۱۶۰٬۸۸۰
ویرایش
المعجم الوسیط: تفاوت میان نسخهها
جز
جایگزینی متن - 'الوسيط (ابهام زدایی)' به 'الوسيط (ابهامزدایی)'
بدون خلاصۀ ویرایش |
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) جز (جایگزینی متن - 'الوسيط (ابهام زدایی)' به 'الوسيط (ابهامزدایی)') |
||
| (۱۰ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱۲: | خط ۱۲: | ||
[[نجار، محمدعلی]] (نویسنده) | [[نجار، محمدعلی]] (نویسنده) | ||
|زبان | |زبان | ||
| زبان = | | زبان =عربی | ||
| کد کنگره =/م6 1368 / 6622 PJ | | کد کنگره =/م6 1368 / 6622 PJ | ||
| موضوع = زبان عربي - | | موضوع = زبان عربي - واژهنامهها | ||
|ناشر | |ناشر | ||
| ناشر = دار الدعوة | | ناشر = دار الدعوة | ||
| مکان نشر =ترکيه - استانبول | | مکان نشر =ترکيه - استانبول | ||
| سال نشر = 1989م. | | سال نشر = 1989م. | ||
| کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE22683AUTOMATIONCODE | | کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE22683AUTOMATIONCODE | ||
| چاپ =چاپ | | چاپ =چاپ يکم | ||
| شابک = | | شابک = | ||
| تعداد جلد =2 | | تعداد جلد =2 | ||
| کتابخانۀ دیجیتال نور = | | کتابخانۀ دیجیتال نور =22683 | ||
| کتابخوان همراه نور = | | کتابخوان همراه نور = | ||
| کد پدیدآور =14716-14717-14718-03201 | | کد پدیدآور =14716-14717-14718-03201 | ||
| خط ۳۰: | خط ۳۰: | ||
| پیش از = | | پیش از = | ||
}} | }} | ||
{{کاربردهای دیگر|الوسيط (ابهامزدایی)}} | |||
''' المعجم الوسیط'''، فرهنگی سنتی-مدرن است که توسط فرهنگستان زبان عربی قاهره با مشارکت انجمنی تخصصی و به شیوه ریشهای/جذری در قالب دو مجلد انتشار یافت. [[مصطفی، ابراهیم|ابراهیم مصطفی]]، [[زیات، احمد حسن|احمد حسن زیات]]، [[عبدالقادر، حامد|حامد عبدالقادر]] و [[نجار، محمدعلی|محمدعلی نجار]] گردآورندگان این معجم هستند. | ''' المعجم الوسیط'''، فرهنگی سنتی-مدرن است که توسط فرهنگستان زبان عربی قاهره با مشارکت انجمنی تخصصی و به شیوه ریشهای/جذری در قالب دو مجلد انتشار یافت. [[مصطفی، ابراهیم|ابراهیم مصطفی]]، [[زیات، احمد حسن|احمد حسن زیات]]، [[عبدالقادر، حامد|حامد عبدالقادر]] و [[نجار، محمدعلی|محمدعلی نجار]] گردآورندگان این معجم هستند. | ||
| خط ۳۶: | خط ۳۶: | ||
ترتیب آرایش واژگان در المعجم بر اساس حرف اصلی اول و سپس دوم و سوم هر واژه، بهجز وامواژهها، که ترتیب هجایی دارند، میباشد. | ترتیب آرایش واژگان در المعجم بر اساس حرف اصلی اول و سپس دوم و سوم هر واژه، بهجز وامواژهها، که ترتیب هجایی دارند، میباشد. | ||
این معجم به 28 باب تقسیم شده است. <ref>ر.ک: هوشنگی ماهر، پرنیان، ص 209</ref> | این معجم به 28 باب تقسیم شده است. <ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/132064/209 ر.ک: هوشنگی ماهر، پرنیان، ص 209]</ref> | ||
در جلد اول کتاب از همزه تا حرف ضاد و در جلد دوم باقی حروف ارائه شده است. | در جلد اول کتاب از همزه تا حرف ضاد و در جلد دوم باقی حروف ارائه شده است. | ||
