۱۵۲٬۷۴۰
ویرایش
جز
جایگزینی متن - 'بهمناسبت' به 'به مناسبت'
جز (جایگزینی متن - 'فارسي ' به 'فارسی') |
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) جز (جایگزینی متن - 'بهمناسبت' به 'به مناسبت') |
||
| (۵ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۴ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۸: | خط ۸: | ||
[[انصاری، قاسم]] (مقدمهنويس) | [[انصاری، قاسم]] (مقدمهنويس) | ||
| زبان = فارسی | | زبان = فارسی | ||
| کد کنگره =/ه3ک5 1375 282/6 BP | | کد کنگره =/ه3ک5 1375 282/6 BP | ||
| موضوع = تصوف - متون | | موضوع = تصوف - متون قدیمی تا قرن 14 | ||
عارفان - | عارفان - سرگذشتنامه | ||
عرفان - متون | عرفان - متون قدیمی تا قرن 14 | ||
نثر فارسی- قرن 5ق. | نثر فارسی- قرن 5ق. | ||
| خط ۳۷: | خط ۳۷: | ||
'''كشف المحجوب'''، تصنیف [[هجویری، علی بن عثمان|ابوالحسن علی بن عثمان جلابی هجویری غزنوی]]، یکی از مهمترین کتب صوفیه است که با تصحیح «[[و – ژوکوفسکی]]» و مقدمه [[انصاری، قاسم|قاسم انصاری]]، به چاپ رسیده است. | '''كشف المحجوب'''، تصنیف [[هجویری، علی بن عثمان|ابوالحسن علی بن عثمان جلابی هجویری غزنوی]]، یکی از مهمترین کتب صوفیه است که با تصحیح «[[و – ژوکوفسکی]]» و مقدمه [[انصاری، قاسم|قاسم انصاری]]، به چاپ رسیده است. | ||
==اهمیت کتاب== | |||
این کتاب یکی از مهمترین کتب صوفیه است که هم از جهت احتوا بر امهات مسائل تصوف و هم از جهت معرفی بزرگان این فرقه و هم از لحاظ سبک نوشته و کهنگی اسلوب فارسی و هم از جهت نظریات بدیع مؤلف، حائز اهمیت بسیار است و تأثیری که این کتاب در نوشتههای صوفیان بعد داشته است نیز بسیار قابل ملاحظه بوده است<ref>ر.ک: ذاکری، مصطفی، ص159</ref>. | این کتاب یکی از مهمترین کتب صوفیه است که هم از جهت احتوا بر امهات مسائل تصوف و هم از جهت معرفی بزرگان این فرقه و هم از لحاظ سبک نوشته و کهنگی اسلوب فارسی و هم از جهت نظریات بدیع مؤلف، حائز اهمیت بسیار است و تأثیری که این کتاب در نوشتههای صوفیان بعد داشته است نیز بسیار قابل ملاحظه بوده است<ref>ر.ک: ذاکری، مصطفی، ص159</ref>. | ||
| خط ۴۳: | خط ۴۳: | ||
کتب با دو مقدمه از [[انصاری، قاسم|قاسم انصاری]] و مصنف آغاز و مطالب در سه بخش کلی، تنظیم شده است. | کتب با دو مقدمه از [[انصاری، قاسم|قاسم انصاری]] و مصنف آغاز و مطالب در سه بخش کلی، تنظیم شده است. | ||
کتاب، شامل سه بخش کلی است: بخش نخست، مقدمه مؤلف در سبب علت تألیف کتاب. بخش دوم، دربردارنده اطلاعات کلی در باب تصوف و تراجم احوال صوفیان معروف تا زمان [[هجویری، علی بن عثمان|هجویری]] و بخش سوم، که در حقیقت، قسمت اصلی کتاب است و نام «كشف المحجوب» ظاهرا | کتاب، شامل سه بخش کلی است: بخش نخست، مقدمه مؤلف در سبب علت تألیف کتاب. بخش دوم، دربردارنده اطلاعات کلی در باب تصوف و تراجم احوال صوفیان معروف تا زمان [[هجویری، علی بن عثمان|هجویری]] و بخش سوم، که در حقیقت، قسمت اصلی کتاب است و نام «كشف المحجوب» ظاهرا به مناسبت همین بخش بر کتاب نهاده شده، شامل یازده «کشف» است. [[هجویری، علی بن عثمان|هجویری]] در این یازده کشف، مسائل مختلف تصوف را مورد بحث و بررسی قرار داده است<ref>ر.ک: همان، ص158</ref>. | ||
