مصباح یزدی، محمدتقی: تفاوت میان نسخه‌ها

| عنوان = محمدتقی مصباح یزدی

| تصویر = NUR01635.jpg

| اندازه تصویر =

| توضیح تصویر = مصباح یزدی، محمدتقی

| نام کامل = محمدتقی بن محمدباقر مصباح یزدی

| نام‌های دیگر = آیت‌الله مصباح

| لقب =

| تخلص =

| نسب =

| نام پدر = محمدباقر گیوه‌چی یزدی

| ولادت = ۱۱ بهمن ۱۳۱۳ شمسی

| محل تولد = یزد

| کشور تولد = ایران

| محل زندگی = یزد، قم

| رحلت = ۱۲ دی ۱۳۹۹ شمسی (۱۷ جمادی‌الاولی ۱۴۴۲ قمری)

| مدفن = حرم حضرت معصومه(س)، قم (در جوار مزار آیت‌الله بهجت)

| طول عمر = ۸۶ سال

| نام همسر =

| فرزندان =

| خویشاوندان =

| دین = اسلام

| مذهب = شیعه

| پیشه = مجتهد، فیلسوف، مفسر قرآن، استاد حوزه

| درجه علمی =

| دانشگاه =

| حوزه = حوزه علمیه قم

| علایق پژوهشی = فلسفه اسلامی، تفسیر قرآن، اخلاق، کلام، علوم سیاسی

| منصب = رئیس مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی، عضو مجلس خبرگان رهبری، عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم

| پس از =

| پیش از =

| اساتید = {{فهرست جعبه عمودی | [[طباطبایی، سید محمدحسین|سید محمدحسین طباطبایی]] | [[بهجت، محمدتقی|محمدتقی بهجت]] | [[امام خمینی(ره)|سید روح‌الله خمینی]] | شیخ محمدعلی نحوی یزدی}}

| مشایخ =

| معاصرین =

| آثار = {{فهرست جعبه عمودی | [[آموزش فلسفه]] (۲ جلد) | [[اخلاق در قرآن (مصباح یزدی)|اخلاق در قرآن]] (۳ جلد) | [[آموزش عقاید]] (۳ جلد) | [[حقوق و سیاست در قرآن]] | [[جامعه و تاریخ از دیدگاه قرآن]] | [[قرآن‌شناسی (مصباح یزدی)|قرآن‌شناسی]] | [[راه و راهنما شناسی]] | [[پندهای امام صادق(ع) به ره‌جویان صادق]] | [[نظریه سیاسی اسلام]] (۲ جلد) | [[نگاهی گذرا به نظریه ولایت فقیه]] | [[شرح نهایة الحکمة (مصباح)|شرح نهایة الحکمة]] (۲ جلد)}}

'''محمدتقی مصباح یزدی''' (۱۳۱۳-۱۳۹۹ش)، مجتهد، فیلسوف، مفسر قرآن و از اساتید برجسته حوزه علمیه قم بود. وی در یزد زاده شد و تحصیلات مقدماتی حوزوی را در همان شهر به پایان رساند و در کنار دروس رسمی، فیزیک، شیمی، فیزیولوژی و زبان فرانسه را نیز آموخت. سپس برای تکمیل تحصیلات عازم نجف شد، اما به علت مشکلات مالی، پس از یک سال به قم هجرت کرد. از سال ۱۳۳۱ تا ۱۳۳۹ش در درس [[موسوی خمینی، سید روح‌الله|امام خمینی]] شرکت کرد و هم‌زمان در درس تفسیر قرآن، شفای ابن‌ سینا و اسفار ملاصدرا نزد [[طباطبایی، سید محمدحسین|علامه طباطبایی]] بهره برد و حدود پانزده سال در درس فقه [[بهجت، محمدتقی|آیت‌الله بهجت]] حضور یافت و در ۲۷ سالگی به درجه اجتهاد رسید. وی در مقابله با رژیم پهلوی حضور فعال داشت و مقاله معروف او که شاه را با دیکتاتور کنگو مقایسه کرده بود، دستگاه رژیم را متزلزل کرد. در انتشار نشریات «بعثت» و «انتقام» نقش داشت و در اداره مدرسه حقانی به همراه [[جنتی، احمد|آیت‌الله جنتی]]، [[بهشتی، سید محمد|شهید بهشتی]] و [[قدوسی، علی|شهید قدوسی]] فعالیت کرد و حدود ده سال در آن مکان به تدریس فلسفه و علوم قرآنی پرداخت. پس از انقلاب، با حمایت امام خمینی چندین مؤسسه علمی راه‌اندازی کرد که از مهم‌ترین آنها می‌توان به مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی اشاره کرد که ریاست آن را از سوی [[خامنه‌ای، سید علی|مقام معظم رهبری شهید]] بر عهده داشت. وی در سال ۱۳۶۹ به نمایندگی مجلس خبرگان رهبری از استان خوزستان و در سال‌های ۱۳۷۷، ۱۳۸۸ و ۱۳۹۴ از استان‌های تهران و خراسان رضوی به این مجلس راه یافت. آیت‌الله مصباح پرچمدار مبارزه با اندیشه‌های التقاطی و انحرافی بود و در دهه ۷۰ از مخالفان سرسخت جریانات روشنفکری و طرفداران مکاتب لیبرالیسم و پلورالیسم به شمار می‌رفت. از او تألیفات متعددی در زمینه‌های فلسفه اسلامی، الهیات، اخلاق و عقاید بر جای مانده که از مهم‌ترین آنها می‌توان به «آموزش فلسفه» (۲ جلد)، «اخلاق در قرآن» (۳ جلد)، «آموزش عقاید» (۳ جلد)، «حقوق و سیاست در قرآن»، «قرآن‌شناسی» و «نظریه سیاسی اسلام» اشاره کرد. وی سرانجام در ۱۲ دی ۱۳۹۹ش در ۸۶ سالگی درگذشت و پس از اقامه نماز توسط [[خامنه‌ای، سید علی|مقام معظم رهبری شهید]]، در حرم حضرت معصومه(س) در جوار مزار [[بهجت، محمدتقی|آیت‌الله بهجت]] به خاک سپرده شد.

