۱۵۳٬۴۹۷
ویرایش
مجلسی، محمدباقر: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) |
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۶ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{جعبه اطلاعات زندگینامه | |||
| عنوان = محمدباقر مجلسی | |||
| تصویر = NUR00367.jpg | |||
|- | | اندازه تصویر = | ||
| توضیح تصویر =مرقد محمدتقی و محمدباقر مجلسی | |||
| | | نام کامل = محمدباقر بن محمدتقی بن مقصودعلی مجلسی | ||
| | | نامهای دیگر = علامه مجلسی، مجلسی ثانی، مجلسی اصفهانی، ملا محمدباقر مجلسی، متخلص به مشتاق | ||
| | | لقب = علامه | ||
| تخلص = مشتاق | |||
| نسب = از نوادگان حافظ ابونعیم اصفهانی (۳۳۶-۴۳۰ق) | |||
| نام پدر = محمدتقی مجلسی (مجلسی اول) | |||
| ولادت = ۱۰۳۷ قمری (برخی ۱۰۳۸ ق) | |||
| محل تولد = اصفهان | |||
| کشور تولد = ایران | |||
| | | محل زندگی = اصفهان | ||
|نام | | رحلت = شب ۲۷ رمضان ۱۱۱۰ قمری (برخی ۱۱۱۱ ق) | ||
| | | شهادت = | ||
| | | مدفن = مسجد جامع اصفهان، در جوار پدرش | ||
| | | طول عمر = ۷۳ سال | ||
| | | نام همسر = سه همسر (از جمله دختر ملامحمد صالح مازندرانی) | ||
| | | فرزندان = ۴ پسر و ۵ دختر | ||
| | | خویشاوندان = [[مجلسی، محمدتقی|محمدتقی مجلسی]] (پدر)، [[مازندرانی، محمدصالح بن احمد|ملا محمدصالح مازندرانی]] (شوهر خواهر و استاد)، آمنه بیگم (خواهر)، میرزا عزیزالله (برادر)، ملاعبدالله (برادر) | ||
| | | دین = اسلام | ||
| | | مذهب = شیعه دوازدهامامی (گرایش به اخباریگری معتدل) | ||
| | | پیشه = فقیه، محدث، متکلم، مفسر، ادیب، شاعر | ||
| | | درجه علمی = مجتهد، شیخالاسلام اصفهان | ||
| | | دانشگاه = | ||
|اساتید | | علایق پژوهشی = حدیث، فقه، کلام، تاریخ، رجال، درایه، تفسیر | ||
| منصب = شیخالاسلام اصفهان (از ۱۰۹۸ قمری) | |||
| | | پس از = | ||
| | | پیش از = | ||
| | | اساتید = {{فهرست جعبه عمودی | [[مجلسی، محمدتقی|محمدتقی مجلسی]] (پدر) | [[محقق خوانساری، حسین بن محمد|آقا حسین خوانساری]] | [[مازندرانی، محمدصالح بن احمد|ملا محمدصالح مازندرانی]] | [[فیض کاشانی، محمد بن شاهمرتضی|ملا محسن فیض کاشانی]] | [[حر عاملی، محمد بن حسن|شیخ حر عاملی]] | [[سید علی خان مدنی]] | [[ملا خلیل قزوینی]] | حسنعلی شوشتری | امیر رفیعالدین محمد بن حیدر حسینی | امیر محمدقاسم قهپایی}} | ||
| | | مشایخ = | ||
| | | معاصرین = شاه سلیمان صفوی، شاه سلطان حسین صفوی | ||
| | | شاگردان = {{فهرست جعبه عمودی | [[جزایری، نعمتالله بن عبدالله|سید نعمتالله جزایری]] | [[حر عاملی، محمد بن حسن|شیخ حر عاملی]] | [[مدنی، سید علیخان|سید علی خان مدنی]] | میرزا عبدالله افندی اصفهانی (صاحب ریاض العلماء) | میر محمدصالح خاتونآبادی | میر محمدحسین خاتونآبادی (نوه دختری) | ملا محمدعلی اردبیلی (صاحب جامع الرواة) | سید ابوالقاسم خوانساری | عبدالله بحرانی | شیخ عبدالرزاق گیلانی | محمدباقر بیابانکی | ملا محمداسماعیل فسایی شیرازی | محمد بن حسن (فاضل هندی) | جعفر بن عبدالله کمرهای اصفهانی | زین العابدین بن شیخ حر عاملی | سلیمان بن عبدالله ماحوزی بحرانی}} | ||
