۱۵۳٬۳۶۸
ویرایش
جز
جایگزینی متن - 'مقدمهنویسنده' به 'مقدمه نویسنده'
جز (جایگزینی متن - 'گي' به 'گی') برچسبها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه |
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) جز (جایگزینی متن - 'مقدمهنویسنده' به 'مقدمه نویسنده') |
||
| (۸ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۳ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱۳: | خط ۱۳: | ||
| مکان نشر =قاهره - مصر | | مکان نشر =قاهره - مصر | ||
| سال نشر = 1424 ق یا 2003 م | | سال نشر = 1424 ق یا 2003 م | ||
| کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE10606AUTOMATIONCODE | | کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE10606AUTOMATIONCODE | ||
| چاپ =6 | | چاپ =6 | ||
| خط ۲۳: | خط ۲۲: | ||
| پیش از = | | پیش از = | ||
}} | }} | ||
'''الأساس في التفسير'''، اثر [[حوی، سعید|سعيد حوى]]، كتابى است پيرامون رهيافت وحدت موضوعى سورههاى قرآن، كه به زبان عربى و در دوران معاصر نوشته شده است. | '''الأساس في التفسير'''، اثر [[حوی، سعید|سعيد حوى]]، كتابى است پيرامون رهيافت وحدت موضوعى سورههاى قرآن، كه به زبان عربى و در دوران معاصر نوشته شده است. | ||
==ساختار== | ==ساختار== | ||
كتاب با مقدمه ناشر (عبدالقادر محمود البكار) آغاز شده، سپس | كتاب با مقدمه ناشر (عبدالقادر محمود البكار) آغاز شده، سپس مقدمه نویسنده با عنوان «مقدمة سلسلة الأساس في المنهج» ذكر گرديده است و به دنبال آن مطالب تفسيرى در يازده جلد، تنظيم شده است. | ||
در این تفسير، نظريهاى ويژه و جامع در باب انسجام مضمونى و وحدت سورههاى قرآن عرضه شده است كه توجه بسيارى از قرآنپژوهان را به خود جلب كرده و چندين رساله دانشگاهى، از جمله رسالهاى با عنوان «نظرية الوحدة القرآنية في تفسير سعيد حوّى»، از جميله موجارى (الجزاير، 2001م) درباره نظرگاه تفسيرى وى و رسالهاى ديگر با عنوان «سعيد حوّى و منهجه في التفسير»، از سعدى زيدان (بغداد، 1997م) در باب روش تفسيرى او نگاشته شده است. | در این تفسير، نظريهاى ويژه و جامع در باب انسجام مضمونى و وحدت سورههاى قرآن عرضه شده است كه توجه بسيارى از قرآنپژوهان را به خود جلب كرده و چندين رساله دانشگاهى، از جمله رسالهاى با عنوان «نظرية الوحدة القرآنية في تفسير سعيد حوّى»، از جميله موجارى (الجزاير، 2001م) درباره نظرگاه تفسيرى وى و رسالهاى ديگر با عنوان «سعيد حوّى و منهجه في التفسير»، از سعدى زيدان (بغداد، 1997م) در باب روش تفسيرى او نگاشته شده است. | ||
| خط ۷۱: | خط ۶۸: | ||
پس از تقسيمبندى، حوّى كوشيده است ارتباط و پيوستگى لايههاى مختلف سوره را ذيل عنوان سياق سوره (مضمون كلى سوره)، سياق قسم (وحدت مضمونى مقاطع)، سياق مقطع (وحدت مضمونى فقرات) و سياق قريب (ارتباط و تناسب مجموعه آيات هر مقطع) نشان دهد. وى بدين منظور گاه از اقوال مفسران پيشين نظير سيوطى، [[آلوسی، محمود بن عبدالله|آلوسى]] و [[سید قطب]] در این زمينه نيز بهره گرفته است. به عقيده حوّى با ملاحظه و تدبر در هریک از مراحل فوق یکى از وجوه معنايى قرآن بر ما آشكار مىشود و با توجه به درجات مختلف وحدت و پيوستگى در قرآن، گويى معانى تازهاى متولد مىشوند كه پایان ندارند.