کلمات اصیل و قدیمی و جدید و معاصر را گرد آورده و کلمات قرن بیستم را در کنار کلمات عصر جاهلی و صدر اسلام قرار داده است. همچنین به ذکر کلمات آشنا و اصطلاحات علمی و فنی و کلمات زندگی روزمره توجه دارد و اهتمام خاصی به چگونگی توضیع کلمه و ترتیب صیغههای فعلی و اسمی در هر کلمه دارد. <ref>ر.ک: هوشنگی ماهر، پرنیان، ص 208</ref> | کلمات اصیل و قدیمی و جدید و معاصر را گرد آورده و کلمات قرن بیستم را در کنار کلمات عصر جاهلی و صدر اسلام قرار داده است. همچنین به ذکر کلمات آشنا و اصطلاحات علمی و فنی و کلمات زندگی روزمره توجه دارد و اهتمام خاصی به چگونگی توضیع کلمه و ترتیب صیغههای فعلی و اسمی در هر کلمه دارد. <ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/132064/208 ر.ک: هوشنگی ماهر، پرنیان، ص 208]</ref> | ||
==گزارش محتوا== | ==گزارش محتوا== | ||
المعجم الوسیط فرهنگی لغوی و معاصر است که توسط کمیتهای از اعضای فرهنگستان زبان عربی قاهره و کارشناسان معجمنگاری نگارش و انتشار یافته است. این کمیته بر اساس مقررات و شیوههای مصوّب فرهنگستان زبان عربی، چاپ اول این کتاب را با نظارت خود ارائه داد. سپس گروهی دیگر اقدام به چاپ دوم آن نمود و بازنگری چاپ دوم نیز توسط گروه اول و چاپ سوم هم توسط گروه سوم به سامان رسید.<ref>ر.ک: مطر، عبدالعزیز، ص67</ref> | المعجم الوسیط فرهنگی لغوی و معاصر است که توسط کمیتهای از اعضای فرهنگستان زبان عربی قاهره و کارشناسان معجمنگاری نگارش و انتشار یافته است. این کمیته بر اساس مقررات و شیوههای مصوّب فرهنگستان زبان عربی، چاپ اول این کتاب را با نظارت خود ارائه داد. سپس گروهی دیگر اقدام به چاپ دوم آن نمود و بازنگری چاپ دوم نیز توسط گروه اول و چاپ سوم هم توسط گروه سوم به سامان رسید.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/28900/67 ر.ک: مطر، عبدالعزیز، ص67]</ref> | ||
فرهنگ المعجم الوسیط پس از ربع قرن تلاش و برنامهریزی علمی، در نیمه دوم سده بیستم میلادی توسط گروهی زبانشناس و آکادمیک سنتی و نوگرا انتشار یافت. در مقدمه معجم، از زبان دکتر [[بیومی مدکور، ابراهیم|ابراهیم مدکور]] آمده است: این معجم به شیوهای محکم به گذشته پیوند خورده است و زمان حاضر را با صادقترین تعبیر بیان میکند.<ref>ر.ک: همان</ref> | فرهنگ المعجم الوسیط پس از ربع قرن تلاش و برنامهریزی علمی، در نیمه دوم سده بیستم میلادی توسط گروهی زبانشناس و آکادمیک سنتی و نوگرا انتشار یافت. در مقدمه معجم، از زبان دکتر [[بیومی مدکور، ابراهیم|ابراهیم مدکور]] آمده است: این معجم به شیوهای محکم به گذشته پیوند خورده است و زمان حاضر را با صادقترین تعبیر بیان میکند.<ref>ر.ک: همان</ref> | ||
| خط ۵۰: | خط ۵۰: | ||
# پاسخگویی به نیاز فرهیختگان به معانی واژگان و اصطلاحات شایع. | # پاسخگویی به نیاز فرهیختگان به معانی واژگان و اصطلاحات شایع. | ||
# پاسخ به نیاز پژوهشیان و دانشوران در فهم متون نثری و شعر قدیم.<ref>ر.ک: همان</ref> | # پاسخ به نیاز پژوهشیان و دانشوران در فهم متون نثری و شعر قدیم.<ref>ر.ک: همان</ref> | ||
# جمعآوری کلمات قدیم وجدید. <ref>ر.ک: هوشنگی ماهر، پرنیان، ص 209</ref> | # جمعآوری کلمات قدیم وجدید. <ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/132064/209 ر.ک: هوشنگی ماهر، پرنیان، ص 209]</ref> | ||
# توسعه دادن به اصطلاحات علمی پرکاربرد. <ref>ر.ک: هوشنگی ماهر، پرنیان، ص 209</ref> | # توسعه دادن به اصطلاحات علمی پرکاربرد. <ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/132064/209 ر.ک: هوشنگی ماهر، پرنیان، ص 209]</ref> | ||
# جمعآوری کلمات پرکاربرد روزمره زندگی. <ref>ر.ک: هوشنگی ماهر، پرنیان، ص 209</ref> | # جمعآوری کلمات پرکاربرد روزمره زندگی. <ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/132064/209 ر.ک: هوشنگی ماهر، پرنیان، ص 209]</ref> | ||
# نوگرایی زبانی. <ref>ر.