| اجازه اجتهاد از = | |||
| آثار = {{فهرست جعبه عمودی | [[بحار الانوار]] (۱۱۰ جلد) | [[مرآة العقول فی شرح أخبار آل الرسول]] (۲۶ جلد، شرح کافی) | [[ملاذ الأخیار فی فهم تهذیب الأخبار]] (۱۶ جلد، شرح تهذیب) | [[الفرائد الطریفة فی شرح الصحیفة الشریفة]] | [[حیاة القلوب]] (۳ جلد) | [[حلیة المتقین]] | [[زاد المعاد]] | [[جلاء العیون]] | [[حق الیقین]] | [[عین الحیاة]] | [[تحفة الزائر]] | [[الوجیزة فی الرجال]] | [[رساله الأوزان و المقادیر]] | [[شرح اربعین حدیث]] | [[مشکاة الأنوار]]}} | |||
| سبک نوشتاری = | |||
| وبگاه = | |||
| امضا = | |||
| کد مؤلف = AUTHORCODE00367AUTHORCODE | |||
}} | |||
{{کاربردهای دیگر|مجلسی (ابهام زدایی)}} | {{کاربردهای دیگر|مجلسی (ابهام زدایی)}} | ||
'''محمدباقر بن | '''محمدباقر بن محمدتقی بن مقصودعلی مجلسی''' (۱۰۳۷-۱۱۱۰ قمری) مشهور به '''علامه مجلسی''' و '''مجلسی ثانی'''، از برجستهترین فقیهان، محدثان، متکلمان و مفسران شیعه در قرن یازدهم هجری و از چهرههای شاخص دوران صفویه است. وی نویسندهای پرکار و صاحب بیش از یکصد کتاب و رساله به زبانهای عربی و فارسی بود که مهمترین و مشهورترین اثر او دائرةالمعارف بزرگ حدیثی [[بحارالأنوار الجامعة لدرر أخبار الأئمة الأطهار علیهمالسلام|بحار الانوار]] در ۱۱۰ جلد است. علامه مجلسی با تألیفات گسترده خود، نقش بیبدیلی در احیای میراث حدیثی شیعه و ترویج معارف اهل بیت(ع) در میان فارسیزبانان ایفا کرد. وی در دوران سلطنت شاه سلیمان و شاه سلطان حسین صفوی به مقام شیخالاسلامی اصفهان رسید و از نفوذ سیاسی و اجتماعی چشمگیری برخوردار بود. از مهمترین اقدامات او میتوان به تربیت بیش از هزار شاگرد، تألیف دهها کتاب مفید و مبارزه با جریانات انحرافی مانند تصوف خانقاهی اشاره کرد. به پاس خدمات علمی و دینی وی، ۳۰ مرداد در تقویم رسمی ایران به عنوان روز بزرگداشت علامه مجلسی نامگذاری شده است. | ||
==ولادت== | ==ولادت== | ||
محمدباقر مجلسی بنابر مشهور در سال ۱۰۳۷ قمری<ref>نوری، میرزاحسین، 102/149</ref> (برخی ۱۰۳۸ ق<ref>مجلسی، محمدباقر، مدخل، ص 62،</ref>) در شهر اصفهان دیده به جهان گشود. پدرش محمدتقی مجلسی (مجلسی اول) از فقیهان و محدثان بزرگ عصر خود و از شاگردان برجسته شیخ بهایی و میرداماد بود.<ref>ر. ک مهریزی، مهدی، ج1، ص 68</ref> مادرش دختر صدرالدین محمد عاشوری قمی از خاندان علم و فضیلت به شمار میرفت. علامه مجلسی در آخرین سالهای سلطنت شاه عباس اول و در عصر مرجعیت میرداماد در اصفهان متولد شد و دوره چهار تن از سلاطین صفوی (شاه صفی، شاه عباس دوم، شاه سلیمان و شاه سلطان حسین) را درک کرد. | |||
