|
|
| خط ۱: |
خط ۱: |
| [[پرونده:NUR51357J1.jpg|بیقاب|چپ| المولود في بيتالله الحرام علي(ع) أم حكيم بن حزام|175px]] | | [[پرونده:NUR15063J1.jpg|بیقاب|چپ| السيرة النبوية بروایة أهلالبيت علیهمالسلام|175px]] |
|
| |
|
| '''المولود في بيتالله الحرام علي(ع) أم حكيم بن حزام'''، اثر [[حسنی، سید نبیل|سید نبیل حسنی]]، پژوهشی است پیرامون این نکته که آیا مولود کعبه، [[امام علی علیهالسلام|حضرت علی(ع)]] است یا حکیم بن حزام. کتاب به زبان عربی و مقدمه آن در سال 1432ق، نوشته شده است. | | '''السيرة النبوية بروایة أهلالبيت علیهمالسلام'''، تألیف [[کورانی، علی|علی کورانی عاملی]]، نویسنده لبنانی است. در این اثر سیره نبی اعظم(ص) با استفاده از روایات اهلبیت(ع) در سه جلد به زبان عربی تدوین شده است. |
|
| |
|
| کتاب با دو مقدمه از ناشر و نویسنده آغاز و مطالب در پنج مبحث و هر مبحث در چندین مسئله، تنظیم شده است.
| | فصل اول کتاب، با ذکر نور نبی(ص) بهعنوان اولین مخلوق الهی آغاز شده است. در ابتدای این فصل میخوانیم: وجود فعلی، وجود اول و آخر ما نیست. ادله فراوانی از علم و تجربه و قرآن و سنت بر وجود عوالم قبل از این عالم و بعد از آن دلالت دارد. |
| | |
| | احادیث خلقت نور نبی و آلش پیش از این عالم، در مصادر شیعه، متواتر و در مصادر اهل سنت فراوان است. آیتالله میلانی در جلد پنجم از کتاب «نفحات الأزهار»، از این مطلب بحث کرده است که نویسنده به نقل برخی از آنها بسنده نموه است. در خصال به نقل از [[امام علی علیهالسلام|علی(ع]]) آمده است: «خداوند تبارک و تعالی نور محمد(ص) را پیش از خلقت آسمانها و زمین و عرش و کرسی و لوح و قلم و بهشت و جهنم و پیش از خلقت آدم و نوح و ابراهیم و اسماعیل و اسحاق و یعقوب و موسی و عیسی آفرید». |
|
| |
|
| در مقدمه نخست، به بیان موضوع مورد بحث کتاب و اهمیت آن پرداخته شده است. | | در فصل پنجم کتاب، اخبار جایگاه آباء نبی(ص) نزد عرب دستهبندی شده است. یعقوبی چنین نوشته است: قریشیان میگفتند: عبدالمطلب، ابراهیم ثانی است». |
|
| |
|
| در مقدمه دوم، به این نکته اشاره شده است که نحوه و چگونگی ولادت [[امام علی علیهالسلام|حضرت علی(ع)]]، از جمله حوادث مهم تاریخی است که نشانگر گوشهای از شخصیت معنوی و فضیلت ایشان بوده و به همین دلیل، از سوی برخی معاندین و مخالفین، مورد سانسور خبری و یا تحریف قرار گرفته است؛ بهگونهای که برخی حکیم بن حزام را بهجای آن حضرت، مولود کعبه معرفی کردهاند. | | در فصل سیودوم، صفات نبی و معجزات ایشان از کلام شریف ائمه اطهار(ع) بیان شده است. پیامبر(ص) در کلام [[امام علی علیهالسلام|امام علی(ع)]] اینگونه معرفی شده است: آن حضرت بر روی زمین غذا میخورد، بر روی زمین مینشست، به دست خویش پاپوش خود را وصله میکرد و...». |
|
| |
|
| در مبحث نخست، به بررسی و مطالعه نصوصی پرداخته شده که مبین شخصیت حکیم بن حزام میباشد. نویسنده در این مبحث، در ضمن دو مسئله زیر، به مناقشه با آنچه که نویسندگان و تراجمنویسان بهعنوان ترجمه و شرح حال وی نوشتهاند پرداخته و با بررسی شخصیت وی، به این نتیجه رسیده است که داشتن چنین فضیلتی برای این شخص، بعید به نظر میرسد، مخصوصاً اینکه وی در دورانی میزیسته که مورخین تا نیم قرن آن را دوران فتنه و درگیریهای اعتقادی و سیاسی میان صحابه نامیده و این امر در دگرگون جلوه دادن مولود کعبه، بیتأثر نبوده است.