[[هجویری، علی بن عثمان|هجویری]] از کتب صوفیان پیش از خود مانند «[[اللمع في التصوف|اللمع]]» تألیف [[ابونصر سراج، عبدالله بن علی|ابونصر سراج طوسی]] (متوفی 378ق) و «[[طبقات الصوفية (للسلمي)|طبقات الصوفية]]» تألیف [[سلمی، محمد بن حسین|ابوعبدالرحمن سلمی]] (متوفی 412ق) و «[[الرسالة القشيرية|رساله قشیریه]]» تألیف [[قشیری، عبدالکریم بن هوازن|ابوالقاسم قشیری]] استفاده کرده است<ref>ر.ک: همان، ص162</ref>. | [[هجویری، علی بن عثمان|هجویری]] از کتب صوفیان پیش از خود مانند «[[اللمع في التصوف|اللمع]]» تألیف [[ابونصر سراج، عبدالله بن علی|ابونصر سراج طوسی]] (متوفی 378ق) و «[[طبقات الصوفية (للسلمي)|طبقات الصوفية]]» تألیف [[سلمی، محمد بن حسین|ابوعبدالرحمن سلمی]] (متوفی 412ق) و «[[الرسالة القشيرية|رساله قشیریه]]» تألیف [[قشیری، عبدالکریم بن هوازن|ابوالقاسم قشیری]] استفاده کرده است<ref>ر.ک: همان، ص162</ref>. | ||
| خط ۶۱: | خط ۶۱: | ||
اثر حاضر مورد استفاده غالب متصوفان قرار گرفته است؛ چنانکه در «[[تذکرة الأولیاء|تذكرة الأولياء]]» [[عطار، محمد بن ابراهیم|عطار]] و «[[نفحات الأنس]]» [[جامی، عبدالرحمن|جامی]] بهخصوص از قسمت شرح حالهای صوفیان که در «كشف المحجوب» آمده، بسیار استفاده شده است<ref>ر.ک: همان</ref>. | اثر حاضر مورد استفاده غالب متصوفان قرار گرفته است؛ چنانکه در «[[تذکرة الأولیاء|تذكرة الأولياء]]» [[عطار، محمد بن ابراهیم|عطار]] و «[[نفحات الأنس]]» [[جامی، عبدالرحمن|جامی]] بهخصوص از قسمت شرح حالهای صوفیان که در «كشف المحجوب» آمده، بسیار استفاده شده است<ref>ر.ک: همان</ref>. | ||
در فارسی، قبل از «كشفالمحجوب»، کتاب «[[شرح التعرف لمذهب التصوف|شرح تعرف]]» تألیف امام [[مستملی، اسماعیل بن محمد|ابوابراهیم اسماعیل بن محمد مستملی بخاری]] در علم تصوف نوشته شده است که در چهار مجلد تنظیم شده است و نام اصلی آن «نور المريدين و فضيحة المدعين» است و در حقیقت شرحی است بر کتاب «[[التصرف لمذهب أهل التصوف|التعرف لمذهب أهل التصوف]]» [[کلاباذی، ابوبکر محمد|کلابادی]]، اما گویا [[هجویری، علی بن عثمان|هجویری]] این کتاب را که بسیار با «كشف المحجوب» وجه اشتراک دارد، ندیده بوده است. درهرحال باید گفت که «كشف المحجوب»، دومین کتاب فارسی موجود در زمینه تصوف است که اینک در دست است. در «كشف المحجوب» داستانها و افسانههای خرافی بسیار از مشایخ صوفیه نقل شده است که باورکردن آنها مشکل است؛، گرچه همانها و مشابهات آنها در «[[تذکرة الأولیاء|تذكرة الاولياء]]» و در «[[نفحات الأنس|نفخات الأنس]]» هم تکرار شده است؛ مثل آنکه وقتی یکی از مشایخ صوفیه قرآن میخواند، چهار پری از