پرش به محتوا

سیه بر سفید: مجموعه گفتارها و یادداشت‌ها در زمینه کتابشناسی و نسخه‌شناسی: تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۳۴: خط ۳۴:
بخش دیگر این قسمت به «فهرست کتاب‌های مطلوب هنری ایلیوت» اختصاص دارد که فهرست کتاب‌های تاریخی مورداستفاده وی  را در بر می‌گیرد. این فهرست شامل اسامی کتاب‌ها، نویسندگان و دیگر جزئیات برای تدوین تاریخ هند است. در ادامۀ این بخش، فهرست کتابخانه‌هایی چون کتابخانه راجه الور و فهرست کتاب‌های وقفی ملا فیروز بمبئی معرفی شده‌اند. همچنین، این بخش به نسخه‌های خطی پاکستان در لاهور و اطراف آن، شامل مجموعه‌هایی چون «مجموعه خلیل الرحمن داودی»، «نسخه‌های جامی پنجاب و پسر رشید او»، «باقیات کتابخانه حکیم علوی خان، کراچی»، «مخطوطات کراچی» و «نسخه‌های خطی روستاهای پاکستان» اختصاص دارد. در انتهای این قسمت، وضعیت نسخه‌های خطی در هندوستان، افغانستان، ایران و ترکیه نیز مورد بررسی قرار گرفته است<ref>متن کتاب، ص3- 185</ref>.
بخش دیگر این قسمت به «فهرست کتاب‌های مطلوب هنری ایلیوت» اختصاص دارد که فهرست کتاب‌های تاریخی مورداستفاده وی  را در بر می‌گیرد. این فهرست شامل اسامی کتاب‌ها، نویسندگان و دیگر جزئیات برای تدوین تاریخ هند است. در ادامۀ این بخش، فهرست کتابخانه‌هایی چون کتابخانه راجه الور و فهرست کتاب‌های وقفی ملا فیروز بمبئی معرفی شده‌اند. همچنین، این بخش به نسخه‌های خطی پاکستان در لاهور و اطراف آن، شامل مجموعه‌هایی چون «مجموعه خلیل الرحمن داودی»، «نسخه‌های جامی پنجاب و پسر رشید او»، «باقیات کتابخانه حکیم علوی خان، کراچی»، «مخطوطات کراچی» و «نسخه‌های خطی روستاهای پاکستان» اختصاص دارد. در انتهای این قسمت، وضعیت نسخه‌های خطی در هندوستان، افغانستان، ایران و ترکیه نیز مورد بررسی قرار گرفته است<ref>متن کتاب، ص3- 185</ref>.


بخش دوم: متن‌شناسی (درباره آثار خطی)؛ این بخش شامل معرفی و توضیح آثار و شرح‌حال مؤلفین نظیر «تحفۀ الپنجاب»، «نشاةالقدس و شیخ سعدالدین احمد انصاری کابلی»، «معمای حل‌نشده یک شرح دیوان حافظ»، «مجموعه آثار علی‌اکبر باخرزی»، تلخیص سیر العارفین، سرگرمی تاریخ‌گویی و «ترجمه فارسی مجالس النفایس» است. یکی از موضوعات کلیدی این بخش، شرح وضعیت نسخه‌های خطی فارسی در پاکستان و نقشی است که نویسنده در تألیف و تعمیم فهرست مشترک نسخه‌های خطی فارسی پاکستان بر عهده داشته است<ref>همان، ص189- 242</ref>.
بخش دوم: متن‌شناسی (درباره آثار خطی)؛ این بخش شامل معرفی و توضیح آثار و شرح‌حال مؤلفین نظیر «تحفۀ الپنجاب»، «نشاةالقدس و شیخ سعدالدین احمد انصاری کابلی»، «معمای حل‌نشده یک شرح دیوان حافظ»، «مجموعه آثار [[علی‌اکبر باخرزی]]»، تلخیص سیر العارفین، سرگرمی تاریخ‌گویی و «ترجمه فارسی مجالس النفایس» است. یکی از موضوعات کلیدی این بخش، شرح وضعیت نسخه‌های خطی فارسی در پاکستان و نقشی است که نویسنده در تألیف و تعمیم فهرست مشترک نسخه‌های خطی فارسی پاکستان بر عهده داشته است<ref>همان، ص189- 242</ref>.


