خیال و ذوق و زیبایی در آرای امام محمد غزالی: تفاوت میان نسخه‌ها

حیات پرفرازونشیب او از یتیمی تا شنودن سخنی تأمل‌برانگیز از عیاری در بازگشت از جرجان، غیرمستقیم او را به کسب معرفتی خوانده بود که به اندک رهزنی راهزنان، به تاراج نرود و نیز آشنایی او با خواجه نظام‌الملک و رسدن به پیشوایی و امامت نظامیۀ بغداد تا خان‌ومان رهاکردن و دوازده سال در هجرت انفسی و آفاقی زیستن و به بارگان شاهان نرفتن و حسد حساد را برانگیختن و تکفیر و تحریم فلاسفه نمودن و آثاری عظیم چون «احیاء علوم الدین» را تصنیف کردن و هفتاد اثر از خود بر جای گذاشتن، همه و همه حکایت از زندگی شگفت‌انگیز اندیش‌مردی دارد که حق بزرگی بر تصفیۀ اندیشه و گشودن راهی جدید در تحقیق و تأویل در تمدن اسلامی دارد. گرچه برخی او را آغاز انحطاط عقلانیت در تمدن اسلامی دانستند و آراء و آثارش را سبب تعطیل دکان عقل تا دیگر ابن سینایی، و معلمی ثانی چون [[فارابی، محمد بن محمد|فارابی]] و امثال [[عامری، محمد بن یوسف|ابوالحسن عامری]]، [[ابن هیثم، محمد بن حسن|ابن هیثم]] و ... ظاهر نشوند؛ اما مگر در «مشکوة الانوار» عقل را سلطان ننامید و میزان الله فی الارض نخواند؟ و مگر هفتادسال بعد از رخ در خاک کشیدنش، «حکمة الاشراق» نوشته نشد و 120 سال بعد از او «فتوحات» و «فصوص» به رشتۀ تحریر درنیامد؟ آیا کسی هست که ادعا کند شأن و نقش [[سهروردی، یحیی بن حبش|شیخ اشراق]] و [[ابن عربی، محمد بن علی|ابن عربی]] و [[مولوی، جلال‌الدین محمد|مولانا]] در تاریخ اندیشۀ اسلامی نازل‌تر از [[ابن سینا، حسین بن عبدالله|ابن سینا]] و [[فارابی، محمد بن محمد|فارابی]] است؟ گرچه حقیقتاً نمی‌توان از برخی تعصبات غزالی چشم‌پوشی کرد و دیده بر برخی کلمات او بست؛ با این حال با اغماض از اینگونه آرای او، [[غزالی، محمد بن محمد|غزالی]] درست در میان دو رویکرد درخشان فلسفه و حکمت اسلامی، متأثر از دیروز خویش و بسیار مؤثر بر فردای خود، سربلند و سرافراز ایستاده است.