پرش به محتوا

ابن عزرا، ابراهام‌ بن‌ مئير (ماير)، ابواسحاق ابراهیم بن مجید: تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
جز (جایگزینی متن - ' (ع‌)' به '(ع‌)')
برچسب‌ها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۴۵: خط ۴۵:
}}
}}


''' ابن عزرا، ابراهام‌ بن‌ مئير (ماير) '''
''' اِبْن‌ِ عِزْرا، ابراهام‌ بن‌ مئير (ماير)''' (ح‌ 484-562ق‌/1091- 1167م‌)، مفسّر تورات‌، اديب‌، مترجم‌ آثار عربى‌ به‌ عبری، منجم‌ و رياضى‌دان‌ يهودی اندلسى‌.
 
 
==معرفی اجمالی==
 
اِبْن‌ِ عِزْرا، ابراهام‌ بن‌ مئير (ماير) (ح‌ 484-562ق‌/1091- 1167م‌)، مفسّر تورات‌، اديب‌، مترجم‌ آثار عربى‌ به‌ عبری، منجم‌ و رياضى‌دان‌ يهودی اندلسى‌.


وی در منابع‌ عربى‌، ابواسحاق‌ ابراهيم‌ بن‌ مجيد خوانده‌ شده‌ است‌.
وی در منابع‌ عربى‌، ابواسحاق‌ ابراهيم‌ بن‌ مجيد خوانده‌ شده‌ است‌.
خط ۵۷: خط ۵۱:
او از نخستين‌ پژوهشگرانى‌ است‌ که‌ آثار مسلمانان‌ را به‌ زبان‌ عبری ترجمه‌ کرده‌ و باعث‌ گسترش‌ انديشه‌ و دانش‌های مسلمانان‌ و يهوديان‌ شرق‌ در ميان‌ يهوديان‌ اروپا شده‌اند.
او از نخستين‌ پژوهشگرانى‌ است‌ که‌ آثار مسلمانان‌ را به‌ زبان‌ عبری ترجمه‌ کرده‌ و باعث‌ گسترش‌ انديشه‌ و دانش‌های مسلمانان‌ و يهوديان‌ شرق‌ در ميان‌ يهوديان‌ اروپا شده‌اند.


ابن‌ عزرا در طليطله‌ زاده‌ شد، سپس‌ همراه‌ خانواده‌ به‌ قرطبه‌ مهاجرت‌ کرد.
== ولادت ==
 
ابن‌ عزرا در حدود 484ق در طليطله‌ زاده‌ شد، سپس‌ همراه‌ خانواده‌ به‌ قرطبه‌ مهاجرت‌ کرد.


==دو مرحله زندگی==
==دو مرحله زندگی==
خط ۹۶: خط ۹۰:


==وفات==
==وفات==


احتمالاً در اواخر عمر به‌ قلهره‌ در شمال‌ اندلس‌ رفت‌ و همانجا درگذشت‌.
احتمالاً در اواخر عمر به‌ قلهره‌ در شمال‌ اندلس‌ رفت‌ و همانجا درگذشت‌.
خط ۱۴۱: خط ۱۳۴:
وی مضامين‌ شاعرانه جديدی در شعر عبری به‌ کار گرفته‌، که‌ از آن‌ جمله‌ است‌ اشعاری تعليمى‌ به‌ زبان‌ حيوانات‌، شعرهايى‌ در قالب‌ چيستان‌ و قطعات‌ هجايى‌.
وی مضامين‌ شاعرانه جديدی در شعر عبری به‌ کار گرفته‌، که‌ از آن‌ جمله‌ است‌ اشعاری تعليمى‌ به‌ زبان‌ حيوانات‌، شعرهايى‌ در قالب‌ چيستان‌ و قطعات‌ هجايى‌.


يکى‌ از شعرهای او از داستان‌ حى‌ بن‌ يقظان‌ ابن‌ سينا برگرفته‌ شده‌ است‌.
يکى‌ از شعرهای او از داستان‌ [[حي بن يقظان|حى‌ بن‌ يقظان‌]] [[ابن سینا، حسین بن عبدالله|ابن‌ سينا]] برگرفته‌ شده‌ است‌.


