ابوالصلاح حلبی، تقی بن نجم: تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
جز (جایگزینی متن - ' '''' به ''''')
برچسب‌ها: برگردانده‌شده ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۷ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
<div class="wikiInfo">
{{جعبه اطلاعات زندگی‌نامه
[[پرونده:NUR00173.jpg|بندانگشتی|ابوالصلاح حلبی، تقی بن نجم]]
| عنوان = تقی بن نجم ابوالصلاح حلبی
{| class="wikitable aboutAuthorTable" style="text-align:Right" |+ |
| تصویر = NUR00173.jpg
|-
| اندازه تصویر =
! نام!! data-type="authorName" |ابوالصلاح حلبی، تقی بن نجم
| توضیح تصویر = ابوالصلاح حلبی، تقی بن نجم
|-
| نام کامل = تقی‌الدین بن نجم‌الدین بن عبیدالله بن عبدالله بن محمد حلبی
|نام‌های دیگر
| نام‌های دیگر = ابوالصلاح حلبی
| data-type="authorOtherNames" | اب‍ا ال‍ص‍لاح‌
| لقب = ابوالصلاح
| تخلص =
| نسب =
| نام پدر = نجم‌الدین
| ولادت = حدود ۳۴۷ قمری
| محل تولد = حلب
| کشور تولد = سوریه
| محل زندگی = حلب، بغداد
| رحلت = ۴۴۷ قمری
| شهادت =
| مدفن = حلب
| طول عمر = حدود ۱۰۰ سال
| نام همسر =
| فرزندان =
| خویشاوندان =
| دین = اسلام
| مذهب = شیعه
| پیشه = فقیه، متکلم، محدث، مفسر
| درجه علمی =
| دانشگاه =
| حوزه = حوزه علمیه بغداد و حلب
| علایق پژوهشی = فقه، کلام، حدیث، تفسیر
| منصب = خلیفة المرتضی و خلیفة الشیخ (نماینده سید مرتضی و شیخ طوسی در شام)
| پس از =
| پیش از =
| اساتید = {{فهرست جعبه عمودی | [[سید مرتضی، علی بن حسین|سید مرتضی علم الهدی]] | [[طوسی، محمد بن حسن|شیخ طوسی]] | [[سلار دیلمی، حمزة بن عبدالعزیز|حمزه بن عبدالعزیز سلار دیلمی]]}}
| مشایخ =
| معاصرین =
| شاگردان = [[ابن براج، عبدالعزیز بن نحریر|عبدالعزیز بن نحریر ابن براج]]
| اجازه اجتهاد از =
| آثار = {{فهرست جعبه عمودی | [[الکافی فی الفقه]] | [[تقريب المعارف في الكلام]] | البداية (فقه) | دفع شبه الملاحدة (کلام) | شرح ذخیره علم الهدی (کلام) | الشافية | العدّة (فقه) | اللوامع (فقه) | المرشد في طريق المتعبد (احکام)}}
| سبک نوشتاری =
| وبگاه =
| امضا =
| کد مؤلف = AUTHORCODE00173AUTHORCODE
}}