<ref>[https://quran.isca.ac.ir/fa/article/Index ر. ك.: همان]</ref> | پس از تقسيمبندى، حوّى كوشيده است ارتباط و پيوستگى لايههاى مختلف سوره را ذيل عنوان سياق سوره (مضمون كلى سوره)، سياق قسم (وحدت مضمونى مقاطع)، سياق مقطع (وحدت مضمونى فقرات) و سياق قريب (ارتباط و تناسب مجموعه آيات هر مقطع) نشان دهد. وى بدين منظور گاه از اقوال مفسران پيشين نظير سيوطى، [[آلوسی، محمود بن عبدالله|آلوسى]] و [[سید قطب]] در این زمينه نيز بهره گرفته است. به عقيده حوّى با ملاحظه و تدبر در هریک از مراحل فوق یکى از وجوه معنايى قرآن بر ما آشكار مىشود و با توجه به درجات مختلف وحدت و پيوستگى در قرآن، گويى معانى تازهاى متولد مىشوند كه پایان ندارند.<ref>[https://quran.isca.ac.ir/fa/article/Index ر. ك.: همان]</ref> | ||
بدين ترتيب تفسير حوّى از آيات هر سوره دو مرحله دارد: نخست، بيان معنايى عام برای آيات كه غالباً ً بر اتحاد معنايى آنها با سياق سوره و بخشهاى مختلف آن دلالت دارد. دوم، توضيح و شرح لغوى آيات، چنانكه مفسران ديگر قرآن انجام مىدهند. وى در شرح آيات غالباً ً بر تفسير نسفى و تفسير [[ | بدين ترتيب تفسير حوّى از آيات هر سوره دو مرحله دارد: نخست، بيان معنايى عام برای آيات كه غالباً ً بر اتحاد معنايى آنها با سياق سوره و بخشهاى مختلف آن دلالت دارد. دوم، توضيح و شرح لغوى آيات، چنانكه مفسران ديگر قرآن انجام مىدهند. وى در شرح آيات غالباً ً بر تفسير نسفى و تفسير [[ابن کثیر، اسماعیل بن عمر|ابن كثير]] اعتماد كرده است. در ادامه، حوّى با تكيه بر احاديث و اقوال پيشينيان فوايدى تفسيرى، كلامى و فقهى عرضه مىدارد كه به نوبه خود بيانگر ديدگاهها و نقطهنظرات شخصى مفسر در آن زمينه نيز هست. همچنين سخن پایانى (كلمة أخيرة) در مقام جمعبندى و بيان پيوند بخشهاى مختلف سوره با هم در بخش پایانى تفسير غالب سورهها تكرار مىشود.<ref>[https://quran.isca.ac.ir/fa/article/Index همان]</ref> | ||
حوّى در بيان وحدت موضوعى آيات در هریک از سورههاى قرآن از مجموعهاى از شواهد و ادلّه بهره مىگیرد كه در ذيل بهاجمال اشاره مىشود: | حوّى در بيان وحدت موضوعى آيات در هریک از سورههاى قرآن از مجموعهاى از شواهد و ادلّه بهره مىگیرد كه در ذيل بهاجمال اشاره مىشود: | ||
#پيوند ميان مقدمه و مضمون كلى سوره: مثلاً درباره سوره يونس معتقد است كه مقدمه سوره از مضمون كلى سوره حكايت دارد. به گفته او این شيوه بيان كه در علم بلاغت «براعة استهلال» ناميده مىشود، در نهایت كمال در سورههاى قرآن به كار گرفته شده است. همچنين ممكن است این پيوند بين مقدمه و یکى از مقاطع سوره وجود داشته باشد. | #پيوند ميان مقدمه و مضمون كلى سوره: مثلاً درباره سوره يونس معتقد است كه مقدمه سوره از مضمون كلى سوره حكايت دارد. به گفته او این شيوه بيان كه در علم بلاغت «براعة استهلال» ناميده مىشود، در نهایت كمال در سورههاى قرآن به كار گرفته شده است. همچنين ممكن است این پيوند بين مقدمه و یکى از مقاطع سوره وجود داشته باشد. | ||
#پيوند ميان مقدمه و خاتمه سوره: مثلاً در خاتمه سوره شعراء بحث از نزول قرآن از جانب خدا و تأكيد بر رسالت پيامبر است:{{متن قرآن| وَ إِنَّهُ لَتَنْزِيلُ رَبِّ الْعَالَمِينَ |سوره=شعراء|آیه=192}}{{متن قرآن|نَزَلَ بِهِ الرُّوحُ الْأَمِينُ|سوره=شعراء|آیه=193}}{{متن قرآن| عَلَى قَلْبِك لِتَكونَ مِنَ الْمُنْذِرِينَ|سوره=شعراء|آیه=194}}كه كاملاً با آيات آغازين سوره هماهنگ است: {متن قرآن| تِلْك آَياتُ الْكتَابِ الْمُبِينِ|سوره=شعراء|آیه=2}}{متن قرآن| لَعَلَّك