شمس‌العلماء گرکانی، محمدحسین: تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۳ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
{{جعبه اطلاعات زندگی‌نامه
{{جعبه اطلاعات زندگی‌نامه
| عنوان =  
| عنوان = میرزا محمدحسین قریب گرکانی
| تصویر = NUR42737.jpg
| تصویر = NUR42737.jpg
| اندازه تصویر=  
| اندازه تصویر =
| توضیح تصویر=
| توضیح تصویر =
|سرشناسی =  
| نام کامل = میرزا محمدحسین قریب گرکانی
|نام کامل =میرزا محمدحسین قریب گرکانی  
| نام‌های دیگر = شمس‌العلماء
|نام‌های دیگر=  
| لقب = شمس‌العلماء
|لقب =شمس‌العلماء  
| تخلص = ربانی
|نسب =  
| نسب =
|تخلص =ربانی
| نام پدر = میرزا علی‌رضا قریب
|نام پدر=میرزا علی‌رضا قریب  
| ولادت = ۱۲۲۲ یا ۱۲۲۴ شمسی
|ولادت =سال  1222 یا 1224ش
| محل تولد = روستای گرکان، آشتیان، استان مرکزی
|محل تولد =روستای گرکان از توابع آشتیان
| کشور تولد = ایران
|کشور تولد =  
| محل زندگی = قم، نجف، سامرا، تهران، هندوستان
|محل زندگی=  
| رحلت = ۲۷ بهمن ۱۳۰۵ شمسی
|رحلت =27 بهمن‌ماه سال 1305ش
| شهادت =
|شهادت =  
| مدفن = جنب ابن‌بابویه، قم
|مدفن =  
| طول عمر = حدود ۸۱ سال
|طول عمر=حدود 81 سال  
| نام همسر =
|نام همسر=  
| فرزندان =
|فرزندان=  
| خویشاوندان =
|خویشاوند سرشناس =  
| دین = اسلام
|دین =  
| مذهب = شیعه
|مذهب =  
| پیشه = عالم روحانی، ادیب، نویسنده، شاعر، خطاط، استاد دانشگاه
|پیشه =  
| درجه علمی =
|درجه علمی=
| دانشگاه =
|دانشگاه =  
| حوزه = حوزه علمیه قم، نجف، سامرا، تهران
|علایق پژوهشی =
| علایق پژوهشی = فقه، اصول، حدیث، ادبیات عرب و فارسی، خطاطی، موسیقی، نقاشی
|کد پدیدآور=
| منصب = مستشار دیوان عالی تمیز، ممتحن رسمی ادبیات عرب در وزارت عدلیه و معارف، عضو شورای عالی وزارت معارف، ریاست مدرسه علمیه
|منصب =  
| پس از =
|پس از=  
| پیش از =
|پیش از=  
| اساتید = {{فهرست جعبه عمودی | [[میرزای شیرازی، سید محمدحسن|میرزای شیرازی]] | میرزا محمدحسین تهرانی | [[رشتی، حبیب‌الله|میرزا حبیب‌الله رشتی]] | [[آشتیانی، محمدحسن|میرزا محمدحسن آشتیانی]] | سید ابوالفضل کلانتر | میرزا علی‌محمد صفا (خطاط)}}
|اساتید =  
| مشایخ =
|مشایخ =
| معاصرین = آقاخان سوم، عضدالدوله قاجار
|معاصرین=
| شاگردان =
|شاگردان =  
| اجازه اجتهاد از =
|اجازه اجتهاد از =
| آثار = {{فهرست جعبه عمودی | [[سفرنامه حج (گرکانی)]] | [[سفرنامه عتبات عالیات و هند]] | [[منظومة في أصول الفقه (اصول فقه منظوم)]] | ابداع البدایع | قطوف الربیع فی صنوف البدیع | تاریخ خطاطان | دیوان شعر (فارسی و عربی)}}
|آثار={{فهرست جعبه عمودی | [[سفرنامه حج (گرکانی)]] | [[سفرنامه عتبات عالیات و هند]] | [[منظومة في أصول الفقه (اصول فقه منظوم)]]}}  
| سبک نوشتاری =
|سبک نوشتاری =
| وبگاه =
|وبگاه رسمی =  
| امضا =
|امضا =  
| کد مؤلف = AUTHORCODE42737AUTHORCODE
|کد مؤلف =AUTHORCODE.....AUTHORCODE}}
}}


