پرش به محتوا

دبستان پارسی: تفاوت میان نسخه‌ها

جز
جایگزینی متن - 'نظام قاری' به 'نظام‌قاری'
بدون خلاصۀ ویرایش
جز (جایگزینی متن - 'نظام قاری' به 'نظام‌قاری')
 
(۲ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۱۰: خط ۱۰:
|زبان  
|زبان  
| زبان =
| زبان =
| کد کنگره =PIR ۲۶۹۳/ح۲د۲‏
| کد کنگره =2د2ح / 2688 PIR  
| موضوع =
| موضوع =فارسي - دستور
|ناشر  
|ناشر  
| ناشر =خاموش  
| ناشر =خاموش  
خط ۱۷: خط ۱۷:
| سال نشر =1398  
| سال نشر =1398  


| کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE.....AUTOMATIONCODE
| کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE180912AUTOMATIONCODE
| چاپ =
| چاپ =
| شابک =0ـ45ـ6036ـ622ـ978
| شابک =0ـ45ـ6036ـ622ـ978
خط ۳۹: خط ۳۹:
اقامت در استانبول مسیر زندگی [[اصفهانی، حبیب|حبیب اصفهانی]] را به شدت متحول و آن را به دو نیمه تقسیم کرد: قبل و بعد از سفر به استانبول. او حدود سی سال بازماندۀ عمر خود را در استانبول گذراند. عثمانی در آن زمان نهضت تنظیمات را از سر گذرانده و استانبول از فعال‌ترین شهرهای اسلامی در اخذ تمدن اروپایی و تشکیل نهادهای مدنی و از مهم‌ترین مراکز تجمع ایرانیان دگراندیش، ناراضی و مخالف دولت و محل انتشار جراید مختلف بود.
اقامت در استانبول مسیر زندگی [[اصفهانی، حبیب|حبیب اصفهانی]] را به شدت متحول و آن را به دو نیمه تقسیم کرد: قبل و بعد از سفر به استانبول. او حدود سی سال بازماندۀ عمر خود را در استانبول گذراند. عثمانی در آن زمان نهضت تنظیمات را از سر گذرانده و استانبول از فعال‌ترین شهرهای اسلامی در اخذ تمدن اروپایی و تشکیل نهادهای مدنی و از مهم‌ترین مراکز تجمع ایرانیان دگراندیش، ناراضی و مخالف دولت و محل انتشار جراید مختلف بود.


[[اصفهانی، حبیب|حبیب اصفهانی]] تا پایان دورۀ سفارت معین‌الملک پیوسته به کارهای فرهنگی که عموماً در راستای گسترش زبان فارسی بوده، پرداخته است. او «دیوان اطعمه» ابواسحاق حلاج شیرازی و «دیوان البسه» محمود نظام قاری را تصحیح کرد و به چاپ سپرد. کتاب «غرائب عوائد ملل» را که اصل آن به فرانسه است، از روی ترجمۀ آموزش زبان فارسی «برگ سبز» (در اصول تعلیم زبان فارسی) و «ممارست فارسی» چاپ کرد. یکی دیگر از کارهای مهم حبیب اصفهانی در حوزۀ زبان فارسی نگارش مقالۀ «تحقیقات زبان فارسی» و انتشار آن در چهار شمارۀ مسلسل روزنامۀ/ اختر در سال 1307ق بود. در این مقاله [[اصفهانی، حبیب|حبیب اصفهانی]] پیشینۀ زبان فارسی را بررسی می‌کند. به گفتۀ او زبان فارسی امروز، بازماندۀ فارسی دری است. حبیب اصفهانی در سال 1309ق «رهنمای پارسی» و «خلاصۀ راهنمای پارسی» را جداگانه منتشر کرد. این اثر گویا راهنمای آموزش زبان فارسی برای ترک‌زبانان در مکاتب رشدیه بوده و به خواهش زاهد پاشا وزیر معارف عثمانی تألیف شده است.
[[اصفهانی، حبیب|حبیب اصفهانی]] تا پایان دورۀ سفارت معین‌الملک پیوسته به کارهای فرهنگی که عموماً در راستای گسترش زبان فارسی بوده، پرداخته است. او «دیوان اطعمه» ابواسحاق حلاج شیرازی و «دیوان البسه» محمود نظام‌قاری را تصحیح کرد و به چاپ سپرد. کتاب «غرائب عوائد ملل» را که اصل آن به فرانسه است، از روی ترجمۀ آموزش زبان فارسی «برگ سبز» (در اصول تعلیم زبان فارسی) و «ممارست فارسی» چاپ کرد. یکی دیگر از کارهای مهم حبیب اصفهانی در حوزۀ زبان فارسی نگارش مقالۀ «تحقیقات زبان فارسی» و انتشار آن در چهار شمارۀ مسلسل روزنامۀ/ اختر در سال 1307ق بود. در این مقاله [[اصفهانی، حبیب|حبیب اصفهانی]] پیشینۀ زبان فارسی را بررسی می‌کند. به گفتۀ او زبان فارسی امروز، بازماندۀ فارسی دری است. حبیب اصفهانی در سال 1309ق «رهنمای پارسی» و «خلاصۀ راهنمای پارسی» را جداگانه منتشر کرد. این اثر گویا راهنمای آموزش زبان فارسی برای ترک‌زبانان در مکاتب رشدیه بوده و به خواهش زاهد پاشا وزیر معارف عثمانی تألیف شده است.


