پرش به محتوا

منتخب الآثار من بحارالأنوار: تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
جز (جایگزینی متن - ' '''،' به ''''،')
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۲۶: خط ۲۶:
| پیش از =  
| پیش از =  
}}
}}
'''منتخب الآثار من بحار الانوار'''، گزیده آثار و روایات کتاب شریف [[بحارالأنوار الجامعة لدرر أخبار الأئمة الأطهار علیهم‌السلام]] تألیف [[علامه محمدباقر مجلسی]] (1037- 1110ق) است که توسط [[آیت‌الله مکارم شیرازی]] (متولد 1305ش) و جمعی از محققین تلخیص و در دوازده مجلد منتشر شده است.
'''منتخب الآثار من بحار الانوار'''، گزیده آثار و روایات کتاب شریف [[بحارالأنوار الجامعة لدرر أخبار الأئمة الأطهار علیهم‌السلام]] تألیف [[مجلسی، محمدباقر|علامه محمدباقر مجلسی]] (1037- 1110ق) است که توسط [[مکارم شیرازی، ناصر|آیت‌الله مکارم شیرازی]] (متولد 1305ش) و جمعی از محققین تلخیص و در دوازده مجلد منتشر شده است.


==ساختار کتاب==
==ساختار کتاب==
کتاب مشتمل بر نص 10052 روایت با ذکر سند است که در ذیل برخی از آنها تحت عنوان  «بیان» شرح و توضیحاتی به قلم آیت‌الله مجلسی ذکر شده است. در ذیل صفحات نیز معانی الفاظ و واژگان دشوار و برخی توضیحات آیت‌الله مکارم با عنوان «نقول» و نیز آدرس آیات و روایات ذکر شده است.
کتاب مشتمل بر نص 10052 روایت با ذکر سند است که در ذیل برخی از آنها تحت عنوان  «بیان» شرح و توضیحاتی به قلم [[مجلسی، محمدباقر|آیت‌الله مجلسی]] ذکر شده است. در ذیل صفحات نیز معانی الفاظ و واژگان دشوار و برخی توضیحات [[مکارم شیرازی، ناصر|آیت‌الله مکارم]] با عنوان «نقول» و نیز آدرس آیات و روایات ذکر شده است.


==گزارش محتوا==
==گزارش محتوا==
جلد اول: کتاب عقل و علم و جهل.
جلد اول: کتاب عقل و علم و جهل.
جلد دوم: کتاب توحید.
جلد دوم: کتاب توحید.
جلد سوم و چهارم: کتاب عدل و معاد و آنچه مرتبط و پیرامون آن است.
جلد سوم و چهارم: کتاب عدل و معاد و آنچه مرتبط و پیرامون آن است.
جلد پنجم: احتجاجات.
جلد پنجم: احتجاجات.
جلد ششم: کتاب نبوت.
 
جلد ششم: کتاب نبوت
 
جلد هفتم: ابواب قصص موسی(ع) و هارون(ع)، سلیمان(ع)  و داود(ع)، عیسی(ع)  و حضرت مریم(س).
جلد هفتم: ابواب قصص موسی(ع) و هارون(ع)، سلیمان(ع)  و داود(ع)، عیسی(ع)  و حضرت مریم(س).
جلد هشتم تا یازدهم: باب آفرینش و بشارت نبوت پیامبر(ص) و تاریخ ولادت و بعثت تا هجرت به مدینه، اولاد و ازواج و اصحاب آنحضرت، وصیت و ارتحال آنحضرت.
 
جلد هشتم تا یازدهم: باب آفرینش و بشارت نبوت پیامبر(ص) و تاریخ ولادت و بعثت تا هجرت به مدینه، اولاد و ازواج و اصحاب آن‌حضرت، وصیت و ارتحال آنحضرت.
 
جلد دوازدهم: امامت و آیات نازل شده در فضیلت ائمه اطهار(ع).
جلد دوازدهم: امامت و آیات نازل شده در فضیلت ائمه اطهار(ع).
#سابقه تلخیص بحارالانوار: نکته شایان توجه این است که تلخیص «بحارالانوار» یا بخشی از آن، امر جدیدی نیست. آنچه در جلد «صفر» کتاب آمده است این است که «نُه نفر از علمای پیشین چنین کاری را انجام داده‌اند». از جمله آنها، عالم ربانی بزرگ، شیخ محمدرضا تبریزی است که «الجامع بین البحار و الوافی» را در هفت جلد نوشت. اما متأسفانه، او بسیاری از توضیحات علامه درباره روایات مبهم یا بسیاری از خود روایات را حذف کرده بود.
#سابقه تلخیص [[بحارالأنوار الجامعة لدرر أخبار الأئمة الأطهار علیهم‌السلام|بحارالانوار]]: نکته شایان توجه این است که تلخیص «[[بحارالأنوار الجامعة لدرر أخبار الأئمة الأطهار علیهم‌السلام|بحارالانوار]]» یا بخشی از آن، امر جدیدی نیست. آنچه در جلد «صفر» کتاب آمده است این است که «نُه نفر از علمای پیشین چنین کاری را انجام داده‌اند». از جمله آنها، عالم ربانی بزرگ، شیخ محمدرضا تبریزی است که «الجامع بین البحار و الوافی» را در هفت جلد نوشت. اما متأسفانه، او بسیاری از توضیحات علامه درباره روایات مبهم یا بسیاری از خود روایات را حذف کرده بود.


