش
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) (صفحهای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NURکندوکاوی در پارهای از واژههای شاهنامهJ1.jpg | عنوان =کندوکاوی در پارهای از واژههای شاهنامه | عنوانهای دیگر = |پدیدآورندگان | پدیدآوران = وفاکرمانشاهی، جلیل (نویسنده) |زبان | زبان =فارسی | کد کنگره =PIR 4495 /و7ک9 | مو...» ایجاد کرد) |
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۲۶: | خط ۲۶: | ||
}} | }} | ||
'''کندوکاوی در پارهای از واژههای شاهنامه''' تألیف جلیل | '''کندوکاوی در پارهای از واژههای شاهنامه''' تألیف [[وفاکرمانشاهی، جلیل|جلیل وفاکرمانشاهی]]؛ این کتاب مجموعهای از مقالات و یادداشتهای پژوهشی است که به بررسی و تحلیل واژههای دشوار، مبهم یا نادرست تفسیر شده در شاهنامه فردوسی میپردازد. نویسنده با نقد کجرویهای برخی ویراستاران و شارحان شاهنامه که بدون تفحص کافی به تفسیر واژگان پرداختهاند، میکوشد با رویکردی هرمنوتیکی (تأویل متن) و با توجه به ظرفیت معنایی واژهها در بافت متن و تحولات تاریخی زبان، دریافتی درستتر از این واژهها ارائه دهد. کتاب بر این باور است که شناخت دقیق واژگان [[شاهنامه فردوسی (نشر قطره)|شاهنامه]]—که اثری فراتر از یک شاهکار ادبی و در قامت یک متن فرهنگساز و منشپرور است—کلید انس بیشتر با این اثر و فهم عمیقتر پیام آن است. | ||
==ساختار== | ==ساختار== | ||
| خط ۳۲: | خط ۳۲: | ||
==گزارش کتاب== | ==گزارش کتاب== | ||
کتاب کندوکاوی در پارهای از واژههای شاهنامه نوشته جلیل | کتاب کندوکاوی در پارهای از واژههای شاهنامه نوشته [[وفاکرمانشاهی، جلیل|جلیل وفاکرمانشاهی]]، پژوهشی واژهشناختی و تفسیری است که با هدف رفع ابهامات و تصحیح برداشتهای نادرست از برخی واژگان دشوار شاهنامه فردوسی تألیف شده است. نویسنده در مقدمه با تأکید بر جایگاه بیهمتای [[شاهنامه فردوسی (نشر قطره)|شاهنامه]] به عنوان متن بنیادین فرهنگ و منش ایرانی—که آن را همطراز متونی سپند مانند اوستا میداند—لزوم توجه دقیق به واژههای این اثر را خاطرنشان میسازد. | ||
از دیدگاه وی، گستردگی زبان فارسی با گویشهای متنوع آن و نیز تحول معنایی واژهها در طول زمان، ایجاب میکند که ویراستاران و شارحان با روشمند کردن پژوهشهای خود و با بهرهگیری از رویکرد هرمنوتیک (تأویل متن)، به بازگشایی پیچیدگیهای واژگانی بپردازند. | |||
کتاب شامل چندین مقاله و گفتار کوتاه است که هر یک به واژه یا عبارت خاصی از شاهنامه اختصاص یافته است. از جمله مباحث مطرح شده در این مقالات میتوان به بررسی مفهوم «خویشکاری» در شاهنامه، تحلیل نام «کُندرَو»، واکاوی بیتی از دقیقی که در شاهنامه آمده، تصحیح عبارت «باید گریست» به «بایسته است گریستن»، و بحثهای مفصل دربارۀ واژههای دشواری مانند «زاو»، «دخش»، «راز»، «روزنه» و «گردگاه» اشاره کرد. نویسنده در هر مورد، با استناد به شواهد درونمتنی و گاه مقایسه با دیگر متون کهن، تفسیری نو یا اصلاحی بر خوانشهای رایج ارائه میدهد. | کتاب شامل چندین مقاله و گفتار کوتاه است که هر یک به واژه یا عبارت خاصی از شاهنامه اختصاص یافته است. از جمله مباحث مطرح شده در این مقالات میتوان به بررسی مفهوم «خویشکاری» در شاهنامه، تحلیل نام «کُندرَو»، واکاوی بیتی از دقیقی که در شاهنامه آمده، تصحیح عبارت «باید گریست» به «بایسته است گریستن»، و بحثهای مفصل دربارۀ واژههای دشواری مانند «زاو»، «دخش»، «راز»، «روزنه» و «گردگاه» اشاره کرد. نویسنده در هر مورد، با استناد به شواهد درونمتنی و گاه مقایسه با دیگر متون کهن، تفسیری نو یا اصلاحی بر خوانشهای رایج ارائه میدهد. | ||
یکی از مقالات جالب توجه کتاب، «درخت، نمادی شکوهمند در اسطوره» است که به بررسی نقش نمادین درخت در اسطورههای ایرانی و بازتاب آن در شاهنامه میپردازد. مقاله «نامگذاری نوزاد در شاهنامه فردوسی» نیز به شیوههای نامگزاری و بار معنایی نامها در اثر فردوسی توجه کرده است. همچنین، در مقاله «طوس (توس)» به بررسی این نام و شخصیت مرتبط با آن در شاهنامه پرداخته شده است. وفاکرمانشاهی در سراسر کتاب بر این نکته تأکید دارد که بسیاری از کجفهمیها در تفسیر شاهنامه ناشی از سهلانگاری ویراستاران در کندوکاو معنایی واژهها و عدم توجه به ظرفیتهای پنهان آنها در بافت متن است. این اثر با نگاهی موشکافانه و انتقادی، برای پژوهشگران متنپژوه، شاهنامهشناسان و علاقهمندان به واکاوی زبان کهن فارسی منبعی سودمند به شمار میرود.<ref>[https://literaturelib.com/books/1628 ر.ک.پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات]</ref> | |||
یکی از مقالات جالب توجه کتاب، «درخت، نمادی شکوهمند در اسطوره» است که به بررسی نقش نمادین درخت در اسطورههای ایرانی و بازتاب آن در شاهنامه میپردازد. مقاله «نامگذاری نوزاد در شاهنامه فردوسی» نیز به شیوههای نامگزاری و بار معنایی نامها در اثر فردوسی توجه کرده است. همچنین، در مقاله «طوس (توس)» به بررسی این نام و شخصیت مرتبط با آن در [[شاهنامه فردوسی (نشر قطره)|شاهنامه]] پرداخته شده است. وفاکرمانشاهی در سراسر کتاب بر این نکته تأکید دارد که بسیاری از کجفهمیها در تفسیر شاهنامه ناشی از سهلانگاری ویراستاران در کندوکاو معنایی واژهها و عدم توجه به ظرفیتهای پنهان آنها در بافت متن است. این اثر با نگاهی موشکافانه و انتقادی، برای پژوهشگران متنپژوه، شاهنامهشناسان و علاقهمندان به واکاوی زبان کهن فارسی منبعی سودمند به شمار میرود.<ref>[https://literaturelib.com/books/1628 ر.ک.پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات]</ref> | |||
==پانويس == | ==پانويس == | ||