پرش به محتوا

فهرست توصیفی دستنویس‌های صحیفه سجادیه و شروح آن: تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
جز (جایگزینی متن - ' ]] ' به ']] ')
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۲۵: خط ۲۵:
| پیش از =  
| پیش از =  
}}
}}
'''فهرست توصیفی دست‌نویس‌های صحیفه سجادیه و شروح آن'''، اثر [[یوسف بیگ باباپور]] (متولد ۱۳۵۷ش) و [[مسعود غلامیه]] (متولد ۱۳۴۶ش)، کتاب ارزشمندی است که به معرفی و کتاب‌شناسی توصیفی نسخه‌های خطی صحیفه سجادیه، ترجمه‌ها، شروح و حواشی آن در کتابخانه‌های مختلف ایران و جهان می‌پردازد.
'''فهرست توصیفی دست‌نویس‌های صحیفه سجادیه و شروح آن'''، اثر [[بیگ‌باباپور، یوسف|یوسف بیگ باباپور]] (متولد ۱۳۵۷ش) و [[غلامیه، مسعود|مسعود غلامیه]] (متولد ۱۳۴۶ش)، کتاب ارزشمندی است که به معرفی و کتاب‌شناسی توصیفی نسخه‌های خطی صحیفه سجادیه، ترجمه‌ها، شروح و حواشی آن در کتابخانه‌های مختلف ایران و جهان می‌پردازد.


==ساختار==
==ساختار==
خط ۳۴: خط ۳۴:
استناد به منابع معتبر: در معرفی آثار از منابعی چون الذریعه، اعلام و طبقات برای اعتباربخشی به اطلاعات استفاده شده است<ref>همان، ص107،212،3</ref>.
استناد به منابع معتبر: در معرفی آثار از منابعی چون الذریعه، اعلام و طبقات برای اعتباربخشی به اطلاعات استفاده شده است<ref>همان، ص107،212،3</ref>.
# ذکر ویژگی‌های فیزیکی: اطلاعاتی نظیر نوع خط، جنس کاغذ، تعداد سطور و ابعاد نسخه‌ها برای هر مدخل بیان شده است<ref>همان، ص4</ref>.
# ذکر ویژگی‌های فیزیکی: اطلاعاتی نظیر نوع خط، جنس کاغذ، تعداد سطور و ابعاد نسخه‌ها برای هر مدخل بیان شده است<ref>همان، ص4</ref>.
==گزارش محتوا==
==گزارش محتوا==
در این اثر، شروح مختلف بر صحیفه سجادیه به‌تفصیل معرفی شده‌اند؛ برای نمونه کتاب «آمال‌العارفین» تألیف [[عبدالوهاب برغانی قزوینی]] که شرحی مزجی و بسیار مفصل است، مورد بررسی قرار گرفته است. مؤلف در این شرح به احادیث اهل‌بیت(ع) توجه ویژه‌ای داشته و سعی نموده میان آرای عرفا و فلاسفه با اعتقادات دینی جمع نموده و معضلات مبانی فلسفی را حل کند. این کتاب شامل مباحثی در شرح دعای اول صحیفه تا دعای چهارم است که نسخه‌های متعددی از آن در کتابخانه‌های مرعشی و مدرسه امام صادق قزوین شناسایی شده است <ref>متن کتاب: ص1</ref>‏.
در این اثر، شروح مختلف بر صحیفه سجادیه به‌تفصیل معرفی شده‌اند؛ برای نمونه کتاب «آمال‌العارفین» تألیف [[عبدالوهاب برغانی قزوینی]] که شرحی مزجی و بسیار مفصل است، مورد بررسی قرار گرفته است. مؤلف در این شرح به احادیث اهل‌بیت(ع) توجه ویژه‌ای داشته و سعی نموده میان آرای عرفا و فلاسفه با اعتقادات دینی جمع نموده و معضلات مبانی فلسفی را حل کند. این کتاب شامل مباحثی در شرح دعای اول صحیفه تا دعای چهارم است که نسخه‌های متعددی از آن در کتابخانه‌های مرعشی و مدرسه امام صادق قزوین شناسایی شده است <ref>متن کتاب: ص1</ref>‏.
خط ۴۱: خط ۳۹:
در قسمتی از کتاب به معرفی «التحفه الرضویه فی شرح الصحیفه السجادیه» اثر [[قاضی بن کاشف‌الدین محمد یزدی]] اختصاص دارد که به نام [[شاه‌عباس دوم صفوی]] تألیف شده است. این اثر که در مشهد مقدس نگاشته شده، نسخه‌های خطی این کتاب در کتابخانه‌های مختلفی از جمله مجلس شورا، شیراز و نجف اشرف موجود است که مشخصات کاتبان و تاریخ کتابت آن‌ها به‌دقت در فهرست ثبت گردیده است<ref>همان، ص4</ref>.
در قسمتی از کتاب به معرفی «التحفه الرضویه فی شرح الصحیفه السجادیه» اثر [[قاضی بن کاشف‌الدین محمد یزدی]] اختصاص دارد که به نام [[شاه‌عباس دوم صفوی]] تألیف شده است. این اثر که در مشهد مقدس نگاشته شده، نسخه‌های خطی این کتاب در کتابخانه‌های مختلفی از جمله مجلس شورا، شیراز و نجف اشرف موجود است که مشخصات کاتبان و تاریخ کتابت آن‌ها به‌دقت در فهرست ثبت گردیده است<ref>همان، ص4</ref>.