ت‍ق‍ی‌ال‍دی‍ن ب‍ن ن‍ج‍م ال‍ح‍ل‍ب‍ی‌
'''تقی‌الدین بن نجم‌الدین بن عبیدالله بن عبدالله بن محمد حلبی''' (حدود ۳۴۷-۴۴۷ق)، معروف به ابوالصلاح حلبى، فقیه و متکلم برجسته شیعه در قرن چهارم و پنجم هجری و یکی از بزرگان و مشایخ امامیه در شامات بود. تاریخ دقیق ولادت او مشخص نیست، اما با توجه به وفاتش در ۴۴۷ق و عمر حدود صدساله، می‌توان تولد او را در حدود ۳۴۷ق تخمین زد. وی در شهر حلب (از شهرهای بزرگ سوریه) دیده به جهان گشود. تحصیلات عالیۀ خود را نزد فقیه بزرگوار [[سید مرتضی، علی بن حسین|سید مرتضی علم الهدی]] و [[طوسی، محمد بن حسن|شیخ طوسی]] در بغداد انجام داد و اندکی نیز در محضر [[سلار دیلمی، حمزة بن عبدالعزیز|سلار دیلمی]] تلمذ کرد. او از طرف [[سید مرتضی، علی بن حسین|سید مرتضی]] برای تدریس و تبلیغ به شام و حلب اعزام گردید و به همین جهت او را «خلیفة المرتضی» (نماینده سید مرتضی) می‌گفتند. پس از درگذشت [[سید مرتضی، علی بن حسین|سید مرتضی]]، از سوی [[طوسی، محمد بن حسن|شیخ طوسی]] در آن مقام ابقا شد و به «خلیفة الشیخ» نیز معروف گشت. این موضوع نیابت نشان‌دهنده نفوذ علما و فقها در آن زمان است که مراجع تقلید نمایندگانی به اطراف می‌فرستادند تا مردم در امور خود به آنها مراجعه کنند. علمای رجال او را توثیق کرده و از اعیان امامیه و مشاهیر فقهای حلب برشمرده‌اند. [[خوانساری، سید محمدباقر بن زین‌العابدین|علامه میرزا محمدباقر خوانساری]] در [[روضات الجنات في أحوال العلماء و السادات|روضات الجنات]] از او به بزرگی یاد کرده است. ابوالصلاح دارای آثار و تألیفات متعددی است که نوعاً در زمینه فقه و کلام می‌باشد، از جمله: «الکافی فی الفقه» (معروف‌ترین اثر او)، «تقریب المعارف في الکلام»، «البدایة» (در فقه)، «دفع شبه الملاحدة» (در کلام)، «شرح ذخیره علم الهدی» (در کلام)، «الشافیة»، «العدّة» (در فقه«اللوامع» (در فقه) و «المرشد في طریق المتعبد» (در احکام). وی پس از یک عمر طولانی و پربرکت که همه را در راه خدا و احیای شریعت او صرف کرد، در حدود صدسالگی در سال ۴۴۷ق در شهر حلب درگذشت و در همانجا به خاک سپرده شد.
 
ت‍ق‍ی ب‍ن ن‍ج‍م ال‍ح‍ل‍ب‍ی‌
 
ح‍ل‍ب‍ی‌، ت‍ق‍ی ب‍ن ن‍ج‍م‌
|-
|نام پدر
| data-type="authorfatherName" |نجم
|-
|متولد
| data-type="authorbirthDate" |ح347ق
|-
|محل تولد
| data-type="authorBirthPlace" |حلب
|-
|رحلت
| data-type="authorDeathDate" |447 ق
|-
|اساتید
| data-type="authorTeachers" |[[علم‌الهدی، علی بن حسین|علم الهدى]]
 
[[طوسی، محمد بن حسن|شيخ طوسى]]
 
[[سلار دیلمی، حمزة بن عبدالعزیز|عبدالعزيز ديلمى]]
|-
|برخی آثار
| data-type="authorWritings" |[[الکافی فی الفقه]]
 
[[تقريب المعارف في الكلام]]
 
[[تقریب المعارف]]
 
[[الكافي في الفقه (بوستان کتاب)]]
|- class="articleCode"
|کد مؤلف
| data-type="authorCode" |AUTHORCODE00173AUTHORCODE
|}
</div>
 
'''شيخ تقى‌الدين بن نجم‌الدين بن عبيدالله بن عبدالله بن محمد''' (ح347-447قمعروف به'''ابوالصلاح حلبى،''' فقیه و متکلم، محدث، مفسر، ثقه و مورد اعتماد و یکى از بزرگان و مشايخ امامیه در قرن چهارم و پنجم قمری، اهل شامات است. کتاب معروف او در فقه [[الکافی فی الفقه]] است.


