پرش به محتوا

آگاهی و گواهی: تفاوت میان نسخه‌ها

جز
جایگزینی متن - '↵↵' به ' '
جز (جایگزینی متن - '↵↵↵' به ' ')
جز (جایگزینی متن - '↵↵' به ' ')
خط ۴: خط ۴:
| عنوان‌های دیگر =عنوان فرعی:: ترجمه و شرح انتقادي رساله تصور و تصديق صدر المتالهين شیرازی  
| عنوان‌های دیگر =عنوان فرعی:: ترجمه و شرح انتقادي رساله تصور و تصديق صدر المتالهين شیرازی  
عنوان قراردادي: رساله في التصور و التصديق. فارسی  
عنوان قراردادي: رساله في التصور و التصديق. فارسی  
| پدیدآوران =  
| پدیدآوران =  
[[صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم]] (نویسنده)
[[صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم]] (نویسنده)
[[حائری یزدی، مهدی]] (مترجم و شارح)
[[حائری یزدی، مهدی]] (مترجم و شارح)
| زبان =
| زبان =
خط ۱۴: خط ۱۲:
1.تصديق (منطق)
1.تصديق (منطق)
2.تصور (فلسفه)
2.تصور (فلسفه)
3.شناخت (فلسفه اسلامی)
3.شناخت (فلسفه اسلامی)
4.فلسفه اسلامی - متون قديمی تا قرن 14
4.فلسفه اسلامی - متون قديمی تا قرن 14
| ناشر =  
| ناشر =  
خط ۲۲: خط ۱۸:
| مکان نشر =ایران - تهران  
| مکان نشر =ایران - تهران  
| سال نشر = 1367ش  
| سال نشر = 1367ش  
| کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE10896AUTOMATIONCODE
| کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE10896AUTOMATIONCODE
| چاپ =2
| چاپ =2
خط ۳۳: خط ۲۸:
}}
}}
'''آگاهی و گواهی'''، اثر [[حائری یزدی، مهدی|مهدی حائری یزدی]] (1378-1302ش)، درباره موضوع منطقی - فلسفی «تصور و تصدیق» است. نام کامل این کتاب، عبارت است از «آگاهی و گواهی؛ ترجمه و شرح انتقادی رساله تصور و تصدیق».
'''آگاهی و گواهی'''، اثر [[حائری یزدی، مهدی|مهدی حائری یزدی]] (1378-1302ش)، درباره موضوع منطقی - فلسفی «تصور و تصدیق» است. نام کامل این کتاب، عبارت است از «آگاهی و گواهی؛ ترجمه و شرح انتقادی رساله تصور و تصدیق».
رساله تصور و تصدیق را حکیم [[صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم|ملاصدرا]] تألیف کرده است. در اثر حاضر، نظر [[صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم|صدرالمتألهین]] شیرازی درباره موضوع مذکور به صورت مشروح، تبیین و نقد شده است. از آنجا که مترجم و شارح محترم خودش از صاحب نظران رشته منطق و فلسفه اسلامی و همچنین آشنا با فلسفه غرب است و از سوی دیگر مطالب مؤلف را مورد نقادی و مناقشه نیز قرار داده است، ارزش این اثر محدود به ترجمه و شرح مباحث [[صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم|ملاصدرا]] نمی‌شود و اظهار نظرهای اجتهادی نویسنده نیز در جای خود، خواندنی و قابل تأمّل است. این نوشتار، از نظر زبان و ترجمه، رسا و شیوا و استادانه است.
رساله تصور و تصدیق را حکیم [[صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم|ملاصدرا]] تألیف کرده است. در اثر حاضر، نظر [[صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم|صدرالمتألهین]] شیرازی درباره موضوع مذکور به صورت مشروح، تبیین و نقد شده است. از آنجا که مترجم و شارح محترم خودش از صاحب نظران رشته منطق و فلسفه اسلامی و همچنین آشنا با فلسفه غرب است و از سوی دیگر مطالب مؤلف را مورد نقادی و مناقشه نیز قرار داده است، ارزش این اثر محدود به ترجمه و شرح مباحث [[صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم|ملاصدرا]] نمی‌شود و اظهار نظرهای اجتهادی نویسنده نیز در جای خود، خواندنی و قابل تأمّل است. این نوشتار، از نظر زبان و ترجمه، رسا و شیوا و استادانه است.
