پرش به محتوا

الاجتهاد و التقليد في علم الرجال و أثره في التراث العقائدي: تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۳۹: خط ۳۹:


==گزارش محتوا==
==گزارش محتوا==
در مقدمه نویسنده کتاب درباره اهمیت علم رجال می‌خوانیم و ضمن ستودن تلاش‌های رجالیان در ابواب مختلف رجالی، از اینکه در باب جرح و تعدیل - که مهم‌ترین ابواب این علم است - به تقلید گرفتار آمده‌اند، انتقاد شده است؛ مشکلی که عامه و خاصه به آن گرفتار آمده‌اند. شیخ [[سند، محمد|محمد سند]]، می‌نویسد: بحث در مبانی علم رجال ما را بر گشودن و بررسی ریشه‌های این پدیده و نتایج آن و تأمل در ریشه‌های بحث رجالی می‌کشاند تا دریچه‌ای را که توسط تنی چند از اساتید این علم گشوده شده به فتح باب اجتهاد در فصل جرح و تعدیل تبدیل کنیم. لازمه این بحث، تمرکز ویژه بر مدرسه نجاشی و مبانی و مسلک اوست که فتاوایش در جرح را بر اساس آنها استوار کرده است. این تحقیق ما را در معرض حقایق مهمی قرار می‌دهد که نقطه عطف جدیدی در این بخش در فتح باب اجتهاد در علم رجال به حساب می‌آید. علمای فاضل و برجسته، شیخ [[آل‌مکباس، محمد|محمد عیسی مکباس]] و پس از وی شیخ [[اسكندری، مجتبی|مجتبی اسکندری]] و شیخ [[کاشانی، حسن|حسن کاشانی]] با تلاش و پیگیری بسیار و خستگی‌ناپذیری به تقریر این مباحث و رصد شواهد و مواردش پرداختند<ref>ر.ک: مقدمه نویسنده، ص9-10</ref>.
در مقدمه نویسنده کتاب درباره اهمیت علم رجال می‌خوانیم و ضمن ستودن تلاش‌های رجالیان در ابواب مختلف رجالی، از اینکه در باب جرح و تعدیل - که مهم‌ترین ابواب این علم است - به تقلید گرفتار آمده‌اند، انتقاد شده است؛ مشکلی که عامه و خاصه به آن گرفتار آمده‌اند. شیخ [[سند، محمد|محمد سند]]، می‌نویسد: بحث در مبانی علم رجال ما را بر گشودن و بررسی ریشه‌های این پدیده و نتایج آن و تأمل در ریشه‌های بحث رجالی می‌کشاند تا دریچه‌ای را که توسط تنی چند از اساتید این علم گشوده شده به فتح باب اجتهاد در فصل جرح و تعدیل تبدیل کنیم. لازمه این بحث، تمرکز ویژه بر مدرسه نجاشی و مبانی و مسلک اوست که فتاوایش در جرح را بر اساس آنها استوار کرده است. این تحقیق ما را در معرض حقایق مهمی قرار می‌دهد که نقطه عطف جدیدی در این بخش در فتح باب اجتهاد در علم رجال به حساب می‌آید. علمای فاضل و برجسته، شیخ [[آل‌مکباس، محمد|محمد عیسی مکباس]] و پس از وی شیخ [[اسكندری، مجتبی|مجتبی اسکندری]] و شیخ [[کاشانی، حسن|حسن کاشانی]] با تلاش و پیگیری بسیار و خستگی‌ناپذیری به تقریر این مباحث و رصد شواهد و مواردش پرداختند<ref>[https://noorlib.ir/book/view/35374/%D8%A7%D9%84%D8%A5%D8%AC%D8%AA%D9%87%D8%A7%D8%AF-%D9%88-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D9%82%D9%84%DB%8C%D8%AF-%D9%81%D9%8A-%D8%B9%D9%84%D9%85-%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%AC%D8%A7%D9%84-%D9%88-%D8%A3%D8%AB%D8%B1%D9%87-%D9%81%D9%8A-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%AB-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%82%D8%A7%D8%A6%D8%AF%D9%8A-%C2%AB%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D8%A9-%D9%86%D9%82%D8%AF%DB%8C%D8%A9-%D9%84%D9%85%D8%AF%D8%B1%D8%B3%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%AC%D8%A7%D8%B4%D9%8A%C2%BB?pageNumber=9&viewType=html ر.ک: مقدمه نویسنده، ص9-10]</ref>.


