فلسفه کلام با تأکید بر اندیشه‌های آیت‌الله جعفر سبحانی(دام‌ظله): تفاوت میان نسخه‌ها

'''فلسفه کلام با تأکید بر اندیشه‌های آیت‌الله جعفر سبحانی (دام‌ظله)'''، نوشته [[محمد صفر جبرئیلی]] (متولد 1346ش)، مجموعه‌ای از مقالات و مباحث درباره فلسفه کلام است که به تبیین و تحقیق در مسائل، اهداف، قلمرو، ساختار، روش‌ها و جایگاه این علم در هندسه معارف دینی می‌پردازد.

گفتار سوم: نگاهی به پیشینۀ فلسفۀ علم کلام؛ (به قلم علی قدردان قراملکی) به بررسی سیر تاریخی طرح مباحث مقدماتی فلسفه علم کلام در آثار متکلمان شیعه و سنی می‌پردازد. در این بررسی، نمونه‌هایی از متکلمان برجسته از قرون هفتم تا سیزدهم هجری و همچنین آثار معاصر که به مسائل فلسفه علم کلام پرداخته‌اند، ذکر شده است<ref>همان، ص102- 114</ref>.

گفتار دوم: جایگاه دانش کلام در علوم‌انسانی؛ (به قلم علی‌اکبر رشاد) بر لزوم ارتباط تنگاتنگ علم کلام با علوم‌انسانی تأکید دارد و بیان می‌دارد که علم کلام می‌تواند در اسلامی‌سازی علوم‌انسانی نقش اساسی داشته باشد<ref>همان، ص127- 134</ref>.

گفتار سوم: دانش کلام، برتری‌ها و ضرورت‌های آن؛ (به قلم سید یحیی یثربی) بر ضرورت تحول در نگرش به علم کلام، کنارگذاشتن رویکردهای نادرست گذشته (مانند جمود و تقلید) و لزوم بهره‌گیری از الهامات قرآنی و سنت اهل‌بیت(ع) تأکید می‌کند<ref>همان، ص135- 145</ref>.

گفتار چهارم: روش‌های فهم اعتقادات دینی از دیدگاه قرآن و روایات؛ (به قلم علی ربانی گلپایگانی) به روش‌های معتبر برای دستیابی به معارف دینی از دیدگاه اسلام می‌پردازد. این روش‌ها شامل فطرت، تفکر عقلی، نقل و وحیانی، و کشف و شهود باطنی هستند و بر اهمیت استفاده توأمان از روش عقلی و نقلی در مسئله توحید تأکید می‌شود<ref>همان، ص146- 178</ref>.

گفتار پنجم: بررسی تطبیقی روش اکتشاف و استنباط اعتقادی در کلام فلسفی و تفکیکی؛ (به قلم حمیدرضا شاکرین) به تحلیل روش‌شناختی جریان‌های کلامی شیعه، یعنی کلام فلسفی و کلام تفکیکی، می‌پردازد. هدف از این گفتار نشان‌دادن نقاط ضعف و قوت روش‌شناختی هر یک از این دو جریان است و انسان‌شناسی و مبانی خداشناسی در این دو دیدگاه مقایسه می‌شوند<ref>همان، ص179- 200</ref>.

گفتار ششم: چیستی کلام سیاسی؛ (با تأکید بر دیدگاه‌های آیت‌الله سبحانی) (به قلم سید سجاد ایزدهی) به تعریف و جایگاه کلام سیاسی می‌پردازد و آن را زمینه‌ای برای تبیین موضوعات سیاسی اسلام بر اساس مبانی کلامی معرفی می‌کند<ref>همان، ص201- 226</ref>.

گفتار هفتم: منابع فهم دین در نگاه امامیه و اباضیه؛ (با تأکید بر آرای آیت‌الله سبحانی) (نوشته محمد صفر جبرائیلی): این نوشتار با عنایت به دیدگاه عالمان معاصر این دو مذهب و به طور خاص، دیدگاه آیت‌الله سبحانی و مفتی عمان شیخ احمد خلیلی، به تبیین و تحلیل منابع فهم دین، از نگاه این دو مذهب می‌پردازد<ref>همان، ص227- 255</ref>.