==ساختار==
==ساختار==
در این کتاب، ابتدا مقدمه مترجم و بعد مقدمه مؤلف و بعد از آن، متن اصلی مشتمل بر سه فصل آمده است:
در این کتاب، ابتدا مقدمه مترجم و بعد مقدمه مؤلف و بعد از آن، متن اصلی مشتمل بر سه فصل آمده است:
فصل اول: تقسیم علم به تصور و تصدیق) اندر رسیدن و گرویدن)؛
فصل اول: تقسیم علم به تصور و تصدیق) اندر رسیدن و گرویدن)؛
فصل دوم: هستی تصور و تصدیق؛
فصل دوم: هستی تصور و تصدیق؛
فصل سوم: تقسیم حاصر یا حصر تقسیم علم.
فصل سوم: تقسیم حاصر یا حصر تقسیم علم.
==گزارش محتوا==
==گزارش محتوا==
در این کتاب، نویسنده مطالب بس ارزنده ای را نوشته و مترجم و شارح و منتقد نیز مباحث جالبی را به آن افزوده است که به چند مورد از مباحث مهم و تأمّل برانگیز آن، اشاره می‌شود:
در این کتاب، نویسنده مطالب بس ارزنده ای را نوشته و مترجم و شارح و منتقد نیز مباحث جالبی را به آن افزوده است که به چند مورد از مباحث مهم و تأمّل برانگیز آن، اشاره می‌شود:
#مترجم، با بیان این نکته که: «علوم تصوری و تصدیقی یا آگاهی و گواهی‌هایی که ما از دنیای بیرون از ذهن و جهان پیرامون خود و بالاخره از آفاق و انفس به دست می‌آوریم، همه علوم حصولی ارتسامی ما هستند که ارتباط» این همانی«ما را با هستی و هستی را با ما برقرار می‌سازند»، افزوده است که: «قواعد علم و معرفت نه تنها از حوزه پدیده‌ها و ابعاد طبیعت بیرون است، بلکه چون از مسائل شناخت برترین است، این قواعد بر اصول موضوعه ریاضیات که تساوی جزء و کل را محکوم می‌کند، حاکمیت دارد. همین علوم تصوری و تصدیقی است که نفس را از یک وجود طبیعی جزئی به یک جهان عقلانی که مساوی با جهان هستی عینی است، مبدل می‌سازد».<ref>[https://www.noorlib.ir/view/fa/book/bookview/text/17551/1/11 ر.ک: پیشگفتار مترجم، صفحه یازده - دوازده]</ref>
#مترجم، با بیان این نکته که: «علوم تصوری و تصدیقی یا آگاهی و گواهی‌هایی که ما از دنیای بیرون از ذهن و جهان پیرامون خود و بالاخره از آفاق و انفس به دست می‌آوریم، همه علوم حصولی ارتسامی ما هستند که ارتباط» این همانی«ما را با هستی و هستی را با ما برقرار می‌سازند»، افزوده است که: «قواعد علم و معرفت نه تنها از حوزه پدیده‌ها و ابعاد طبیعت بیرون است، بلکه چون از مسائل شناخت برترین است، این قواعد بر اصول موضوعه ریاضیات که تساوی جزء و کل را محکوم می‌کند، حاکمیت دارد. همین علوم تصوری و تصدیقی است که نفس را از یک وجود طبیعی جزئی به یک جهان عقلانی که مساوی با جهان هستی عینی است، مبدل می‌سازد».<ref>[https://www.noorlib.ir/view/fa/book/bookview/text/17551/1/11 ر.ک: پیشگفتار مترجم، صفحه یازده - دوازده]</ref>
#مترجم بعد از یادآوری این مطلب که ابن سینا در آغاز «دانشنامه علائی» تصور و تصدیق را تعریف کرده و برای آن مثال آورده و در آغاز کتاب منطق «نجات» نیز همین تقسیم و دوگونگی علم را به تصور و تصدیق آورده و در همین بخش از کتاب نجات در سرآغاز فصل «برهان» عین همین تقسیم را تکرار کرده و با ذکر مثالی میان علم تصدیقی و قضیه معقوله، تفاوت منطقی برقرار کرده، به این صورت اظهار نظر کرده است که: «اما به نظر این نگارنده، این صرفا تکرار یک مسئله آن هم در یک بخش از کتاب نیست، بلکه منظور از طرح این تقسیم در مقدمه کتاب منطق، ترسیم خط مشی پژوهندگی و متدولوژی عمومی ‌اندیشه گرائی ابن سینا، هم در منطق و هم در فلسفه است؛ درحالی که ذکر عین این تقسیم در فصل «برهان» به منظور گفتگو پیرامون یکی از مسائل مهم منطقی است تا معلوم گردد علوم تصدیقی که در مقدمات برهان قرار می‌گیرند به چه گونه‌اند و دارای چه شرایطی می‌باشند.<ref>[https://www.noorlib.ir/view/fa/book/bookview/text/17551/2/1 ر.ک: مقدمه، پاورقی ص1]</ref>