بَاخِعٌ نَفْسَك أَلَّا یکونُوا مُؤْمِنِينَ|سوره=شعراء|آیه=3}}. | #پيوند ميان مقدمه و خاتمه سوره: مثلاً در خاتمه سوره شعراء بحث از نزول قرآن از جانب خدا و تأكيد بر رسالت پيامبر است:{{متن قرآن| وَ إِنَّهُ لَتَنْزِيلُ رَبِّ الْعَالَمِينَ |سوره=شعراء|آیه=192}}{{متن قرآن|نَزَلَ بِهِ الرُّوحُ الْأَمِينُ|سوره=شعراء|آیه=193}}{{متن قرآن| عَلَى قَلْبِك لِتَكونَ مِنَ الْمُنْذِرِينَ|سوره=شعراء|آیه=194}}كه كاملاً با آيات آغازين سوره هماهنگ است: {{متن قرآن| تِلْك آَياتُ الْكتَابِ الْمُبِينِ|سوره=شعراء|آیه=2}}{{متن قرآن| لَعَلَّك بَاخِعٌ نَفْسَك أَلَّا یکونُوا مُؤْمِنِينَ|سوره=شعراء|آیه=3}}. | ||
#ارتباط ميان بخشهاى سوره (اقسام، مقاطع، فقرات و مجموعههاى آيات): آنچه كه در سراسر تفسير حوّى رخ مىنمايد، مباحث مربوط به پيوند بخشهاى مختلف سوره است كه با عنوان كلى سياق به آن اشاره شده است؛ مثلاً در تفسير سوره آل عمران بارها به پيوند ميان قسمهاى مختلف سوره با یکديگر، رابطه مقطعهاى هر قسم با هم، پيوستگى فقرههاى ذيل هر مقطع با هم و پيوند همگى با محور سوره بحث شده است. همچنين مباحثى با عنوان سياق قسم، سياق مقطع و سياق مجموعه يا فقره طرح شده و در آنها به چگونگى پيوند موضوعى آيات هر بخش اشاره شده است. | #ارتباط ميان بخشهاى سوره (اقسام، مقاطع، فقرات و مجموعههاى آيات): آنچه كه در سراسر تفسير حوّى رخ مىنمايد، مباحث مربوط به پيوند بخشهاى مختلف سوره است كه با عنوان كلى سياق به آن اشاره شده است؛ مثلاً در تفسير سوره آل عمران بارها به پيوند ميان قسمهاى مختلف سوره با یکديگر، رابطه مقطعهاى هر قسم با هم، پيوستگى فقرههاى ذيل هر مقطع با هم و پيوند همگى با محور سوره بحث شده است. همچنين مباحثى با عنوان سياق قسم، سياق مقطع و سياق مجموعه يا فقره طرح شده و در آنها به چگونگى پيوند موضوعى آيات هر بخش اشاره شده است. | ||
#پيوند موضوعى اجزاى یک آيه: با اينكه وجه مشخصه اثر حاضر پرداختن به مسئله وحدت در سطوح مختلف - از پيوند بين سورهها گرفته تا سياق بخشهاى مختلف یک سوره و ارتباط مضمونى آنها - است، اما این بدان معنا نيست كه حوّى از تفسير آيه به آيه قرآن چنانكه سنت مألوف و مرسوم در تفسيرنگارى اسلامى است، غافل مانده باشد. او همت خويش را برای نشان دادن پيوند اجزاى درون هر آيه نيز بهخوبى به كار بسته است. | #پيوند موضوعى اجزاى یک آيه: با اينكه وجه مشخصه اثر حاضر پرداختن به مسئله وحدت در سطوح مختلف - از پيوند بين سورهها گرفته تا سياق بخشهاى مختلف یک سوره و ارتباط مضمونى آنها - است، اما این بدان معنا نيست كه حوّى از تفسير آيه به آيه قرآن چنانكه سنت مألوف و مرسوم در تفسيرنگارى اسلامى است، غافل مانده باشد. او همت خويش را برای نشان دادن پيوند اجزاى درون هر آيه نيز بهخوبى به كار بسته است. | ||
| خط ۸۹: | خط ۸۶: | ||
==پانويس == | ==پانويس == | ||
<references/> | <references/> | ||
==منابع مقاله== | ==منابع مقاله== | ||
| خط ۹۴: | خط ۹۲: | ||
#[https://quran.isca.ac.ir/fa/article/Index آقايى، سيد على، «رهيافت وحدت موضوعى سورههاى قرآن در «الأساس في التفسير»»، فصلنامه پژوهشهاى قرآنى، شماره 56]. | #[https://quran.isca.ac.ir/fa/article/Index آقايى، سيد على، «رهيافت وحدت موضوعى سورههاى قرآن در «الأساس في التفسير»»، فصلنامه پژوهشهاى قرآنى، شماره 56]. | ||
==وابستهها== | |||
{{وابستهها}} | |||