ترتیب خلاصة الأقوال في معرفة الرجال: تفاوت میان نسخه‌ها

جز
جایگزینی متن - 'علامه حلى' به 'علامه حلى'
جز (Yqorbani@noornet.net صفحهٔ ترتيب خلاصة الأقوال في معرفة الرجال را بدون برجای‌گذاشتن تغییرمسیر به ترتیب خلاصة الأقوال في معرفة الرجال منتقل کرد)
 
جز (جایگزینی متن - 'علامه حلى' به 'علامه حلى')
خط ۴۳: خط ۴۳:




'''ترتيب خلاصة الأقوال في معرفة الرجال'''، يكى از آثار رجالى [[حسن بن يوسف بن على بن مطهر]]، معروف به علامه حلى، به زبان عربى است كه توسط گروه حديث بنياد پژوهش‌هاى اسلامى مورد تحقيق و تصحيح قرار گرفته و با تغييراتى در ساختار و نام منتشر شده است.
'''ترتيب خلاصة الأقوال في معرفة الرجال'''، يكى از آثار رجالى [[حسن بن يوسف بن على بن مطهر]]، معروف به [[حلی، حسن بن یوسف|علامه حلى]]، به زبان عربى است كه توسط گروه حديث بنياد پژوهش‌هاى اسلامى مورد تحقيق و تصحيح قرار گرفته و با تغييراتى در ساختار و نام منتشر شده است.


[[خلاصة الأقوال]] در دوره‌اى نوشته شد كه فترتى بين كتاب علامه و كتاب‌هاى رجالى پيشين روى داده بود؛ به‌گونه‌اى كه بعد از آخرين نگاشته‌هاى رجالى در قرن ششم تا خلاصة الأقوال، حدود دو قرن فاصله شده است. به بيانى ديگر، كتاب علامه حلى از اولين نگاشته‌هاى رجالى متأخر و پس از دوران فترت دويست ساله است.
[[خلاصة الأقوال]] در دوره‌اى نوشته شد كه فترتى بين كتاب علامه و كتاب‌هاى رجالى پيشين روى داده بود؛ به‌گونه‌اى كه بعد از آخرين نگاشته‌هاى رجالى در قرن ششم تا خلاصة الأقوال، حدود دو قرن فاصله شده است. به بيانى ديگر، كتاب [[حلی، حسن بن یوسف|علامه حلى]] از اولين نگاشته‌هاى رجالى متأخر و پس از دوران فترت دويست ساله است.


خلاصة الأقوال بسيار نزديك‌تر از ساير كتب متأخر به عصر قدماست؛ ازاين‌رو، بعضى قرائن كه نزد قدما موجود بوده، هنوز در دست علامه وجود داشت <ref>[http://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1034349 انجم‌شعاع، على، ص111]</ref>.
خلاصة الأقوال بسيار نزديك‌تر از ساير كتب متأخر به عصر قدماست؛ ازاين‌رو، بعضى قرائن كه نزد قدما موجود بوده، هنوز در دست علامه وجود داشت <ref>[http://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1034349 انجم‌شعاع، على، ص111]</ref>.
خط ۵۶: خط ۵۶:
اين كتاب يك جلدى، شامل مقدمه محقق، ترجمه مؤلف، مقدمه مؤلف و 31 فصل است. 28 فصل آن به اسامى روات به ترتيب حروف الفبا اختصاص يافته است. فصل بيست‌ونهم، درباره القاب و كنيه‌ها، فصل سى‌ام درباره ذكر برخى از خواص اصحاب اميرالمؤمنين(ع) و مجهولين و فصل سى‌ويكم مشتمل بر خاتمه‌ى كتاب است و خود شامل ده فايده مى‌باشد.
اين كتاب يك جلدى، شامل مقدمه محقق، ترجمه مؤلف، مقدمه مؤلف و 31 فصل است. 28 فصل آن به اسامى روات به ترتيب حروف الفبا اختصاص يافته است. فصل بيست‌ونهم، درباره القاب و كنيه‌ها، فصل سى‌ام درباره ذكر برخى از خواص اصحاب اميرالمؤمنين(ع) و مجهولين و فصل سى‌ويكم مشتمل بر خاتمه‌ى كتاب است و خود شامل ده فايده مى‌باشد.


مرحوم علامه حلى، كتاب خود را به دو بخش روات قابل اعتماد (ثقات) و روات غير قابل اعتماد (ضعاف) تقسيم نموده است؛ لذا مراجعه‌كننده براى پى بردن به شرح حال يك راوى بايد به هر دو بخش مراجعه نمايد... ازاين‌رو، محقق كتاب براى سهولت دسترسى، اين دو بخش را در يك جا گردآورى نموده است و با رموزى چون: «ثق» (نشانه اينكه اين شخص، در بخش اول از كتاب علامه ذكر شده است) و «ضع» (نشانه اينكه اين شخص، در بخش دوم از كتاب علامه ذكر شده است) آنها را از يكديگر متمايز نموده است <ref>[http://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Text/20723/1/23 ر.ك: مقدمه محقق، ص23]</ref>.
مرحوم [[حلی، حسن بن یوسف|علامه حلى]]، كتاب خود را به دو بخش روات قابل اعتماد (ثقات) و روات غير قابل اعتماد (ضعاف) تقسيم نموده است؛ لذا مراجعه‌كننده براى پى بردن به شرح حال يك راوى بايد به هر دو بخش مراجعه نمايد... ازاين‌رو، محقق كتاب براى سهولت دسترسى، اين دو بخش را در يك جا گردآورى نموده است و با رموزى چون: «ثق» (نشانه اينكه اين شخص، در بخش اول از كتاب علامه ذكر شده است) و «ضع» (نشانه اينكه اين شخص، در بخش دوم از كتاب علامه ذكر شده است) آنها را از يكديگر متمايز نموده است <ref>[http://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Text/20723/1/23 ر.ك: مقدمه محقق، ص23]</ref>.