#مترجم بعد از یادآوری این مطلب که ابن سینا در آغاز «دانشنامه علائی» تصور و تصدیق را تعریف کرده و برای آن مثال آورده و در آغاز کتاب منطق «نجات» نیز همین تقسیم و دوگونگی علم را به تصور و تصدیق آورده و در همین بخش از کتاب نجات در سرآغاز فصل «برهان» عین همین تقسیم را تکرار کرده و با ذکر مثالی میان علم تصدیقی و قضیه معقوله، تفاوت منطقی برقرار کرده، به این صورت اظهار نظر کرده است که: «اما به نظر این نگارنده، این صرفا تکرار یک مسئله آن هم در یک بخش از کتاب نیست، بلکه منظور از طرح این تقسیم در مقدمه کتاب منطق، ترسیم خط مشی پژوهندگی و متدولوژی عمومی ‌اندیشه گرائی ابن سینا، هم در منطق و هم در فلسفه است؛ درحالی که ذکر عین این تقسیم در فصل «برهان» به منظور گفتگو پیرامون یکی از مسائل مهم منطقی است تا معلوم گردد علوم تصدیقی که در مقدمات برهان قرار می‌گیرند به چه گونه‌اند و دارای چه شرایطی می‌باشند.<ref>[https://www.noorlib.ir/view/fa/book/bookview/text/17551/2/1 ر.ک: مقدمه، پاورقی ص1]</ref>
خط ۵۷: خط ۴۵:
#آقای [[حائری یزدی، مهدی|حائری]] یادآور شده است که: [[صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم|صدرالمتألهین]] در این کتاب و کتاب‌های دیگرش، تفاوت آشکار میان «تصور مطلق» و «مطلق تصور» را به ما تعلیم داده است، مع الوصف خود از رهگذر سهوالقلم یا افسونگری نیروی واهمه در دام مغالطه «ایهام انعکاس» واقع شده و در اینجا و بسیاری از مقامات دیگر مطلق تصور را به تصور مطلق اشتباه کرده است.<ref>[https://www.noorlib.ir/view/fa/book/bookview/text/17551/2/107 ر.ک: همان، پاورقی ص107]</ref>
#آقای [[حائری یزدی، مهدی|حائری]] یادآور شده است که: [[صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم|صدرالمتألهین]] در این کتاب و کتاب‌های دیگرش، تفاوت آشکار میان «تصور مطلق» و «مطلق تصور» را به ما تعلیم داده است، مع الوصف خود از رهگذر سهوالقلم یا افسونگری نیروی واهمه در دام مغالطه «ایهام انعکاس» واقع شده و در اینجا و بسیاری از مقامات دیگر مطلق تصور را به تصور مطلق اشتباه کرده است.<ref>[https://www.noorlib.ir/view/fa/book/bookview/text/17551/2/107 ر.ک: همان، پاورقی ص107]</ref>
#دکتر [[حائری یزدی، مهدی|حائری]] نخست یادآور شده که: «[[صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم|صدرالمتألهین]] در مبحث علم، ثابت کرده که علم به طور کلی، چه حضوری و چه حصولی، داخل در هیچ مقوله ای از مقولات نیست، بلکه از سنخ وجود، آن هم وجود بالفعل است»؛ بعد افزوده که: «او در مبحث» وجود ذهنی«کتاب» اسفار «علم را بر اساس روش مشهور فلاسفه از «مقوله کیف» و از نوع «کیف نفسانی» توجیه می‌کند«و سپس نظر [[صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم|صدرالمتألهین]] را تأیید کرده و افزوده است که:» برخلاف عقیده حاج ملا‌هادی سبزواری، این دو روش... اصولی و منطقی است... زیرا هر وجودی، چه علم باشد و چه غیر علم، از آن جهت که ارتباط و استناد فاعلی با مبدأ قیوم خود دارد، اضافه اشراقیه است و از هیچ ماهیتی از ماهیات نمی‌باشد و همان وجود تنها از جهت ارتباط و استناد قابلی به ماهیت خود اتحاد به حمل شایع بالذات با ماهیت خود دارد و فرد بالذات ماهیت خود محسوب می‌گردد».<ref>[https://www.noorlib.ir/view/fa/book/bookview/text/17551/2/49 ر.ک: همان، پاورقی ص49]</ref>البته ایشان در کتاب «کاوش‌های عقل نظری» و کتاب «هرم هستی» این مطلب را به تفصیل بیان داشته است.