در مقدمه مقرران کتاب هم از اهمیت علم رجال و هم‌زادی آن با علم حدیث صحبت شده است. همچنین از تصنیف علمای شیعه در این باب و ذکر نجاشی از آنان؛ مانند کتاب عبدالله بن جبله (متوفی 219 یا پیش از آن) و کتاب عبیدالله ابورافع کاتب [[امام علی علیه‌السلام|امیرالمؤمنین(ع)]] در رجال، بحث شده است. البته این آثار مشخصا به‌عنوان کتاب رجال شناخته نمی‌شدند و در آن زمان احوال رجال در ضمن مؤلفات تاریخی بیان می‌شد.
در مقدمه مقرران کتاب هم از اهمیت علم رجال و هم‌زادی آن با علم حدیث صحبت شده است. همچنین از تصنیف علمای شیعه در این باب و ذکر نجاشی از آنان؛ مانند کتاب عبدالله بن جبله (متوفی 219 یا پیش از آن) و کتاب عبیدالله ابورافع کاتب [[امام علی علیه‌السلام|امیرالمؤمنین(ع)]] در رجال، بحث شده است. البته این آثار مشخصا به‌عنوان کتاب رجال شناخته نمی‌شدند و در آن زمان احوال رجال در ضمن مؤلفات تاریخی بیان می‌شد.
خط ۴۹: خط ۴۹:
مقرران سپس از تقلید کثیری از علما در مبحث جرح و تعدیل، از گذشتگان بحث کرده‌اند و خاطرنشان نموده‌اند که بسیاری از علمای ما، دچار تقلید از آرای کسانی که در قرن 4 و 5 کتاب‌هایی نوشته‌اند شده‌اند و نظرات علمای دیگر که اقدم از آنان بوده و اعرف به حال راویان بوده‌اند را نادیده انگاشته‌اند. چه‌بسیار است معارف ارزشمندی در تراث اهل‌بیت(ع) که به‌خاطر عدم اجتهاد در جرح و تعدیل راویان و تقلید از یک شخص خاص در جرح و تعدیل، باب ورود به آنها بسته شده است.
مقرران سپس از تقلید کثیری از علما در مبحث جرح و تعدیل، از گذشتگان بحث کرده‌اند و خاطرنشان نموده‌اند که بسیاری از علمای ما، دچار تقلید از آرای کسانی که در قرن 4 و 5 کتاب‌هایی نوشته‌اند شده‌اند و نظرات علمای دیگر که اقدم از آنان بوده و اعرف به حال راویان بوده‌اند را نادیده انگاشته‌اند. چه‌بسیار است معارف ارزشمندی در تراث اهل‌بیت(ع) که به‌خاطر عدم اجتهاد در جرح و تعدیل راویان و تقلید از یک شخص خاص در جرح و تعدیل، باب ورود به آنها بسته شده است.