هیبت آن مُردند؛ یا زُرارة بن ابیاوفی در هنگام نماز، آیتی خواند و نعرهای زد و مُرد و زن دیگری در کوفه با شنیدن آیتی جان داد؛ یا اینکه صد شتر با باری دو برابر معمولی با آواز حُدی یک غلام راه طولانی را یکسره طی کردند و مردند؛ یا از صوت خوش حضرت داود یک بار 700 کنیزک عذراء مردند و در باب سماع از این افسانهها بسیار گفته است، اما به زبانی که گویی بهراستی واقع شده است؛ یا ابراهیم خواص با شنیدن بیتی شعر، که صوفیای خواند چنان به وجد آمد که شروع کرد به پای کوبیدن بر زمین و پاهایش در سنگ مثل موم فرو میرفت. مرحوم علامه قزوینی درباره این قبیل مطالب، در مقدمهای که بر «[[تذکرة الأولیاء|تذكرة الأولياء]]» [[عطار، محمد بن ابراهیم|عطار]] نوشتهاند، تحت عنوان «امور مکذوبه» شرحی آورده است<ref>ر.ک: همان، ص162-163</ref>. | در فارسی، قبل از «كشفالمحجوب»، کتاب «[[شرح التعرف لمذهب التصوف (تصحیح محمد روشن)|شرح تعرف]]» تألیف امام [[مستملی، اسماعیل بن محمد|ابوابراهیم اسماعیل بن محمد مستملی بخاری]] در علم تصوف نوشته شده است که در چهار مجلد تنظیم شده است و نام اصلی آن «نور المريدين و فضيحة المدعين» است و در حقیقت شرحی است بر کتاب «[[التصرف لمذهب أهل التصوف|التعرف لمذهب أهل التصوف]]» [[کلاباذی، ابوبکر محمد|کلابادی]]، اما گویا [[هجویری، علی بن عثمان|هجویری]] این کتاب را که بسیار با «كشف المحجوب» وجه اشتراک دارد، ندیده بوده است. درهرحال باید گفت که «كشف المحجوب»، دومین کتاب فارسی موجود در زمینه تصوف است که اینک در دست است. در «كشف المحجوب» داستانها و افسانههای خرافی بسیار از مشایخ صوفیه نقل شده است که باورکردن آنها مشکل است؛، گرچه همانها و مشابهات آنها در «[[تذکرة الأولیاء|تذكرة الاولياء]]» و در «[[نفحات الأنس|نفخات الأنس]]» هم تکرار شده است؛ مثل آنکه وقتی یکی از مشایخ صوفیه قرآن میخواند، چهار پری از هیبت آن مُردند؛ یا زُرارة بن ابیاوفی در هنگام نماز، آیتی خواند و نعرهای زد و مُرد و زن دیگری در کوفه با شنیدن آیتی جان داد؛ یا اینکه صد شتر با باری دو برابر معمولی با آواز حُدی یک غلام راه طولانی را یکسره طی کردند و مردند؛ یا از صوت خوش حضرت داود یک بار 700 کنیزک عذراء مردند و در باب سماع از این افسانهها بسیار گفته است، اما به زبانی که گویی بهراستی واقع شده است؛ یا ابراهیم خواص با شنیدن بیتی شعر، که صوفیای خواند چنان به وجد آمد که شروع کرد به پای کوبیدن بر زمین و پاهایش در سنگ مثل موم فرو میرفت. مرحوم علامه قزوینی درباره این قبیل مطالب، در مقدمهای که بر «[[تذکرة الأولیاء|تذكرة الأولياء]]» [[عطار، محمد بن ابراهیم|عطار]] نوشتهاند، تحت عنوان «امور مکذوبه» شرحی آورده است<ref>ر.ک: همان، ص162-163</ref>. | ||
==وضعیت کتاب== | ==وضعیت کتاب== | ||
| خط ۸۸: | خط ۸۸: | ||
[[شرح التعرف لمذهب التصوف]] | [[شرح التعرف لمذهب التصوف (تصحیح محمد روشن)]] | ||
[[كشف المحجوب (تعریب)]] | [[كشف المحجوب (تعریب)]] | ||