فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم صلی‌الله‌علیه‌واله: تفاوت میان نسخه‌ها

==گزارش محتوا==

مقدمه: این بخش، به اهمیت مطالعه تاریخ، به‌ویژه زندگی پیامبر اسلام(ص)، برای رشد فردی و اجتماعی اشاره می‌کند. همچنین، اشاره‌ای به مراحل تدوین کتاب، مزایای آن و گروه‌های نویسنده و ویراستارانی که در ایجاد این اثر مشارکت داشته‌اند، دارد<ref>ر.ک: همان، ص5-9</ref>.

از جمله مطالب این بخش عبارت است از:

«تاریخ و حضرت محمد(ص)»، که در آن، بر جایگاه رفیع و ویژگی‌های برجسته پیامبر اسلام(ص) تأکید شده است. زندگی ایشان به‌عنوان الگویی بی‌نظیر برای بشریت در زمینه‌های حکمت، اخلاق، علم، عدالت و رأفت معرفی می‌شود. پیامبر(ص) مأمور به رساندن رسالتی جهانی بوده و زندگی ایشان پر از عبرت‌ها و آموزه‌های ارزشمند است<ref>ر.ک: همان، ص6-7</ref>.

همچنین در این بخش، خاطرنشان شده است که: «طرح و اجرای این مجموعه، در سال 1387ش، در دستور کار بخش تاریخ قرار گرفت و بعد از مدخل‌یابی و بررسی و تنظیم آنها، در سال 1388 به‌طور رسمی آغاز و بعد از یک سال و نیم کار مستمر، در سال 1389 به پایان رسید»<ref>ر.ک: همان، ص8</ref>.

جلد نخست، به‌ترتیب الفبایی، مدخل‌های «الف» تا «سین» را در خود جای داده است و جلد دوم، مدخل‌های «ش» تا «ی» را که به‌منظور آشنایی بیشتر با کتاب، به برخی از مطالب آن، اشاره می‌شود:

«گاه‌شمار»: این بخش، توسط «زینب ابراهیمی» نگارش یافته است و مشتمل است بر:

# تولد تا هجرت:

الف)- تولد و نوجوانی: در این قسمت، جزئیات ولادت پیامبر(ص) در عام‌الفیل، در هفدهم ربیع‌الاول (به قول شیعیان) یا دوازدهم ربیع‌الاول (به روایت اهل سنت) در مکه و دوران کودکی و نوجوانی ایشان تحت سرپرستی پدربزرگ و عمویش ابوطالب(ع) و... آورده شده است<ref>ر.ک: متن کتاب، همان، ص11-12</ref>.

ب)- ازدواج تا بعثت: این بخش، به ازدواج پیامبر(ص) با حضرت خدیجه(س) در سن ۲۵ سالگی، پیش از بعثت و نقش خدیجه(س) در حمایت از ایشان می‌پردازد<ref>ر.ک: همان، ص12-13</ref>.

ج)- بعثت و دعوت پنهانی: آغاز رسالت پیامبر(ص) در سن چهل‌سالگی و دعوت پنهانی سه ساله ایشان به اسلام و همچنین اسلام آوردن حضرت خدیجه(س) و حضرت علی(ع) به‌عنوان اولین مسلمانان، در این قسمت شرح داده شده است<ref>ر.ک: همان، ص13-15</ref>.

د)- هجرت به حبشه به دستور پیامبر(ص): در این بخش، به آزار و اذیت مسلمانان توسط قریش و دو مرحله هجرت به حبشه که پادشاهی عادل و مسیحی داشت و به مهاجرین پناه داد و... پرداخته می‌شود<ref>ر.ک: همان، ص15</ref>.

ه)- محاصره شعب ابی‌طالب: این بخش، به محاصره اقتصادی و اجتماعی بنی‌هاشم و بنی‌عبدالمطلب توسط قریش برای مدت سه سال اشاره دارد. این دوره از سال هفتم بعثت تا سال دهم ادامه داشت. در سال دهم، حضرت خدیجه(س) وفات کرد و به فاصله یک ماه، حضرت ابوطالب(ع) نیز درگذشت؛ ازاین‌رو، سال دهم بعثت به "عام الحزن" معروف شد<ref>ر.ک: همان، ص16</ref>.

و)- اسلام در مدینه: در این قسمت، به دیدار گروهی از مردم یثرب از پیامبر در سال یازدهم بعثت، ایمان آوردن شش تن از خزرجیان در عقبه «منی»، دیدار مجدد دوازده تن مسلمان اوسی و خزرجی با حضرت محمد(ص) در مکه، بیعة الحرب، توطئه قریش برای قتل پیامبر و هجرت آن حضرت به یثرب پرداخته شده است<ref>ر.ک: همان، ص17-18</ref>.

# پیامبر(ص) بعد از هجرت:

هجرت به مدینه: مشتمل است بر رسیدن پیامبر(ص) در روز دوشنبه 12 ربیع‌الاول به قبا، اولین نماز جمعه و خریدن زمین مسجدی که بعدها به مسجدالنبی معروف شد<ref>ر.ک: همان، ص18</ref>.

سال اول هجرت: در این سال، پیامبر(ص) به سامان‌دهی امور اجتماعی مدینه و تنظیم پیمانی برای ایجاد همزیستی مسالمت‌آمیز بین مهاجرین، انصار و یهودیان و عقد اخوت میان مهاجران و انصار پرداختند<ref>ر.ک: همان، ص18-19</ref>.

سال دوم هجرت: تغییر قبله مسلمانان از بیت‌المقدس به کعبه، وقوع غزوه بدر و... از مهم‌ترین حوادث این سال بود<ref>ر.ک: همان، ص19-20</ref>.

سال سوم هجرت: اخراج یهودیان بنی قینقاع، غزوه ذی‌امر، غزوه بحران، جنگ احد و... از مهم‌ترین وقایع این سال هستند<ref>ر.ک: همان، ص20-21</ref>.

نویسنده به همین ترتیب، وقایع مهم سال‌‌های مختلف را تا سال دهم هجرت دنبال کرده است.