[[اصفهانی، حبیب|حبیب اصفهانی]] در آستانۀ شصت‌سالگی بیمار شد و برای معالجه با آب‌های معدنی بورسه (شهری در ترکیه) به آنجا رفت و در همان جا درگذشت.
[[اصفهانی، حبیب|حبیب اصفهانی]] در آستانۀ شصت‌سالگی بیمار شد و برای معالجه با آب‌های معدنی بورسه (شهری در ترکیه) به آنجا رفت و در همان جا درگذشت.
خط ۴۷: خط ۴۷:
بعد از گذشت نزدیک به بیست سال از چاپ «دستور سخن»، [[اصفهانی، حبیب|حبیب اصفهانی]] «دبستان پارسی» را در سال 1308ق منتشر می‌کند. به گفتۀ خودش «دبستان پارسی» ویراست جدیدی از «دستور سخن» است. تغییرات بنیادی «دبستان پارسی» نسبت به «دستور سخن» گواه تجربۀ بیست سالۀ حبیب اصفهانی در آموزش زبان فارسی است. حذف شدن مباحث مربوط به زبان عربی، کم‌شدن شواهد منظوم، حذف بخش معلومات و به طور کلی ساده‌تر و تک‌منظوره شدن کتاب، همگی بیانگر آن است که نگرش حبیب اصفهانی در حوزۀ روش‌های تدریس زبان فارسی دچار تغییراتی اساسی شده است. در این بیست سال، حبیب اصفهانی در مدارس مختلف مشغول تدریس زبان فارسی بوده است. تغییراتی که «دبستان پارسی» نسبت به «دستور سخن» دارد، بازتاب تجربیات نویسنده در آموزش زبان فارسی در این مدت و «محصول چندین ساله تعلیمش» است. «دبستان پارسی» در حقیقت ویراست جدیدی از «دستور سخن» است که در آن بسیاری مطالب حذف یا مختصر شده یا به گونه‌ای ساده‌تر بیان شده است.
بعد از گذشت نزدیک به بیست سال از چاپ «دستور سخن»، [[اصفهانی، حبیب|حبیب اصفهانی]] «دبستان پارسی» را در سال 1308ق منتشر می‌کند. به گفتۀ خودش «دبستان پارسی» ویراست جدیدی از «دستور سخن» است. تغییرات بنیادی «دبستان پارسی» نسبت به «دستور سخن» گواه تجربۀ بیست سالۀ حبیب اصفهانی در آموزش زبان فارسی است. حذف شدن مباحث مربوط به زبان عربی، کم‌شدن شواهد منظوم، حذف بخش معلومات و به طور کلی ساده‌تر و تک‌منظوره شدن کتاب، همگی بیانگر آن است که نگرش حبیب اصفهانی در حوزۀ روش‌های تدریس زبان فارسی دچار تغییراتی اساسی شده است. در این بیست سال، حبیب اصفهانی در مدارس مختلف مشغول تدریس زبان فارسی بوده است. تغییراتی که «دبستان پارسی» نسبت به «دستور سخن» دارد، بازتاب تجربیات نویسنده در آموزش زبان فارسی در این مدت و «محصول چندین ساله تعلیمش» است. «دبستان پارسی» در حقیقت ویراست جدیدی از «دستور سخن» است که در آن بسیاری مطالب حذف یا مختصر شده یا به گونه‌ای ساده‌تر بیان شده است.


[[اصفهانی، حبیب|حبیب اصفهانی]] در مورد انگیزه‌اش برای تألیف و انتشار «دبستان پارسی» چنین می‌گوید: «من بندۀ شرمنده، [[اصفهانی، حبیب|حبیب اصفهانی]]، پس از نوشتن کتاب «دستور سخن» و چاپ کردن آن ...، چون دیدم که نسخۀ آن در کار انجام پذیرفتن است و به نظر پاره‌ای نسخۀ آن قدری مطوّل می‌نماید، خواستم تا جزو قواعد پارسی آن را با همان زبان باز کتابچه‌ای سازم که پارسی‌زبانان عموماً از آن بهره اندوزند و کودکان کتاب و دبستان از آن دستور زبان خویش آموزند. در عبارت قدری از نسخۀ پیش مختصرتر ولی در معنی بسیار مکمل‌تر نوشتم و جزو عربی آن را طرح کردم. و این محصول چندین سالۀ تعلیم خود را مسمّی به اسم «دبستان پارسی» گردانیدم».
[[اصفهانی، حبیب|حبیب اصفهانی]] در مورد انگیزه‌اش برای تألیف و انتشار «دبستان پارسی» چنین می‌گوید: «من بندۀ شرمنده، [[اصفهانی، حبیب|حبیب اصفهانی]]، پس از نوشتن کتاب «دستور سخن» و چاپ کردن آن...، چون دیدم که نسخۀ آن در کار انجام پذیرفتن است و به نظر پاره‌ای نسخۀ آن قدری مطوّل می‌نماید، خواستم تا جزو قواعد پارسی آن را با همان زبان باز کتابچه‌ای سازم که پارسی‌زبانان عموماً از آن بهره اندوزند و کودکان کتاب و دبستان از آن دستور زبان خویش آموزند. در عبارت قدری از نسخۀ پیش مختصرتر ولی در معنی بسیار مکمل‌تر نوشتم و جزو عربی آن را طرح کردم. و این محصول چندین سالۀ تعلیم خود را مسمّی به اسم «دبستان پارسی» گردانیدم».