کتاب «حدائق‌الصالحین» یا «الحدیقه الهلالیه» اثر [[شیخ بهائی]] نیز از آثار مهمی است که در این فهرست معرفی شده است. این کتاب در واقع شرح دعای چهل و سوم صحیفه سجادیه هنگام رؤیت هلال ماه است که مؤلف در آن به توضیح نکات نحوی، دقایق لغوی و مسائل نجومی پرداخته است. [[شیخ بهائی]] این اثر را در قزوین آغاز کرده و در مسیر مشهد کاظمین به پایان برده است و نسخه‌های فراوانی از آن با خصوصیات ظاهری متفاوت در کتابخانه‌های تهران، مشهد و یزد گزارش شده است<ref>همان، ص26- 29</ref>.
کتاب «حدائق‌الصالحین» یا «الحدیقه الهلالیه» اثر [[شیخ بهایی، محمد بن حسین|شیخ بهائی]] نیز از آثار مهمی است که در این فهرست معرفی شده است. این کتاب در واقع شرح دعای چهل و سوم صحیفه سجادیه هنگام رؤیت هلال ماه است که مؤلف در آن به توضیح نکات نحوی، دقایق لغوی و مسائل نجومی پرداخته است. [[شیخ بهایی، محمد بن حسین|شیخ بهائی]] این اثر را در قزوین آغاز کرده و در مسیر مشهد کاظمین به پایان برده است و نسخه‌های فراوانی از آن با خصوصیات ظاهری متفاوت در کتابخانه‌های تهران، مشهد و یزد گزارش شده است<ref>همان، ص26- 29</ref>.


همچنین مفصل‌ترین و بهترین شرح صحیفه سجادیه با عنوان «ریاض‌السالکین» تألیف [[سید علی خان مدنی]] معرفی شده است که شامل ۵۴ روضه به تعداد دعاهای صحیفه است. مؤلف در هر روضه ابتدا قطعه‌ای از دعا را نقل کرده و سپس به شرح لغات، نکات ادبی، معانی و اسرار آن به طور مبسوط می‌پردازد. این کتاب که تألیف آن حدود ۱۲ سال به طول انجامیده، موردتوجه دانشمندان معاصر مؤلف بوده و نسخه‌های نفیس و متعددی از آن در کتابخانه‌های مختلف ایران شناسایی و توصیف شده است<ref>همان، ص57- 61</ref>.
همچنین مفصل‌ترین و بهترین شرح صحیفه سجادیه با عنوان «[[رياض السالكين في شرح صحيفة سيد الساجدين صلوات‌الله‌عليه|ریاض‌ السالکین]]» تألیف [[مدنی، سید علی‌خان|سید علی خان مدنی]] معرفی شده است که شامل ۵۴ روضه به تعداد دعاهای صحیفه است. مؤلف در هر روضه ابتدا قطعه‌ای از دعا را نقل کرده و سپس به شرح لغات، نکات ادبی، معانی و اسرار آن به طور مبسوط می‌پردازد. این کتاب که تألیف آن حدود ۱۲ سال به طول انجامیده، موردتوجه دانشمندان معاصر مؤلف بوده و نسخه‌های نفیس و متعددی از آن در کتابخانه‌های مختلف ایران شناسایی و توصیف شده است<ref>همان، ص57- 61</ref>.


پس از بررسی کامل این اثر ارزشمند، می‌توان چنین ادعا نمود که صحیفه سجادیه مانند کلیدی است که درهای بهشت را می‌گشاید و این فهرست، نقشه‌ای دقیق برای یافتن نسخه‌های پنهان این کلید در گنجینه‌های خطی جهان است.
پس از بررسی کامل این اثر ارزشمند، می‌توان چنین ادعا نمود که صحیفه سجادیه مانند کلیدی است که درهای بهشت را می‌گشاید و این فهرست، نقشه‌ای دقیق برای یافتن نسخه‌های پنهان این کلید در گنجینه‌های خطی جهان است.