گفتار هشتم: تحلیل انتقادی مسایل معرفتی و وهابیت با تاکید بر روش علمی آیت‌الله سبحانی؛ (به قلم محمدباقر پور امینی) در بررسی مسائل معرفتی و نقد وهابیت تأکید می‌کند. این گفتار به بررسی ابزارهای معرفت دینی (مانند عقل و نقل) و نقد رویکردهای وهابیت در زمینه شفاعت و زیارت می‌پردازد<ref>همان، ص256- 288</ref>.

در گفتار نهم (نوشته رسول رضوی) نیز تطور علم از نگاه آیت‌الله سبحانی؛ مورد بحث قرار گرفته<ref>همان، ص289- 306</ref> و در گفتار دهم (نوشته معصومه اسماعیلی و کوثر سادات هاشمی)، به روش‌شناسی آثار کلامی آیت‌الله سبحانی در مسأله امامت پرداخته شده است<ref>همان، ص307- 331</ref>.

گفتار چهارم: تأثیر علم کلام بر علم فقه؛ (به قلم ابوالقاسم مقیمی حاجی) به تأثیر مبانی کلامی بر اصول و مسائل فقهی می‌پردازد و زمینه‌های مشترک و تفاوت‌های این دو علم را از منظر آیت‌الله سبحانی بررسی می‌کند<ref>همان، ص384- 419</ref>.

گفتار پنجم: رابطۀ علم کلام و علوم‌انسانی با تأکید بر آرای آیت‌الله سبحانی؛ (نوشته قاسم ترخان) با تأکید بر اسلامی‌سازی علوم‌انسانی، ارتباط علم کلام و علوم‌انسانی را تبیین می‌کند<ref>همان، ص420- 450</ref>.

گفتار ششم: نقش معرفت‌شناسی در علم کلام بر اساس دیدگاه آیت‌الله سبحانی؛ (به قلم حسین پناهی آزاد) به بررسی مبانی معرفت‌شناختی کلام و بحث پیرامون کارکرد معرفت‌شناسی در خداشناسی، نبوت و معاد می‌پردازد<ref>همان، ص451- 484</ref>.

گفتار هفتم: رابطۀ کلام و منطق با تأکید بر آثار آیت‌الله سبحانی؛ (به قلم حسین صدیقی) به نقش منطق در روش‌شناسی پژوهشی علم کلام می‌پردازد و به تفکیک یا تلفیق منطق و کلام در دیدگاه‌های آیت‌الله سبحانی توجه می‌کند<ref>همان، ص485- 520</ref>.

گفتار هشتم: کارکردهای حکمت صدرایی در اندیشه کلامی آیت‌الله سبحانی؛ (به قلم ابوالحسن غفاری) بر تأثیر حکمت صدرایی بر دیدگاه‌های کلامی آیت‌الله سبحانی تأکید دارد، به‌ویژه در مسائلی مانند وجود، حرکت جوهری، و امکان فقری<ref>همان، ص521- 553</ref>.

گفتار سوم: نقد و بررسی نظریۀ تکامل و نسبت آن با قرآن با تأکید بر آرای آیت‌الله سبحانی؛ (به کوشش قاسم اخوان نبوی) به نقد نظریه تکامل (داروینیسم) و بررسی سازگاری یا عدم سازگاری آن با آیات قرآن کریم در دیدگاه آیت‌الله سبحانی می‌پردازد<ref>همان، ص589- 606</ref>.

گفتار پنجم: واقع‌نمایی زبان دین با نگاهی به آرای آیت‌الله سبحانی؛ (به کوشش ابوالفضل ساجدی و حامد ساجدی) به ماهیت گزاره‌های دینی و تفاوت آن‌ها با گزاره‌های علمی می‌پردازد و نظریه واقع‌نمایی گزاره‌های دینی در اندیشه سبحانی را بررسی می‌کند<ref>همان، ص625- 642</ref>.

گفتار ششم: نقش اندیشه‌ها و آثار آیت‌الله جعفر سبحانی در مواجهه با تجدد؛ (به قلم مهدی محمدی صیفار) به استراتژی‌های فکری آیت‌الله سبحانی در برابر چالش‌های مدرنیته و تجدد می‌پردازد<ref>همان، ص643- 663</ref>.