==ویژگی‌های کتاب==
==ویژگی‌های کتاب==


#حذف معجزات و کراماتی که مورد ابتلای مردم نیست:  بحارالأنوار کتاب گسترده‌ای است و یک روایت خاص ممکن است دو بار یا چند بار و در مناسبت‌های مختلف در فصول متعدد تکرار شود؛ بنابراین، این تلخیص، از ذکر مطالب تکراری در هر باب پرهیز کرده است. علاوه بر این، علامه مجلسی برخی روایات را که دارای مفهوم واحدی بودند، از کتب مختلف و به‌صورت گسترده نقل کرده است؛ این امر با فرضی که برای پروژه خود ترسیم کرده بود، هماهنگ بوده است، اما ازآنجاکه هدف در اینجا کوچک‌کردن حجم کتاب بوده تا استفاده از آن را برای همه پژوهشگران آسان کنیم، از ذکر تمام روایاتی که مضمون واحدی داشته صرف‌نظر کرده و تنها یک یا چند مورد از آنها در این زمینه ذکر شده است. همچنین باتوجه‌به اینکه هدف، تمرکز بر تلخیص کتاب بوده، از ذکر روایات و اخباری که خارج از ابتلای همه هستند خودداری شده است.
#حذف معجزات و کراماتی که مورد ابتلای مردم نیست:  بحارالأنوار کتاب گسترده‌ای است و یک روایت خاص ممکن است دو بار یا چند بار و در مناسبت‌های مختلف در فصول متعدد تکرار شود؛ بنابراین، این تلخیص، از ذکر مطالب تکراری در هر باب پرهیز کرده است. علاوه بر این، [[مجلسی، محمدباقر|علامه مجلسی]] برخی روایات را که دارای مفهوم واحدی بودند، از کتب مختلف و به‌صورت گسترده نقل کرده است؛ این امر با فرضی که برای پروژه خود ترسیم کرده بود، هماهنگ بوده است، اما ازآنجاکه هدف در اینجا کوچک‌کردن حجم کتاب بوده تا استفاده از آن را برای همه پژوهشگران آسان کنیم، از ذکر تمام روایاتی که مضمون واحدی داشته صرف‌نظر کرده و تنها یک یا چند مورد از آنها در این زمینه ذکر شده است. همچنین باتوجه‌به اینکه هدف، تمرکز بر تلخیص کتاب بوده، از ذکر روایات و اخباری که خارج از ابتلای همه هستند خودداری شده است.
#نظم کتاب:  باوجود نظمی که کتاب «بحارالأنوار» از آن برخوردار است، نیاز به نظم بیشتر و توسعه‌یافته‌تری بر اساس اصول مدرن وجود دارد؛ بنابراین در این تلخیص سعی شده است که آن را منظم‌تر و دقیق‌تر ارائه کنند.
#نظم کتاب:  باوجود نظمی که کتاب «[[بحارالأنوار الجامعة لدرر أخبار الأئمة الأطهار علیهم‌السلام|بحارالأنوار]]» از آن برخوردار است، نیاز به نظم بیشتر و توسعه‌یافته‌تری بر اساس اصول مدرن وجود دارد؛ بنابراین در این تلخیص سعی شده است که آن را منظم‌تر و دقیق‌تر ارائه کنند.
#توضیح پاورقی‌ها:  برخی از روایات بحارالانوار مبهم هستند و علامه مجلسی در بسیاری از مواضع، آنها را از طریق شرحی جذاب و جامع توضیح داده است. شرح‌های او غالباً با کلمه «بیان» عنوان می‌شود؛ اما در مواضع دیگری - به دلایل نامعلومی – از شرح و توضیح چشم‌پوشی کرده است. نویسنده تلاش کرده چنین مواردی را روشن سازد؛ گاهی با اتکا بر حواشی گروهی از محققان و گاهی نیز خود تحت عنوان «نقول» تلاش کرده ابهام را از روایت برطرف نماید. <ref>ر.ک: مقدمه محقق، جلد 1، ص6-8  </ref>‏