بخش سوم: خاطره‌ها و نکته‌هایی در نسخه‌شناسی؛ این بخش شامل یادداشت‌های شخصی و حرفه‌ای در حوزه نسخه‌شناسی است از جمله «واقعات و نکته‌های چند در باب کتاب‌شناسی، کتاب‌دوستی و کتاب‌نویسی دو عالم ربانی شبه‌قاره از کتاب زادالمتقین» که به تاریخچۀ تقسیمات شبه‌قاره و موضوعات مرتبط با کتاب‌شناسی می‌پردازد. همچنین، نکاتی نظیر «ضرورت تدوین فهرست صورت‌ها و نشان‌های مواهب و سجع‌ها»، «انتقال کتابخانۀ نوشاهیه از روستا به شهر» و «کاتبان نوشاهی و آثار خطی نو شاهیان» «حکم شرعی خرید نسخ غارت شده»، «آفت‌زدایی نسخه‌ها با حرارت آفتاب»، فهرست آرمانی نسخه‌های فارسی جهان، بازار صحافان لاهور در قرن 11ق، زنان نسخه فروش، مواد گیاهی جادویی برای نگهداری اوراق خطی، تعبیرنامه لوازم‌التحریر، تقلید و نظیره‌سازی گلستان سعدی در شبه‌قاره، مبدا برای تاریخ تالیف در کتب مسلمانان، تحریف نسخ به دست مکتب‌داران، چند کتاب چاپی در زمینه نسخه‌شناسی، اصطلاحات نسخه‌شناسی و کتاب‌شناسی و برخی شواهد و اشعار در این زمینه، در این قسمت آمده است<ref>همان، ص245- 343</ref>.
بخش سوم: خاطره‌ها و نکته‌هایی در نسخه‌شناسی؛ این بخش شامل یادداشت‌های شخصی و حرفه‌ای در حوزه نسخه‌شناسی است از جمله «واقعات و نکته‌های چند در باب کتاب‌شناسی، کتاب‌دوستی و کتاب‌نویسی دو عالم ربانی شبه‌قاره از کتاب زادالمتقین» که به تاریخچۀ تقسیمات شبه‌قاره و موضوعات مرتبط با کتاب‌شناسی می‌پردازد. همچنین، نکاتی نظیر «ضرورت تدوین فهرست صورت‌ها و نشان‌های مواهب و سجع‌ها»، «انتقال کتابخانۀ نوشاهیه از روستا به شهر» و «کاتبان نوشاهی و آثار خطی نو شاهیان» «حکم شرعی خرید نسخ غارت شده»، «آفت‌زدایی نسخه‌ها با حرارت آفتاب»، فهرست آرمانی نسخه‌های فارسی جهان، بازار صحافان لاهور در قرن 11ق، زنان نسخه فروش، مواد گیاهی جادویی برای نگهداری اوراق خطی، تعبیرنامه لوازم‌التحریر، تقلید و نظیره‌سازی گلستان سعدی در شبه‌قاره، مبدا برای تاریخ تالیف در کتب مسلمانان، تحریف نسخ به دست مکتب‌داران، چند کتاب چاپی در زمینه نسخه‌شناسی، اصطلاحات نسخه‌شناسی و کتاب‌شناسی و برخی شواهد و اشعار در این زمینه، در این قسمت آمده است<ref>همان، ص245- 343</ref>.


بخش چهارم: دیدار با نسخه داران، نسخه‌شناسان و خوشنویسان؛ این بخش به شرح دیدارهای نویسنده با متخصصان و فعالان حوزۀ نسخ خطی می‌پردازد. این دیدارها شامل گفتگوهایی با افرادی چون «احمد حسین قریشی قلمکاری»، «نجیب ماهر هروی»، «محمدابراهیم خلیل»، «حافظ محمد یوسف سدیدی»، ایرج افشار، عبدالحسین حائری، محمدتقی دانش‌پژوه، احمد منزوی و غلامحسین امیرخانی بوده و حول محور نسخ خطی، کتابداری و خوشنویسی است<ref>همان، ص345- 386</ref>.
بخش چهارم: دیدار با نسخه داران، نسخه‌شناسان و خوشنویسان؛ این بخش به شرح دیدارهای نویسنده با متخصصان و فعالان حوزۀ نسخ خطی می‌پردازد. این دیدارها شامل گفتگوهایی با افرادی چون «[[احمد حسین قریشی قلمکاری]]»، «[[مایل هروی، نجیب|نجیب مایل هروی]]»، «[[محمدابراهیم خلیل]]»، «حافظ محمد یوسف سدیدی»، [[افشار، ایرج|ایرج افشار]]، [[عبدالحسین حائری]]، [[دانش‌پژوه، محمدتقی|محمدتقی دانش‌پژوه]]، [[منزوی، احمد|احمد منزوی]] و [[غلامحسین امیرخانی]] بوده و حول محور نسخ خطی، کتابداری و خوشنویسی است<ref>همان، ص345- 386</ref>.


بخش پنجم: از میان نامه‌های نسخه‌شناسان معاصر؛ این بخش شامل مجموعه‌ای از مکاتبات نسخه‌شناسان معاصر است. این نامه‌ها شامل نامه‌های احمد منزوی به همکارانش در اسلام‌آباد، نامه‌های خطاب به احمد منزوی (از اشخاصی نظیر ایرج افشار و محمدتقی دانش‌پژوه) و نامه‌هایی که به طور مستقیم خطاب به عارف نوشاهی (از افرادی چون ایرج افشار، محمدتقی دانش‌پژوه و احمد منزوی) نوشته شده‌اند، است<ref>همان، ص389- 441</ref>.
بخش پنجم: از میان نامه‌های نسخه‌شناسان معاصر؛ این بخش شامل مجموعه‌ای از مکاتبات نسخه‌شناسان معاصر است. این نامه‌ها شامل نامه‌های احمد منزوی به همکارانش در اسلام‌آباد، نامه‌های خطاب به [[منزوی، احمد|احمد منزوی]] (از اشخاصی نظیر [[افشار، ایرج|ایرج افشار]] و [[دانش‌پژوه، محمدتقی|محمدتقی دانش‌پژوه]]) و نامه‌هایی که به طور مستقیم خطاب به [[نوشاهی، سید عارف|عارف نوشاهی]] (از افرادی چون [[افشار، ایرج|ایرج افشار]]، [[دانش‌پژوه، محمدتقی|محمدتقی دانش‌پژوه]] و [[منزوی، احمد|احمد منزوی]]) نوشته شده‌اند، است<ref>همان، ص389- 441</ref>.


==پانویس==
==پانویس==