'''میرزا محمدحسین قریب گرکانی'''(1224-1305ش مشهور به شمس‌العلماء و متخلص به ربانی، عالم روحانی، ادیب، نویسنده، شاعر، از استادان فقه و اصول و حدیث، خطاط
'''میرزا محمدحسین قریب گرکانی''' (۱۲۲۲-۱۳۰۵ش)، مشهور به شمس‌العلماء و متخلص به ربانی، عالم روحانی، ادیب، نویسنده، شاعر، خطاط برجسته و از استادان فقه، اصول و حدیث در اواخر دوره قاجار و اوایل پهلوی بود. وی در روستای گرکان آشتیان متولد شد و تحصیلات مقدماتی را در زادگاه خود آغاز کرد، سپس برای تکمیل تحصیلات به قم و عتبات عالیات سفر نمود و در سامرا از محضر میرزای شیرازی و در نجف از محضر میرزا محمدحسین تهرانی و میرزا حبیب‌الله رشتی بهره برد. او در خط نستعلیق به درجه استادی رسید و به همین سبب به «شمس‌العلماء» ملقب گردید. شمس‌العلماء به دعوت آقاخان سوم (نواده آقاخان محلاتی) نه سال در هندوستان اقامت کرد و به تعلیم و تربیت وی در علوم ادبی، اسلامی و ایرانی پرداخت. پس از بازگشت به ایران، به تدریس در مدرسه علمیه، دارالفنون و مدرسه علوم سیاسی پرداخت و مدتی نیز ریاست مدرسه علمیه را عهده‌دار شد. وی از سوی وزارت عدلیه به سمت مستشاری دیوان عالی تمیز منصوب گردید و ممتحن رسمی ادبیات عرب در وزارت عدلیه و معارف بود. شمس‌العلماء به زبان‌های فرانسه و انگلیسی تسلط داشت و در موسیقی و نقاشی نیز دستی توانا داشت. از آثار مهم او می‌توان به «سفرنامه حج»، «سفرنامه عتبات عالیات و هند»، «منظومة فی أصول الفقه» (در چندین هزار بیت)، «ابداع البدایع»، «قطوف الربیع فی صنوف البدیع» و «تاریخ خطاطان» اشاره کرد. وی در ۲۷ بهمن ۱۳۰۵ش در تهران درگذشت و در جوار ابن‌بابویه در قم به خاک سپرده شد.


==ولادت==
==ولادت==
خط ۵۹: خط ۵۹:
سرانجام در سال 1275 به دلیل ناسازگاری آب و هوا و دوری از وطن به ایران بازگشت. در ایران وزیر معارف وقت - مخبرالسلطنه- از وی دعوت کرد تا در مدرسه‌ی علمیه به ریاست حاج میرزا محمدخان احتشام‌السلطنه تدریس کند. او جز مدرسه‌ی علمیه در مدارس نظام و علوم سیاسی نیز به تدریس زبان و ادبیات فارسی مشغول بود. تعدادی کتاب نیز برای آموزش دانشجویان این مراکز تألیف کرد.
سرانجام در سال 1275 به دلیل ناسازگاری آب و هوا و دوری از وطن به ایران بازگشت. در ایران وزیر معارف وقت - مخبرالسلطنه- از وی دعوت کرد تا در مدرسه‌ی علمیه به ریاست حاج میرزا محمدخان احتشام‌السلطنه تدریس کند. او جز مدرسه‌ی علمیه در مدارس نظام و علوم سیاسی نیز به تدریس زبان و ادبیات فارسی مشغول بود. تعدادی کتاب نیز برای آموزش دانشجویان این مراکز تألیف کرد.


در سال 1284 به قفقاز و ترکستان و استامبول و برخی نقاط دیگر ترکیه سفر کرد و آن گاه از همان جا رهسپار مکه شد. پس از بازگشت از حج به ریاست مدرسه‌ی علمیه منصوب شد . چندی نیز در مدرسه‌ی علوم سیاسی و دارالفنون عربی و فارسی تدریس کرد.
در سال 1284 به قفقاز و ترکستان و استامبول و برخی نقاط دیگر ترکیه سفر کرد و آن گاه از همان جا رهسپار مکه شد. پس از بازگشت از حج به ریاست مدرسه‌ی علمیه منصوب شد. چندی نیز در مدرسه‌ی علوم سیاسی و دارالفنون عربی و فارسی تدریس کرد.


از جمله خدمات فرهنگی او در این سال‌ها تأسیس مدرسه‌ای رایگان به کمک مرتضی قلی‌خان  صنیع‌الدّوله(نوه رضاقلی خان هدایت) بود. چندسال بعد ریاست مدرسه‌ی متوسطه‌ی پهلوی (قاجاریه) را نیز عهده‌دار شد.
از جمله خدمات فرهنگی او در این سال‌ها تأسیس مدرسه‌ای رایگان به کمک مرتضی قلی‌خان  صنیع‌الدّوله(نوه رضاقلی خان هدایت) بود. چندسال بعد ریاست مدرسه‌ی متوسطه‌ی پهلوی (قاجاریه) را نیز عهده‌دار شد.
خط ۷۱: خط ۷۱:
شمس‌العلما شعر نیز می‌سرود. اشعار او به فارسی و عربی گواه استادی اوست. در شعر «ربانی» تخلص می‌کرد. از نمونه‌های شعر او قصیده‌ی وطنیّه‌ای است که به‌هنگام اختلال اوضاع سیاسی کشور قبل از جنگ جهانی اول سروده است.
شمس‌العلما شعر نیز می‌سرود. اشعار او به فارسی و عربی گواه استادی اوست. در شعر «ربانی» تخلص می‌کرد. از نمونه‌های شعر او قصیده‌ی وطنیّه‌ای است که به‌هنگام اختلال اوضاع سیاسی کشور قبل از جنگ جهانی اول سروده است.


چند بیتی از آن قصییده ی مفصل را می‌خوانیم.
چند بیتی از آن قصییده‌ی مفصل را می‌خوانیم.


{{شعر}}
{{شعر}}
خط ۱۲۲: خط ۱۲۲:


[[سفرنامه عتبات عالیات و هند]]
[[سفرنامه عتبات عالیات و هند]]
[[قطوف الربيع في صنوف البديع]]


[[منظومة في أصول الفقه (اصول فقه منظوم)]]
[[منظومة في أصول الفقه (اصول فقه منظوم)]]