==شخصیت و ویژگی علمی ایشان== | ==شخصیت و ویژگی علمی ایشان== | ||
| خط ۵۲: | خط ۵۰: | ||
محمدباقردر چهار سالگی به درس و بحث روی آورد و در چهارده سالگی از [[صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم|ملاصدرا]] اجازه روایت دریافت کرد. گذشته از این در مکتب دانشمندانی چون [[حر عاملی، محمد بن حسن|شیخ حر عاملی]]، ملامحسن استر آبادی، [[فیض کاشانی، محمد بن شاهمرتضی|ملامحسن فیض کاشانی]]، [[مازندرانی، محمدصالح بن احمد|ملاصالح مازندرانی]] تلمّذ کرده است، طوريکه گفتهاند شمار اساتید وی به بیست و یک استاد میرسد. | محمدباقردر چهار سالگی به درس و بحث روی آورد و در چهارده سالگی از [[صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم|ملاصدرا]] اجازه روایت دریافت کرد. گذشته از این در مکتب دانشمندانی چون [[حر عاملی، محمد بن حسن|شیخ حر عاملی]]، ملامحسن استر آبادی، [[فیض کاشانی، محمد بن شاهمرتضی|ملامحسن فیض کاشانی]]، [[مازندرانی، محمدصالح بن احمد|ملاصالح مازندرانی]] تلمّذ کرده است، طوريکه گفتهاند شمار اساتید وی به بیست و یک استاد میرسد. | ||
علامه مجلسی در اندک زمانی بر دانشهای صرف و نحو، معانی و بیان، لغت و ریاضی، تاریخ و فلسفه، حدیث و رجال، درایه و اصول، فقه و کلام مسلط شد و پس از فوت پدر به زعامت مسجد و مدرسه جامع اصفهان پرداخت. در درس او بیش از هزار طلبه حاضر میشدند. در مکتب این علامه عصر صفوی شخصیتهای بزرگی از دانشمندان دانش آموختهاند که میتوان از مولی ابراهیم جیلانی، ملامحمدباقرلاهیجی، ملا حسین تفرشی، عبدالحسین مازندرانی، سید عزیز الله جزایری، ملامحمدکاظم شوشتری و [[جزایری، | علامه مجلسی در اندک زمانی بر دانشهای صرف و نحو، معانی و بیان، لغت و ریاضی، تاریخ و فلسفه، حدیث و رجال، درایه و اصول، فقه و کلام مسلط شد و پس از فوت پدر به زعامت مسجد و مدرسه جامع اصفهان پرداخت. در درس او بیش از هزار طلبه حاضر میشدند. در مکتب این علامه عصر صفوی شخصیتهای بزرگی از دانشمندان دانش آموختهاند که میتوان از مولی ابراهیم جیلانی، ملامحمدباقرلاهیجی، ملا حسین تفرشی، عبدالحسین مازندرانی، سید عزیز الله جزایری، ملامحمدکاظم شوشتری و [[جزایری، نعمتالله بن عبدالله|سید نعمتالله جزایری]] نام برد. سید مصلحالدین مهدوی در کتاب زندگینامه علامه مجلسی به نام 181 نفر از شاگردان وی اشاره کرده است. | ||
علامه علاوه بر علم و دانش در عرصه سیاست نیز فعال بود و پس از فوت مرحوم ملا محمدباقرسبزواری در سال 1090 به منصب شیخالاسلامي دست یافت. | علامه علاوه بر علم و دانش در عرصه سیاست نیز فعال بود و پس از فوت مرحوم ملا محمدباقرسبزواری در سال 1090 به منصب شیخالاسلامي دست یافت. | ||
| خط ۱۱۲: | خط ۱۱۰: | ||