== گزارش محتوا ==
== گزارش محتوا ==
خط ۹۳: خط ۹۳:
ترحم يكى از معصومين بر شخصى، نشانه وثاقت است. مراد از ترحم، گفتن عبارت «رحمه اللّه» يا تعبيرى مانند آن هنگام ياد كردن از شخص مرحوم است <ref>رحمان ستايش، محمدكاظم، ج2، ص155</ref>.
ترحم يكى از معصومين بر شخصى، نشانه وثاقت است. مراد از ترحم، گفتن عبارت «رحمه اللّه» يا تعبيرى مانند آن هنگام ياد كردن از شخص مرحوم است <ref>رحمان ستايش، محمدكاظم، ج2، ص155</ref>.


شهادت راوى به‌همراه يكى از ائمه و يا حضور وى با ايشان در جنگ‌ها نشانه وثاقت راوى است. علامه حلى در بسيارى از موارد كسانى را كه با پيامبر(ص) يا با اميرالمؤمنين(ع) در جنگ شركت داشته‌اند و توثيق يا مدح نيز ندارند، در ضمن راويان قابل اعتماد ذكر كرده است <ref>همان، ص155 و 156</ref>.
شهادت راوى به‌همراه يكى از ائمه و يا حضور وى با ايشان در جنگ‌ها نشانه وثاقت راوى است. [[حلی، حسن بن یوسف|علامه حلى]] در بسيارى از موارد كسانى را كه با پيامبر(ص) يا با اميرالمؤمنين(ع) در جنگ شركت داشته‌اند و توثيق يا مدح نيز ندارند، در ضمن راويان قابل اعتماد ذكر كرده است <ref>همان، ص155 و 156</ref>.


وجود فضايل در شخص راوى نشانه وثاقت اوست. افرادى به‌عنوان معتمد نزد علامه وجود دارند كه درباره آنان فقط عنوان «فاضل» يا امثال آن به كار رفته و مدح ديگرى ندارد و ظاهرا علامه به‌واسطه اين فضايل بر ايشان اعتماد كرده است <ref>همان، ص156</ref>.
وجود فضايل در شخص راوى نشانه وثاقت اوست. افرادى به‌عنوان معتمد نزد علامه وجود دارند كه درباره آنان فقط عنوان «فاضل» يا امثال آن به كار رفته و مدح ديگرى ندارد و ظاهرا علامه به‌واسطه اين فضايل بر ايشان اعتماد كرده است <ref>همان، ص156</ref>.


نقل روايات مدح راوى توسط مشايخ و بزرگان رجالى نشانه وثاقت راوى است؛ براى نمونه، علامه حلى، «احمد بن ابراهيم، ابوحامد مراغى» را به اين علت كه درباره او مشايخ، روايت مدح نقل كرده‌اند، در بخش معتمدين نام برده است. گرچه اين روايت از نظر سند ضعيف است، اما علامه حلى نقل اين روايت توسط مشايخ را شاهد بر اعتماد مشايخ بر او و جبران‌كننده ضعف سند روايت گرفته است <ref>همان، ص156</ref>.
نقل روايات مدح راوى توسط مشايخ و بزرگان رجالى نشانه وثاقت راوى است؛ براى نمونه، [[حلی، حسن بن یوسف|علامه حلى]]، «احمد بن ابراهيم، ابوحامد مراغى» را به اين علت كه درباره او مشايخ، روايت مدح نقل كرده‌اند، در بخش معتمدين نام برده است. گرچه اين روايت از نظر سند ضعيف است، اما [[حلی، حسن بن یوسف|علامه حلى]] نقل اين روايت توسط مشايخ را شاهد بر اعتماد مشايخ بر او و جبران‌كننده ضعف سند روايت گرفته است <ref>همان، ص156</ref>.


== وضعيت كتاب ==
== وضعيت كتاب ==
خط ۱۱۸: خط ۱۱۸:
2. رحمان‌ستايش، محمدكاظم، «آشنايى با كتب رجالى شيعه»، تهران، سمت، چاپ اول، 1385ش.
2. رحمان‌ستايش، محمدكاظم، «آشنايى با كتب رجالى شيعه»، تهران، سمت، چاپ اول، 1385ش.


3. انجم‌شعاع، على، «بررسى مبانى رجالى علامه حلى در خلاصة الأقوال»، مجله حديث حوزه، بهار و تابستان 1392، سال سوم، شماره 6، درج در پايگاه مجلات تخصصى نور، به آدرس:  http://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1034349 .
3. انجم‌شعاع، على، «بررسى مبانى رجالى [[حلی، حسن بن یوسف|علامه حلى]] در خلاصة الأقوال»، مجله حديث حوزه، بهار و تابستان 1392، سال سوم، شماره 6، درج در پايگاه مجلات تخصصى نور، به آدرس:  http://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1034349 .




۴۲۵٬۲۲۵

ویرایش