ک: هوشنگی ماهر، پرنیان، ص 209</ref> | # نوگرایی زبانی. <ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/132064/209 ر.ک: هوشنگی ماهر، پرنیان، ص 209]</ref> | ||
در وجهتسمیه المعجم الوسیط باید گفت که منظور از وسیط این است که این معجم، متوسط است؛ زیرا از لحاظ حجمی، میان معجمی بزرگ و معجمی مختصر، که اولی قبل و دومی بعد از الوسیط توسط فرهنگستان منتشر شده است، قرار دارد. تأیید این مطلب را دکتر [[بیومی مدکور، ابراهیم|ابراهیم مدکور]] در مقدمه چاپ اول به دست داده است.<ref>ر.ک: مطر، عبدالعزیز، ص67</ref> | در وجهتسمیه المعجم الوسیط باید گفت که منظور از وسیط این است که این معجم، متوسط است؛ زیرا از لحاظ حجمی، میان معجمی بزرگ و معجمی مختصر، که اولی قبل و دومی بعد از الوسیط توسط فرهنگستان منتشر شده است، قرار دارد. تأیید این مطلب را دکتر [[بیومی مدکور، ابراهیم|ابراهیم مدکور]] در مقدمه چاپ اول به دست داده است.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/28900/67 ر.ک: مطر، عبدالعزیز، ص67]</ref> | ||
به سبب آنکه این فرهنگ لغت یک ابداع جدید در عصر کنونی است از ارزش بسیار بالایی برخوردار است و بر بسیاری از فرهنگ لغتهای جدید که تاکنون نوشته شده، برتری دارد. <ref>ر.ک: هوشنگی ماهر، پرنیان، ص 209</ref> | به سبب آنکه این فرهنگ لغت یک ابداع جدید در عصر کنونی است از ارزش بسیار بالایی برخوردار است و بر بسیاری از فرهنگ لغتهای جدید که تاکنون نوشته شده، برتری دارد. <ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/132064/209 ر.ک: هوشنگی ماهر، پرنیان، ص 209]</ref> | ||
نشانههای سنّتگرایی در المعجم الوسیط: | نشانههای سنّتگرایی در المعجم الوسیط: | ||
| خط ۶۳: | خط ۶۳: | ||
# این معجم شیوه ریشهای (اشتقاقی) را اساس کار قرار داده و به ترتیب الفبایی مطلق نگرویده است. | # این معجم شیوه ریشهای (اشتقاقی) را اساس کار قرار داده و به ترتیب الفبایی مطلق نگرویده است. | ||
# هر لغتی پس از بحث و کنکاش توسط کمیتهای متخصص وارد معجم شده است. این کمیته معمولاً متشکل از اعضای فرهنگستان بوده که چندین کارشناس و متخصص به آنها کمک میکردهاند. | # هر لغتی پس از بحث و کنکاش توسط کمیتهای متخصص وارد معجم شده است. این کمیته معمولاً متشکل از اعضای فرهنگستان بوده که چندین کارشناس و متخصص به آنها کمک میکردهاند. | ||
# مؤلفان معجم به آیات قرآن و احادیث نبوی و ضربالمثلهای عربی و اصطلاحات بلاغی بر جای مانده از نویسندگان و شاعران فصیح استناد کردهاند.<ref>ر.ک: مطر، عبدالعزیز، ص75</ref> | # مؤلفان معجم به آیات قرآن و احادیث نبوی و ضربالمثلهای عربی و اصطلاحات بلاغی بر جای مانده از نویسندگان و شاعران فصیح استناد کردهاند.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/28900/75 ر.ک: مطر، عبدالعزیز، ص75]</ref> | ||
نوآوری در نگارش: | نوآوری در نگارش: | ||
| خط ۷۳: | خط ۷۳: | ||
# رعایت شیوه واحد در رسمالخط و علائم اختصاری. | # رعایت شیوه واحد در رسمالخط و علائم اختصاری. | ||
# تعیین نوع واژه از لحاظ جامد یا مشتق، مفرد یا جمع، مذکر یا مؤنث. | # تعیین نوع واژه از لحاظ جامد یا مشتق، مفرد یا جمع، مذکر یا مؤنث. | ||
# ارائه عکسها و تصاویر توضیحی برای واژههای مربوط به گیاهان و حیوانات غیر مشهور و وسایل و ادوات تمدن جدید.<ref>ر.ک: همان، ص68</ref> | # ارائه عکسها و تصاویر توضیحی برای واژههای مربوط به گیاهان و حیوانات غیر مشهور و وسایل و ادوات تمدن جدید.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/28900/68 ر.ک: همان، ص68]</ref> | ||
نوآوری در ترتیب: | نوآوری در ترتیب: | ||