ابن‌ عزرا توانست‌ شعر اسپانيايى‌ و اشعار عربى‌ِ يهوديان‌ آنجا را به‌ شاعران‌ اروپای غربى‌ معرفى‌ کند، به‌ طوری که‌ بعد از مدتى‌ اين‌ شاعران‌ به‌ تقليد از سبک‌ او به‌ سرودن‌ اشعاری در محتوا و قالب‌ شعر اسپانيايى‌ پرداختند.
ابن‌ عزرا توانست‌ شعر اسپانيايى‌ و اشعار عربى‌ِ يهوديان‌ آنجا را به‌ شاعران‌ اروپای غربى‌ معرفى‌ کند، به‌ طوری که‌ بعد از مدتى‌ اين‌ شاعران‌ به‌ تقليد از سبک‌ او به‌ سرودن‌ اشعاری در محتوا و قالب‌ شعر اسپانيايى‌ پرداختند.
خط ۱۶۱: خط ۱۵۴:


وی با آگاهى‌ از اطلاعات‌ رياضى‌ دانان‌ عرب‌ زبان‌، روش‌ استفاده‌ از سيستم‌ ده‌ دهى‌ (اعشاری)، را به‌ يهوديان‌ آموخت‌ و با استفاده‌ از حروف‌ عبری «الف‌» تا «ط» به‌ جای 1 تا 9 و تعيين‌ علامت‌ ويژه‌ای برای نشان‌ دادن‌ صفر و قرار دادن‌ دهگان‌ در طرف‌ چپ‌ آن‌، به‌ صورتى‌ که‌ اکنون‌ معمول‌ است‌، کمک‌ بزرگى‌ به‌ يهوديان‌ کرد.  
وی با آگاهى‌ از اطلاعات‌ رياضى‌ دانان‌ عرب‌ زبان‌، روش‌ استفاده‌ از سيستم‌ ده‌ دهى‌ (اعشاری)، را به‌ يهوديان‌ آموخت‌ و با استفاده‌ از حروف‌ عبری «الف‌» تا «ط» به‌ جای 1 تا 9 و تعيين‌ علامت‌ ويژه‌ای برای نشان‌ دادن‌ صفر و قرار دادن‌ دهگان‌ در طرف‌ چپ‌ آن‌، به‌ صورتى‌ که‌ اکنون‌ معمول‌ است‌، کمک‌ بزرگى‌ به‌ يهوديان‌ کرد.  


از مهم‌ترين‌ کارهای او ترجمه شرح‌ بيرونى‌ بر زيج‌ خوارزمى‌ است‌. وی اين‌ کتاب‌ را در 555ق‌/1160م‌ به‌ زبان‌ عبری ترجمه‌ کرد.  
از مهم‌ترين‌ کارهای او ترجمه شرح‌ بيرونى‌ بر زيج‌ خوارزمى‌ است‌. وی اين‌ کتاب‌ را در 555ق‌/1160م‌ به‌ زبان‌ عبری ترجمه‌ کرد.  
خط ۱۶۷: خط ۱۵۹:
اصل‌ کتاب‌ که‌ به‌ زبان‌ عربى‌ بوده‌ است‌ از بين‌ رفته‌ و تنها ترجمه عبری آن‌ به‌ جای مانده‌ است‌.
اصل‌ کتاب‌ که‌ به‌ زبان‌ عربى‌ بوده‌ است‌ از بين‌ رفته‌ و تنها ترجمه عبری آن‌ به‌ جای مانده‌ است‌.


ابن‌ عزرا بر اين‌ اثر مقدمه‌ای نوشته‌ است‌. قسمتى‌ از متن‌ عبری کتاب‌ همراه‌ با ترجمه آلمانى‌ آن‌ توسط اشتاين‌ اشنايدر به‌ چاپ‌ رسيده‌ است‌. در اين‌ مقدمه‌، ابن‌ عزرا از تأثير افکار رياضى‌ دانان‌ و منجمان‌ هندی بر دانشمندان‌ عرب‌ زبان‌ سخن‌ گفته‌ و از کنکه‌ يا منکه‌ رياضى‌ دان‌ و منجم‌ هندی الاصل‌ دربار هارون‌ الرشيد ياد کرده‌ است‌. به‌ عقيده ابن‌ عزرا، کنکه‌ اعداد اصلى‌ (اعداد نهگانه‌) و سيستم‌ ده‌ دهى‌ را به‌ اعراب‌ آموخته‌ است‌. بنابر گفته او، اين‌ شخص‌ را زيجى‌ بوده‌ که‌ خوارزمى‌ برای تهيه‌ زيج‌ خود از آن‌ سود برده‌ است‌.  
ابن‌ عزرا بر اين‌ اثر مقدمه‌ای نوشته‌ است‌. قسمتى‌ از متن‌ عبری کتاب‌ همراه‌ با ترجمه آلمانى‌ آن‌ توسط اشتاين‌ اشنايدر به‌ چاپ‌ رسيده‌ است‌. در اين‌ مقدمه‌، ابن‌ عزرا از تأثير افکار رياضى‌ دانان‌ و منجمان‌ هندی بر دانشمندان‌ عرب‌ زبان‌ سخن‌ گفته‌ و از کنکه‌ يا منکه‌ رياضى‌ دان‌ و منجم‌ هندی الاصل‌ دربار هارون‌ الرشيد ياد کرده‌ است‌. به‌ عقيده ابن‌ عزرا، کنکه‌ اعداد اصلى‌ (اعداد نه‌گانه‌) و سيستم‌ ده‌ دهى‌ را به‌ اعراب‌ آموخته‌ است‌. بنابر گفته او، اين‌ شخص‌ را زيجى‌ بوده‌ که‌ خوارزمى‌ برای تهيه‌ زيج‌ خود از آن‌ سود برده‌ است‌.  