#توضیح پاورقی‌ها:  برخی از روایات بحارالانوار مبهم هستند و علامه مجلسی در بسیاری از مواضع، آنها را از طریق شرحی جذاب و جامع توضیح داده است. شرح‌های او غالباً با کلمه «بیان» عنوان می‌شود؛ اما در مواضع دیگری - به دلایل نامعلومی – از شرح و توضیح چشم‌پوشی کرده است. نویسنده تلاش کرده چنین مواردی را روشن سازد؛ گاهی با اتکا بر حواشی گروهی از محققان و گاهی نیز خود تحت عنوان «نقول» تلاش کرده ابهام را از روایت برطرف نماید. <ref>ر.ک: مقدمه محقق، جلد 1، ص6-8  </ref>‏
# شرح و تحقیق:
# شرح و تحقیق:
خط ۵۴: خط ۶۱:
##حفظ بیانات مهم: در حذف برخی بیانات یا شروح کتاب به آنچه که به معنی لطمه‌ای وارد نمی‌کند، اکتفا شده است تا به‌اختصار بیان شود و درعین‌حال توضیحات مهم و مؤثر حفظ شود.
##حفظ بیانات مهم: در حذف برخی بیانات یا شروح کتاب به آنچه که به معنی لطمه‌ای وارد نمی‌کند، اکتفا شده است تا به‌اختصار بیان شود و درعین‌حال توضیحات مهم و مؤثر حفظ شود.
## تطبیق دقیق متن روایات:  با تطبیق دقیق متن روایات بر آنچه در منابع اصلی موجود است، اختلافات قابل‌توجه و تأثیرگذار در پاورقی ثبت شده است.
## تطبیق دقیق متن روایات:  با تطبیق دقیق متن روایات بر آنچه در منابع اصلی موجود است، اختلافات قابل‌توجه و تأثیرگذار در پاورقی ثبت شده است.
## مستندسازی نقل‌های علامه مجلسی:  برای مستندسازی آنچه علامه مجلسی در مطالب نقل کرده است، منبع همراه با سند ذکر شده است.
## مستندسازی نقل‌های [[مجلسی، محمدباقر|علامه مجلسی]]:  برای مستندسازی آنچه علامه مجلسی در مطالب نقل کرده است، منبع همراه با سند ذکر شده است.
##نظارت آیت‌الله مکارم شیرازی:  به‌خاطر دشواری مضمون و مفهوم برخی روایات، حضرت آیت‌الله‌العظمی مکارم شیرازی خود اقدام به توضیح و تفسیر روایت کرده و در پاورقی با عنوان «نقول» ذکر شده است.
##نظارت [[مکارم شیرازی، ناصر|آیت‌الله مکارم شیرازی]]:  به‌خاطر دشواری مضمون و مفهوم برخی روایات، [[مکارم شیرازی، ناصر|حضرت آیت‌الله‌العظمی مکارم شیرازی]] خود اقدام به توضیح و تفسیر روایت کرده و در پاورقی با عنوان «نقول» ذکر شده است.
##ذکر آیات و نکات علمی:  در مورد آیاتی که در ابتدای هر باب ذکر شده‌اند، نکات علمی مرتبط با هر آیه را در پاورقی، بر اساس تفسیر ارزشمند «الامثل» نوشته آیت‌الله مکارم شیرازی با تغییرات جزئی ذکر شده است.
##ذکر آیات و نکات علمی:  در مورد آیاتی که در ابتدای هر باب ذکر شده‌اند، نکات علمی مرتبط با هر آیه را در پاورقی، بر اساس تفسیر ارزشمند «الامثل» نوشته [[مکارم شیرازی، ناصر|آیت‌الله مکارم شیرازی]] با تغییرات جزئی ذکر شده است.
##شرح واژگان دشوار:  گاهی در توضیح برخی از واژگان حدیثی دشواری‌هایی وجود دارد؛ در این صورت، تفسیر این واژگان پیچیده را در پاورقی باتکیه‌بر کتب لغت با ذکر منبع آورده شده است.<ref>ر.ک: همان، مقدمه محققین، ص9-10</ref>‏
##شرح واژگان دشوار:  گاهی در توضیح برخی از واژگان حدیثی دشواری‌هایی وجود دارد؛ در این صورت، تفسیر این واژگان پیچیده را در پاورقی باتکیه‌بر کتب لغت با ذکر منبع آورده شده است.<ref>ر.ک: همان، مقدمه محققین، ص9-10</ref>‏