بيش از يكهزار نفر از طلاب و دانش پژوهان از محضر پر فيض علامۀ مجلسى استفاده نمودهاند.(فیض قدسی، ص 147) علامۀ اجازهاى فراوانى نيز به شاگردان خويش داده است. | بيش از يكهزار نفر از طلاب و دانش پژوهان از محضر پر فيض علامۀ مجلسى استفاده نمودهاند.(فیض قدسی، ص 147) علامۀ اجازهاى فراوانى نيز به شاگردان خويش داده است. | ||
از جمله شاگردان علامهاند: | از جمله شاگردان علامهاند: | ||
# [[جزایری، | # [[جزایری، نعمتالله بن عبدالله|سيد نعمتاللّه جزائرى]] | ||
# محمد صالح خاتون آبادی(وفات1116) داماد علامه مجلسی. | # محمد صالح خاتون آبادی(وفات1116) داماد علامه مجلسی. | ||
# امیر محمد حسین فرزند امیر محمد صالح خاتون آبادی ونیز دختر زاده علامه مجلسی. | # امیر محمد حسین فرزند امیر محمد صالح خاتون آبادی ونیز دختر زاده علامه مجلسی. | ||
| خط ۱۲۵: | خط ۱۲۳: | ||
# [[حر عاملی، محمد بن حسن|شیخ محمدحسن حر عاملی]] مؤلف کتاب [[تفصیل وسائل الشیعة إلی تحصیل مسائل الشریعة|وسائل الشیعه]] | # [[حر عاملی، محمد بن حسن|شیخ محمدحسن حر عاملی]] مؤلف کتاب [[تفصیل وسائل الشیعة إلی تحصیل مسائل الشریعة|وسائل الشیعه]] | ||
# [[مدنی، سید علیخان|صدرالدین سید علیخان شیرازی هندی]] شارح کتاب [[رياض السالكين في شرح صحيفة سيد الساجدين (صلواتاللهعليه)|صحیفه کامله]]<ref>ر.ک.همان، از ص147 الی ص157</ref> | # [[مدنی، سید علیخان|صدرالدین سید علیخان شیرازی هندی]] شارح کتاب [[رياض السالكين في شرح صحيفة سيد الساجدين (صلواتاللهعليه)|صحیفه کامله]]<ref>ر.ک.همان، از ص147 الی ص157</ref> | ||
==وفات == | |||
[[پرونده:NUR00367....jpg|بندانگشتی|مرقد محمدباقرمجلسی و پدرش در مسجد جامع اصفهان|250px]] | |||
علامه مجلسی پس از یک عمر پربرکت و تعلیم و تربیت صدها شاگرد دانشمند و تألیف دهها کتاب سودمند، سرانجام در شب ۲۷ ماه مبارک رمضان سال ۱۱۱۰ قمری (برخی ۱۱۱۱ ق) در سن ۷۳ سالگی در اصفهان چشم از جهان فروبست. آقا جمال خوانساری بر پیکر او نماز گزارد. پیکر وی بنا بر وصیتش در مسجد جامع اصفهان در جوار پدرش ملا محمدتقی مجلسی به خاک سپرده شد. آرامگاه وی از آن زمان تاکنون همواره مزار مجاوران و مسافران بوده است. | |||
به مناسبت تاریخ وفات آن علامه این شعر سروده شده است: | |||
«ماه رمضان چه بیست و هفتم کم شد / تاریخ وفات باقر اعلم شد» | |||
در تقویم رسمی ایران، ۳۰ مرداد به عنوان روز بزرگداشت علامه مجلسی نامگذاری شده است. | |||
==آثار== | ==آثار== | ||
| خط ۲۲۲: | خط ۲۳۰: | ||
{{پایان}} | {{پایان}} | ||
==پانویس== | ==پانویس== | ||
| خط ۲۵۲: | خط ۲۵۶: | ||
==وابستهها== | ==وابستهها== | ||
{{وابستهها}} | {{وابستهها}} | ||
[[حدود و قصاص و دیات]] | [[حدود و قصاص و دیات]] | ||
| خط ۲۹۹: | خط ۳۰۱: | ||
[[بنادر البحار]] | [[بنادر البحار]] | ||
[[منتخب الآثار من بحارالأنوار]] | |||
[[ترجمه بحارالأنوار، قسمت سوم از جلد پانزدهم]] | [[ترجمه بحارالأنوار، قسمت سوم از جلد پانزدهم]] | ||