ابن‌ عزرا نيز در کتابش‌ «درباره حرکات‌ سيارات‌»، از روش‌ بطلميوس‌ و دانشمندان‌ عرب‌ زبان‌ استفاده‌ کرده‌ و به‌ نتايج‌ علمى‌ قابل‌ توجهى‌ رسيده‌ است‌. وی با مطالعه محاسباتى‌ که‌ دانشمندان‌ عرب‌ زبان‌، مانند ابن‌ مقفع‌ و ديگران‌، در زمينه حرکت‌ خورشيد انجام‌ داده‌ بودند، متوجه‌ شد که‌ خورشيد نمى‌تواند در يک‌ محل‌ ثابت‌ بماند؛ نکته‌ای که‌ پيش‌ از او بطلميوس‌ نيز نتوانسته‌ بود به‌ آن‌ پى‌ ببرد. او همچنين‌ دو رساله ماشاءالله‌ در علم‌ احکام‌ نجوم‌ را به‌ عبری ترجمه‌ کرده‌ است‌ از طريق‌ همين‌ ترجمه‌ها و نوشته‌های ابن‌ عزرا در زمينه علم‌ نجوم‌ بود که‌ دانشمندان‌ اروپايى‌ توانستند با معلومات‌ و دستاوردهای منجمان‌ و رياضى‌ دانان‌ عرب‌ زبان‌ آشنا شوند.
ابن‌ عزرا نيز در کتابش‌ «درباره حرکات‌ سيارات‌»، از روش‌ بطلميوس‌ و دانشمندان‌ عرب‌ زبان‌ استفاده‌ کرده‌ و به‌ نتايج‌ علمى‌ قابل‌ توجهى‌ رسيده‌ است‌. وی با مطالعه محاسباتى‌ که‌ دانشمندان‌ عرب‌ زبان‌، مانند ابن‌ مقفع‌ و ديگران‌، در زمينه حرکت‌ خورشيد انجام‌ داده‌ بودند، متوجه‌ شد که‌ خورشيد نمى‌تواند در يک‌ محل‌ ثابت‌ بماند؛ نکته‌ای که‌ پيش‌ از او بطلميوس‌ نيز نتوانسته‌ بود به‌ آن‌ پى‌ ببرد. او همچنين‌ دو رساله ماشاءالله‌ در علم‌ احکام‌ نجوم‌ را به‌ عبری ترجمه‌ کرده‌ است‌ از طريق‌ همين‌ ترجمه‌ها و نوشته‌های ابن‌ عزرا در زمينه علم‌ نجوم‌ بود که‌ دانشمندان‌ اروپايى‌ توانستند با معلومات‌ و دستاوردهای منجمان‌ و رياضى‌ دانان‌ عرب‌ زبان‌ آشنا شوند.
خط ۱۸۴: خط ۱۷۶:
از جمله آثار وی:
از جمله آثار وی:


1- درباره حرکات‌ سيارات‌،
1-درباره حرکات‌ سيارات‌،


2- ترجمه شرح‌ بيرونى‌ بر زيج‌ خوارزمى‌،
2-ترجمه شرح‌ بيرونى‌ بر زيج‌ خوارزمى‌،


3- ديوان‌ شعر،
3-ديوان‌ شعر،


4- تفسيرهای عهد عتيق‌،
4-تفسيرهای عهد عتيق‌،


<ref>رازپوش‌، شهناز ‌، ج4، ص289-287</ref>.
<ref>رازپوش‌، شهناز ‌، ج4، ص289-287</ref>.