#دکتر [[حائری یزدی، مهدی|حائری]] نخست یادآور شده که: «[[صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم|صدرالمتألهین]] در مبحث علم، ثابت کرده که علم به طور کلی، چه حضوری و چه حصولی، داخل در هیچ مقوله ای از مقولات نیست، بلکه از سنخ وجود، آن هم وجود بالفعل است»؛ بعد افزوده که: «او در مبحث» وجود ذهنی«کتاب» اسفار «علم را بر اساس روش مشهور فلاسفه از «مقوله کیف» و از نوع «کیف نفسانی» توجیه می‌کند«و سپس نظر [[صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم|صدرالمتألهین]] را تأیید کرده و افزوده است که:» برخلاف عقیده حاج ملا‌هادی سبزواری، این دو روش... اصولی و منطقی است... زیرا هر وجودی، چه علم باشد و چه غیر علم، از آن جهت که ارتباط و استناد فاعلی با مبدأ قیوم خود دارد، اضافه اشراقیه است و از هیچ ماهیتی از ماهیات نمی‌باشد و همان وجود تنها از جهت ارتباط و استناد قابلی به ماهیت خود اتحاد به حمل شایع بالذات با ماهیت خود دارد و فرد بالذات ماهیت خود محسوب می‌گردد».<ref>[https://www.noorlib.ir/view/fa/book/bookview/text/17551/2/49 ر.ک: همان، پاورقی ص49]</ref>البته ایشان در کتاب «کاوش‌های عقل نظری» و کتاب «هرم هستی» این مطلب را به تفصیل بیان داشته است.
==وضعیت کتاب==
==وضعیت کتاب==
فهرست مطالب، در آغاز کتاب ذکر شده است. کتاب، فاقد فهارس فنی است. پاورقی‌های کتاب گاه توضیحی و گاه انتقادی است.
فهرست مطالب، در آغاز کتاب ذکر شده است. کتاب، فاقد فهارس فنی است. پاورقی‌های کتاب گاه توضیحی و گاه انتقادی است.
==پانویس==
==پانویس==
<references/>
<references/>
==منابع مقاله==
==منابع مقاله==
مقدمه و متن کتاب.
مقدمه و متن کتاب.
==وابسته‌ها==
==وابسته‌ها==
{{وابسته‌ها}}
{{وابسته‌ها}}
[[رده:کتاب‌شناسی]]
[[رده:کتاب‌شناسی]]
[[رده: فلسفه، مذهب و روانشناسی]]
[[رده: فلسفه، مذهب و روانشناسی]]
[[رده: فلسفه اسلامی]]
[[رده: فلسفه اسلامی]]
[[رده:آثار جدید و معاصر فلسفه اسلامی]]
[[رده:آثار جدید و معاصر فلسفه اسلامی]]
[[رده:عصر تجديد حيات فلسفه اسلامی، قرن یازدهم]]
[[رده:عصر تجديد حيات فلسفه اسلامی، قرن یازدهم]]
[[رده: کتابهای فیلسوفان، آ–ی]]
[[رده: کتابهای فیلسوفان، آ–ی]]
[[رده:صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم، 979-1050ق]]
[[رده:صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم، 979-1050ق]]