دبستان پارسی نه فصل است که به ترتیب چنین‌اند: 1. اسم؛ 2. صفت یا نعت؛ 3. کنایات؛ 4. افعال؛ 5. فروغ افعال؛ 6. متعلقات افعال؛ 7. حروف؛  8. ادوات؛ 9. اصوات. علاوه بر نه فصل مذکور، کتاب دارای دیباچه‌ای مختصر و بحث‌هایی مقدماتی دربارۀ تحول زبان فارسی، تعریف دستور زبان، حروف الفبا، بعضی نشانه‌های موجود در خط، تعریف کلمه و کلام و عبارت و جمله، اجزای کلام و ... است. بعد از این مقدمات، بدنۀ اصلی کتاب که شامل نه فصل مذکور است، آغاز می‌گردد. در پایان کتاب نیز قسمتی با عنوان «ذیل کتاب در بیان پاره‌ای ملاحظات» مذکور است که در آن به بیان تفاوت میان «د» و «ذ»، «ی» و «و» معروف و مجهول، قلب و ابدال، تعریب و ... پرداخته شده است. بعد از این قسمت، لغات مشکل متن به همراه معانی‌شان فهرست شده است.
دبستان پارسی نه فصل است که به ترتیب چنین‌اند: 1. اسم؛ 2. صفت یا نعت؛ 3. کنایات؛ 4. افعال؛ 5. فروغ افعال؛ 6. متعلقات افعال؛ 7. حروف؛  8. ادوات؛ 9. اصوات. علاوه بر نه فصل مذکور، کتاب دارای دیباچه‌ای مختصر و بحث‌هایی مقدماتی دربارۀ تحول زبان فارسی، تعریف دستور زبان، حروف الفبا، بعضی نشانه‌های موجود در خط، تعریف کلمه و کلام و عبارت و جمله، اجزای کلام و... است. بعد از این مقدمات، بدنۀ اصلی کتاب که شامل نه فصل مذکور است، آغاز می‌گردد. در پایان کتاب نیز قسمتی با عنوان «ذیل کتاب در بیان پاره‌ای ملاحظات» مذکور است که در آن به بیان تفاوت میان «د» و «ذ»، «ی» و «و» معروف و مجهول، قلب و ابدال، تعریب و... پرداخته شده است. بعد از این قسمت، لغات مشکل متن به همراه معانی‌شان فهرست شده است.


یکی از تفاوت‌های «دبستان پارسی» با «دستور سخن»، به کار رفتن اصطلاح «زبان» به جای «سخن» و به تبع آن «دستور زبان» به جای «دستور سخن» است. و تفاوت دیگر «دبستان پارسی» با «دستور سخن» این است که در دیباچۀ «دبستان پارسی» حبیب اصفهانی آشکارا از اصطلاح «اجزای کلام» برای نامیدن این اقسام نه‌گانه استفاده می‌کند. در حالی که این اصطلاح در مقدمۀ «دستور سخن» وجود ندارد و اساساً آنچه را تحت عنوان «موضوعات ده‌گانۀ دستور سخن» مطرح شده بود، به دلیل وجود مباحث «مرکبات» و «ضوابط تألیف کلام» و «املا» نمی‌توان مصداق دقیق اجزای کلام دانست.
یکی از تفاوت‌های «دبستان پارسی» با «دستور سخن»، به کار رفتن اصطلاح «زبان» به جای «سخن» و به تبع آن «دستور زبان» به جای «دستور سخن» است. و تفاوت دیگر «دبستان پارسی» با «دستور سخن» این است که در دیباچۀ «دبستان پارسی» حبیب اصفهانی آشکارا از اصطلاح «اجزای کلام» برای نامیدن این اقسام نه‌گانه استفاده می‌کند. در حالی که این اصطلاح در مقدمۀ «دستور سخن» وجود ندارد و اساساً آنچه را تحت عنوان «موضوعات ده‌گانۀ دستور سخن» مطرح شده بود، به دلیل وجود مباحث «مرکبات» و «ضوابط تألیف کلام» و «املا» نمی‌توان مصداق دقیق اجزای کلام دانست.
خط ۷۳: خط ۷۳:
[[رده:مقالات(بهمن) باقی زاده]]  
[[رده:مقالات(بهمن) باقی زاده]]  
[[رده:مقالات بازبینی شده2 اسفند 1403]]
[[رده:مقالات بازبینی شده2 اسفند 1403]]
[[رده:فاقد اتوماسیون]]