| | عمده مباحث جلد دوم، غزوات نبی(ص) است. نویسنده تنها به ذکر اخبار غزوات بسنده نکرده است، بلکه اخبار مختلفی را ذکر کرده و گاه دیدگاه خود را نیز آورده است: «میگویم: در احادیث اهلبیت(ع)، اثری از وقوع زلزله در عهد نبی(ص) نیست». سپس کلام مقریزی در «[[إمتاع الأسماع بما للنبي من الأحوال و الأموال و الحفدة و المتاع|إمتاع الأسماع]]» را برای تأیید کلام خود میآورد. |
|
| |
|
| در مسئله اول، به بررسی اقوال صاحبان تراجم پیرامون شخصیت حکیم بن حزام پرداخته شده و دو طریق زیر، برای آگاهی از شرح حال وی، مورد مطالعه قرار گرفته است:
| | کتاب با بیماری پیامبر و شهادت آن حضرت به پایان آمده است. در برخی منابع اهل سنت، از مسوم شدن آن حضرت توسط زن یهودی سخن رفته است<span id="mp-more">[[ السيرة النبوية بروایة أهلالبيت علیهمالسلام|'''ادامه ...''']]</span> |
| # [[ابن حجر عسقلانی، احمد بن علی|ابن حجر]] (متوفی 852ق): وی ابن حزام را چنین معرفی کرده: «حکیم بن حزام بن خویلد بن اسد بن عبدالعزی بن قصی اسدی، پسر برادر خدیجه همسر پیامبر(ص) و نام مادرش صفیه و به قولی فاخته و به قولی دیگر زینب دختر زهیر بن حارث بن اسد بن عبدالعزی بوده است. کنیه او ابوخالد است و حدیثی در کتب ششگانه از وی نقل شده... از خود او شنیده شده که گفته است: من سیزده سال پیش از عام الفیل به دنیا آمدم...».
| |
| #[[ابن عساکر، علی بن حسن| ابن عساکر]] (متوفی 571ق): وی شرح حال مفصلی در «[[تاریخ مدینة دمشق|تاریخ دمشق]]» آورده و علیرغم این شرح حال مفصل، به منقبت خاصی که وی آن را در کنار پیامبر به دست آورده باشد، اشاره نکرده است. اساسا او چگونه میتواند منقبت ویژهای با نبی(ص) داشته باشد، درحالیکه وی در سال فتح مکه اسلام آورد و جزو «المؤلفة قلوبهم» بود.
| |
| | |
| در مسئله دوم، نقش حکیم بن حزام در حیات سیاسی در خلال نیمه قرن اول هجری، پیرامون وقایعی همچون قتل عثمان بن عفان و نقش وی در دفن عثمان و نیز جنگ جمل، مورد بحث و بررسی قرار گرفته است.
| |
| | |
| در مبحث دوم، به بحث پیرامون خصوصیت ولادت در کعبه در خلال دو محور اساسی پرداخته شده است که عبارت است از اینکه آیا حرمت ولادت در کعبه، حرمت ذاتی است یا اکتسابی است که پس از بررسی ادله، چنین نتیجهگیری شده است که چنین خصوصیتی اکتسابی است و در گرو این است که شخص برای خانه کعبه قائل به احترام و تعظیم باشد.
| |
| | |
| در مبحث سوم، در ضمن دو مسئله، به بررسی اقوال مختلف پیرامون ولادت در کعبه و مناقشات واردشده درباره هریک پرداخته شده است. در مسئله نخست اقوال مطرح گردیده و در مسئله دوم، هریک به ترتیب، مورد بررسی و نقد قرار گرفته است. این اقوال مربوط به [[قشیری نیشابوری، مسلم بن حجاج|مسلم بن حجاج]] ([[قشیری نیشابوری، مسلم بن حجاج|صاحب صحیح مسلم]]) (متوفی 261ق)، نووی (متوفی 676ق)، [[ابن ابیالحدید، عبدالحمید بن هبةالله|ابن ابیالحدید معتزلی]] (متوفی 656ق)، حلبی (متوفی 1044ق)، [[حاکم نیشابوری، محمد بن عبدالله|حاکم نیشابوری]] (متوفی 405ق) و [[ابن حجر عسقلانی، احمد بن علی|ابن حجر عسقلانی]] (متوفی 582ق) است.
| |
| | |
| در مبحث چهارم، پس از بررسی اقوال واردشده پیرامون ولادت حکیم بن حزام در کعبه، به این نتیجه رسیده شده است که سرچشمه انتشار چنین روایاتی در جامعه اسلامی، زبیر بن بکار و مصعب بن عبدالله بوده که مخالفت و دشمنی شدیدی با [[امام على(ع)|حضرت علی(ع)]] داشته و بهمنظور تحتالشعاع قرار دادن و کمرنگ کردن فضیلت ولادت آن حضرت در کعبه، دست به جعل و انتشار چنین اخبار و روایاتی زدند.
| |
| | |
| در آخرین مبحث، به بررسی نصوصی پرداخته شده است که بر ولادت [[امام علی علیهالسلام|حضرت علی(ع)]] در خانه خدا تأکید داشته و آن را از جمله فضایل مخصوص آن حضرت دانسته است. از جمله موضوعات مهم مطرحشده در این مبحث، عبارتند از: حکمت ولادت [[امام علی علیهالسلام|حضرت علی(ع)]] در کعبه؛ حکمتهایی همچون: تلازم میان کعبه و [[امام علی علیهالسلام|علی بن ابیطالب(ع)]]؛ تشابه بین امام و بیت الحرام در ارتباط با مردم؛ تحقق امان در التجا و پناه بردن به بیت الحرام و [[امام علی علیهالسلام|علی بن ابیطالب(ع)]] و تلازم؛ تلازم میان امامت و اقامه نماز؛ تلازم بین اذان و دوران زمین و امامت.<span id="mp-more">[[المولود في بيتالله الحرام علي(ع) أم حكيم بن حزام|'''ادامه ...''']]</span>
| |