در این بین، در انتشار دو نشریه با نام‌هاى «بعثت» و «انتقام» نقش داشت که تمام امور انتشاراتى اثر دوم نیز بر عهده‌ى ایشان بود. سپس در اداره‌ى مدرسه‌ى حقانى به همراه  [[جنتی، احمد|آیت‌الله جنتى]]، [[بهشتی، سید محمد|شهید بهشتى]] و [[قدوسی، علی|شهید قدوسى]] فعالیت داشت و حدود ده سال در آن مکان به تدریس فلسفه و علوم قرآنى پرداخت. از آن پس، قبل و بعد از انقلاب شکوهمند اسلامى با حمایت و ترغیب [[موسوی خمینی، سید روح‌الله|امام خمینى«قدس‌سره»]] چندین دانشگاه، مدرسه و مؤسسه را راه اندازى کرد که از مهم‌ترین آنها مى‌توان بخش آموزش مؤسسه‌ى در راه حق، دفتر همکارى حوزه و دانشگاه و بنیاد فرهنگى باقرالعلوم را نام برد.

این عالم فرزانه در روز جمعه 12 دی ماه 1399ش برابر با 17 جمادی الاولی 1442ق درگذشت.<ref>[https://fa.shafaqna.com/news/1071871/ پایگاه خبری شفقنا]</ref> و پس از  اقامه نماز توسط [[خامنه‌ای، سید علی|مقام معظم رهبری شهید]] و  [[محمدی ری‌شهری، محمد|آیت‌الله محمد محمدی‌ ری‌شهری]] و نیز [[نوری همدانی، حسین|آیت‌الله نوری همدانی]]، و تشییع در حرم حضرت معصومه سلام‌الله علیها در جوار مزار [[بهجت، محمدتقی|آیت‌الله بهجت]] به خاک سپرده شد.<ref>[https://www.hamshahrionline.ir/news/577605/%D9%88%DB%8C%D8%AF%D8%A6%D9%88-%D8%AA%D8%AF%D9%81%DB%8C%D9%86-%D9%BE%DB%8C%DA%A9%D8%B1-%D8%A2%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D9%85%D8%B5%D8%A8%D8%A7%D8%AD-%DB%8C%D8%B2%D8%AF%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D9%88%D8%A7%D8%B1-%D9%85%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D8%A2%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87 سایت روزنامه همشهری]</ref>

با تأسف و تأثر فراوان خبر درگذشت عالم ربانی، فقیه و حکیم مجاهد، آیت‌الله  آقای حاج شیخ محمدتقی مصباح یزدی را دریافت کردم. این، خسارتی برای حوزه‌ علمیه و حوزه‌ی معارف اسلامی است. ایشان متفکری برجسته، مدیری شایسته، دارای زبان گویائی در اظهار حق و پای با استقامتی در صراط مستقیم بودند. خدمات ایشان در تولید اندیشه‌ دینی و نگارش کتب راه‌گشا، و در تربیت شاگردان ممتاز اثرگذار، و در حضور انقلابی در همه‌ میدان‌هائی که احساس نیاز به حضور ایشان می‌شد، حقاً و انصافاً کم‌نظیر است. پارسائی و پرهیزگاری خصلت همیشگی ایشان از دوران جوانی تا آخر عمر بود و توفیق سلوک در طریق معرفت توحیدی، پاداش بزرگ الهی به این مجاهدت بلند مدت است.

[[قرآن‌شناسی (مصباح یزدی)]]  

[[بحثهایی پیرامون مسائل اعتقادی و اخلاقی]]  

[[معارف قرآن: خدا شناسی، کیهان‌شناسی، انسان‌شناسی]]  

[[بزر گ‌ترین فریضه]]  

[[چکیده‌ای از اندیشه‌های بنیادین اسلامی: مجموعه سخنرانی‌های آیت‌الله محمد تقی مصباح یزدی در کشور لبنان]]  

[[انسان‌شناسی در قرآن]]  

[[قرآن‌شناسی (ویراست جدید)]]  

[[جهان‌شناسی]]  

[[قرآن‌شناسی]]  

[[معارف قرآن (قرآن‌شناسی)]]