# ترتیب مدخلهای معجم و مواد و کلمات آن به شیوهای دقیق و با هدف آسانیابی واژهها و تسریع در رسیدن به واژه موردنظر. | # ترتیب مدخلهای معجم و مواد و کلمات آن به شیوهای دقیق و با هدف آسانیابی واژهها و تسریع در رسیدن به واژه موردنظر. | ||
# پایبندی به شیوهای واحد در ترتیب و چینش داخلی مدخلها؛ مانند آوردن فعلها قبل از اسمها، مجرّد قبل از مزید، لازم قبل از متعدی، ثلاثی قبل از رباعی، معنای حسی قبل از عقلی و حقیقی قبل از مجازی.<ref>ر.ک: همان</ref> | # پایبندی به شیوهای واحد در ترتیب و چینش داخلی مدخلها؛ مانند آوردن فعلها قبل از اسمها، مجرّد قبل از مزید، لازم قبل از متعدی، ثلاثی قبل از رباعی، معنای حسی قبل از عقلی و حقیقی قبل از مجازی.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/28900/68 ر.ک: همان]</ref> | ||
در المعجم کلمات اجنبی بسیاری داخل شده است؛ مثل فونغراف، تلفزیون، اکردینال، الکترون و تکنولوجیا. این کلمات با رمز د مشخص شدهاند. بسیاری از کلماتی که نویسندگان و روزنامهنگاران کنونی به کار بردهاند، پس از تصویب فرهنگستان در المعجم آمدهاند؛ از جمله: القمر الصناعی (ماهواره)، قصف المدافع (بمباران توپخانهای) و الشجب و الادانه (نابودی).<ref>ر.ک: همان</ref> | در المعجم کلمات اجنبی بسیاری داخل شده است؛ مثل فونغراف، تلفزیون، اکردینال، الکترون و تکنولوجیا. این کلمات با رمز د مشخص شدهاند. بسیاری از کلماتی که نویسندگان و روزنامهنگاران کنونی به کار بردهاند، پس از تصویب فرهنگستان در المعجم آمدهاند؛ از جمله: القمر الصناعی (ماهواره)، قصف المدافع (بمباران توپخانهای) و الشجب و الادانه (نابودی).<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/28900/68 ر.ک: همان]</ref> | ||
ترتیب آرایش واژگان در المعجم بر اساس حرف اصلی اول و سپس دوم و سوم هر واژه، بهجز وامواژهها، که ترتیب هجایی دارند، میباشد؛ اما کسی بر این نیست که این ترتیب، جدید است؛ مثلاً [[شیبانی، اسحاق بن مرار|ابوعمرو شیبانی]] (متوفی 213ق) در [[کتاب الجيم|کتاب الجیم]] بر المعجم تقدیم دارد؛ گرچه او به حرف اول کلمات آغازین بابها اکتفا نموده و کلمات داخل بابها را بدون ترتیب آورده است. [[زمخشری، محمود بن عمر|زمخشری]] (متوفی 538ق) نیز [[أساس البلاغة|اساس البلاغة]] خود را بر اساس حرف اول کلمات تنظیم نموده است.<ref>ر.ک: همان، ص74</ref> | ترتیب آرایش واژگان در المعجم بر اساس حرف اصلی اول و سپس دوم و سوم هر واژه، بهجز وامواژهها، که ترتیب هجایی دارند، میباشد؛ اما کسی بر این نیست که این ترتیب، جدید است؛ مثلاً [[شیبانی، اسحاق بن مرار|ابوعمرو شیبانی]] (متوفی 213ق) در [[کتاب الجيم|کتاب الجیم]] بر المعجم تقدیم دارد؛ گرچه او به حرف اول کلمات آغازین بابها اکتفا نموده و کلمات داخل بابها را بدون ترتیب آورده است. [[زمخشری، محمود بن عمر|زمخشری]] (متوفی 538ق) نیز [[أساس البلاغة|اساس البلاغة]] خود را بر اساس حرف اول کلمات تنظیم نموده است.<ref>ر.ک: همان، ص74</ref> | ||
| خط ۹۵: | خط ۹۵: | ||
==وابستهها== | ==وابستهها== | ||
{{وابستهها}} | {{وابستهها}} | ||
[[المعجم الوسيط]] | |||
[[رده:کتابشناسی]] | [[رده:کتابشناسی]] | ||
[[رده:زبان و ادبیات | [[رده: زبان و ادبیات عربی]] | ||
[[رده: | [[رده:اردیبهشت (1401)]] | ||