==ولادت==
==ولادت==
خط ۵۹: خط ۵۵:
==اساتيد==
==اساتيد==


او تحصيلات عاليۀ خویش را نزد فقيه بزرگوار، [[علم‌الهدی، علی بن حسین|علم الهدى]] و شيخ طائفه، [[طوسی، محمد بن حسن|شيخ طوسى]] انجام داد و اندكى نيز در محضر عالم بزرگوار، [[سلار دیلمی، حمزة بن عبدالعزیز|عبدالعزيز ديلمى]] معروف به سلار تلمّذ كرده است. او از طرف [[علم‌الهدی، علی بن حسین|سيد‌ ‎مرتضى]] علم الهدى برای تدريس و تبليغ و...به شام و حلب اعزام گرديد و به همین جهت او را خليفة المرتضى (نمايندۀ [[علم‌الهدی، علی بن حسین|سيد‌ ‎مرتضى]]) مى‌گفتند.
او تحصيلات عاليۀ خویش را نزد فقيه بزرگوار، [[سید مرتضی، علی بن حسین|علم الهدى]] و شيخ طائفه، [[طوسی، محمد بن حسن|شيخ طوسى]] انجام داد و اندكى نيز در محضر عالم بزرگوار، [[سلار دیلمی، حمزة بن عبدالعزیز|عبدالعزيز ديلمى]] معروف به سلار تلمّذ كرده است. او از طرف [[سید مرتضی، علی بن حسین|سيد‌ ‎مرتضى]] علم الهدى برای تدريس و تبليغ و...به شام و حلب اعزام گرديد و به همین جهت او را خليفة المرتضى (نمايندۀ [[سید مرتضی، علی بن حسین|سيد‌ ‎مرتضى]]) مى‌گفتند.


وى پس از درگذشت [[علم‌الهدی، علی بن حسین|سيد‌ ‎مرتضى]]، از سوى [[طوسی، محمد بن حسن|شيخ طوسى]] در آن مقام ابقا شد و به خليفة الشيخ هم معروف گشت.
وى پس از درگذشت [[سید مرتضی، علی بن حسین|سيد‌ ‎مرتضى]]، از سوى [[طوسی، محمد بن حسن|شيخ طوسى]] در آن مقام ابقا شد و به خليفة الشيخ هم معروف گشت.


موضوع نيابت و نمايندگى نشان دهندۀ نفوذ علما و فقها در آن زمان است كه مراجع تقليد نمايندگانى به اطراف و اكناف مى‌فرستادند تا مردم در امور خود به آنها مراجعه نموده و مشكلات دينى خود را حل نمايند.
موضوع نيابت و نمايندگى نشان دهندۀ نفوذ علما و فقها در آن زمان است كه مراجع تقليد نمايندگانى به اطراف و اكناف مى‌فرستادند تا مردم در امور خود به آنها مراجعه نموده و مشكلات دينى خود را حل نمايند.
خط ۶۹: خط ۶۵:


#مرحوم [[افندی، عبدالله بن عیسی‌بیگ|میرزا عبدالله افندى]] صاحب رياض العلما، مى‌نویسد:
#مرحوم [[افندی، عبدالله بن عیسی‌بیگ|میرزا عبدالله افندى]] صاحب رياض العلما، مى‌نویسد:
#:«شيخ تقى‌الدين بن نجم‌الدين بن عبدالله حلبى، شاگرد [[علم‌الهدی، علی بن حسین|سيد‌ ‎مرتضى]] علم الهدى و [[طوسی، محمد بن حسن|شيخ طوسى]] و استاد قاضى [[ابن براج، عبدالعزیز بن نحریر|ابن براج]] حلبى مى‌باشد. [[طوسی، محمد بن حسن|شيخ طوسى]] نام او را در کتاب فهرست خویش آورده و گفته: او نزد ما و [[علم‌الهدی، علی بن حسین|سيد‌ ‎مرتضى]] درس خوانده است.
#:«شيخ تقى‌الدين بن نجم‌الدين بن عبدالله حلبى، شاگرد [[سید مرتضی، علی بن حسین|سيد‌ ‎مرتضى]] علم الهدى و [[طوسی، محمد بن حسن|شيخ طوسى]] و استاد قاضى [[ابن براج، عبدالعزیز بن نحریر|ابن براج]] حلبى مى‌باشد. [[طوسی، محمد بن حسن|شيخ طوسى]] نام او را در کتاب فهرست خویش آورده و گفته: او نزد ما و [[سید مرتضی، علی بن حسین|سيد‌ ‎مرتضى]] درس خوانده است.
#:سپس او را توثيق كرده و این امر نشانگر عظمت شأن و اعتبار اوست.
#:سپس او را توثيق كرده و این امر نشانگر عظمت شأن و اعتبار اوست.
#علامه متتبع، مرحوم میرزا محمدباقرخوانسارى قدس‌سره مؤلف روضات، در تأليف منيف خود فصلى را در مورد زندگى این فقيه نامدار گشوده و مطلبى را دربارۀ او بازگو مى‌كند كه بخشى از تقريرات او را در ذيل مى‌آوریم. او مى‌گوید:
#علامه متتبع، مرحوم میرزا محمدباقرخوانسارى قدس‌سره مؤلف روضات، در تأليف منيف خود فصلى را در مورد زندگى این فقيه نامدار گشوده و مطلبى را دربارۀ او بازگو مى‌كند كه بخشى از تقريرات او را در ذيل مى‌آوریم. او مى‌گوید:
#:فقيه نامدار و بزرگوار، ابوالصلاح تقى‌الدين بن نجم‌الدين بن عبدالله حلبى، فقيه و مورد اعتماد اهل رجال از اعيان امامیه و از مشاهير فقهاى حلب و موصوف به خليفة المرتضى است و آن بر اساس نيابتى است كه از سوى استاد بزرگوارش داشته است، آنچنان كه [[ابن براج، عبدالعزیز بن نحریر|ابن براج]] از سوى [[طوسی، محمد بن حسن|شيخ طوسى]] اعلى الله مقامه داشته است. این گونه نيابت بر اساس قضاوت يا جنبۀ نيابت در تدريس است، چون هر دو نيابت مورد نص و تصريح قرار گرفته‌اند. این امر نشانگر عظمت و شأن این فقيه بزرگوار مى‌تواند باشد.
#:فقيه نامدار و بزرگوار، ابوالصلاح تقى‌الدين بن نجم‌الدين بن عبدالله حلبى، فقيه و مورد اعتماد اهل رجال از اعيان امامیه و از مشاهير فقهاى حلب و موصوف به خليفة المرتضى است و آن بر اساس نيابتى است كه از سوى استاد بزرگوارش داشته است، آنچنان كه [[ابن براج، عبدالعزیز بن نحریر|ابن براج]] از سوى [[طوسی، محمد بن حسن|شيخ طوسى]] اعلى الله مقامه داشته است. این گونه نيابت بر اساس قضاوت يا جنبۀ نيابت در تدريس است، چون هر دو نيابت مورد نص و تصريح قرار گرفته‌اند. این امر نشانگر عظمت و شأن این فقيه بزرگوار مى‌تواند باشد.
#مجمع البحرين هنگامى كه نامى از سلار مى‌برد، در شرح حال او مى نویسد: ابوالصلاح حلبى نيز از او فرا گرفته است، و هنگامى كه از شهر حلب مورد استفتاء و پرسش فقهى قرار مى‌گرفت، در پاسخ مى‌گفت: پيش شما «تقى» وجود دارد؛ يعنى به او مراجعه كنيد.
#مجمع البحرين هنگامى كه نامى از سلار مى‌برد، در شرح حال او مى‌نویسد: ابوالصلاح حلبى نيز از او فرا گرفته است، و هنگامى كه از شهر حلب مورد استفتاء و پرسش فقهى قرار مى‌گرفت، در پاسخ مى‌گفت: پيش شما «تقى» وجود دارد؛ يعنى به او مراجعه كنيد.


==وفات==
==وفات==