عمده‌ترین چیزی که این روش تقلیدی در علم رجال را ترویج می‌کند، این توهم است که نظر این تعداد از پیشینیان که کتاب‌هایشان را در مورد رجال به دست آورده‌ایم، شهادت‌های ملموسی (حسی) است که مکرر (به تواتر) و استفاضه از جانب هم‌عصرانشان به آنها رسیده به‌دور از تعارض و اختلاف؛ یا این توهم که این امر از تکیه بر قول اهل خبره به دست آمده و حجیتش امری است که سیره عقلائیه ممضات از شارع بر آن دلالت دارد. درحالی‌که مدعای اول توسط قرائن و شواهد بسیاری که در این کتاب ذکر خواهد شد، دفع می‌شود و حقیقت مدعای دوم نیز چیزی بیش از تقلید و اعتماد بر قول مفتی در علم رجال نیست که برای مجتهد در رجال امری ممنوع است<ref>ر.ک: مقدمه مقرران، ص9-15</ref>.
عمده‌ترین چیزی که این روش تقلیدی در علم رجال را ترویج می‌کند، این توهم است که نظر این تعداد از پیشینیان که کتاب‌هایشان را در مورد رجال به دست آورده‌ایم، شهادت‌های ملموسی (حسی) است که مکرر (به تواتر) و استفاضه از جانب هم‌عصرانشان به آنها رسیده به‌دور از تعارض و اختلاف؛ یا این توهم که این امر از تکیه بر قول اهل خبره به دست آمده و حجیتش امری است که سیره عقلائیه ممضات از شارع بر آن دلالت دارد. درحالی‌که مدعای اول توسط قرائن و شواهد بسیاری که در این کتاب ذکر خواهد شد، دفع می‌شود و حقیقت مدعای دوم نیز چیزی بیش از تقلید و اعتماد بر قول مفتی در علم رجال نیست که برای مجتهد در رجال امری ممنوع است<ref>[https://noorlib.ir/book/view/35374/%D8%A7%D9%84%D8%A5%D8%AC%D8%AA%D9%87%D8%A7%D8%AF-%D9%88-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D9%82%D9%84%DB%8C%D8%AF-%D9%81%D9%8A-%D8%B9%D9%84%D9%85-%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%AC%D8%A7%D9%84-%D9%88-%D8%A3%D8%AB%D8%B1%D9%87-%D9%81%D9%8A-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%AB-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%82%D8%A7%D8%A6%D8%AF%D9%8A-%C2%AB%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D8%A9-%D9%86%D9%82%D8%AF%DB%8C%D8%A9-%D9%84%D9%85%D8%AF%D8%B1%D8%B3%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%AC%D8%A7%D8%B4%D9%8A%C2%BB?pageNumber=9&viewType=html ر.ک: مقدمه مقرران، ص9-15]</ref>.


مطالب کتاب در 6 فصل، بیان شده و عنوان فصل‌های کتاب به‌صورت فهرست‌وار چنین است:  
مطالب کتاب در 6 فصل، بیان شده و عنوان فصل‌های کتاب به‌صورت فهرست‌وار چنین است:  
ظواهر اجتهاد و تقلید در علم رجال، بحث رجالی و قناعات کلامیه و تأثیرش در میراث روایی، اصول مهمه در اجتهاد رجالی، شیوه‌های اجتهاد رجالی، رجالی بزرگ نجاشی و شیوه او در تضعیف (نقد و تحلیل)، بیان جدولی درباره راویان معارف که نجاشی آنان را تضعیف کرده است<ref>ر.ک: فهرست مطالب کتاب، ص551-558</ref>.
ظواهر اجتهاد و تقلید در علم رجال، بحث رجالی و قناعات کلامیه و تأثیرش در میراث روایی، اصول مهمه در اجتهاد رجالی، شیوه‌های اجتهاد رجالی، رجالی بزرگ نجاشی و شیوه او در تضعیف (نقد و تحلیل)، بیان جدولی درباره راویان معارف که نجاشی آنان را تضعیف کرده است<ref>[https://noorlib.ir/book/view/35374/%D8%A7%D9%84%D8%A5%D8%AC%D8%AA%D9%87%D8%A7%D8%AF-%D9%88-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D9%82%D9%84%DB%8C%D8%AF-%D9%81%D9%8A-%D8%B9%D9%84%D9%85-%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%AC%D8%A7%D9%84-%D9%88-%D8%A3%D8%AB%D8%B1%D9%87-%D9%81%D9%8A-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%AB-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%82%D8%A7%D8%A6%D8%AF%D9%8A-%C2%AB%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D8%A9-%D9%86%D9%82%D8%AF%DB%8C%D8%A9-%D9%84%D9%85%D8%AF%D8%B1%D8%B3%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%AC%D8%A7%D8%B4%D9%8A%C2%BB?pageNumber=551&viewType=html ر.ک: فهرست مطالب کتاب، ص551-558]</ref>.


==وضعیت کتاب==
==وضعیت کتاب==
خط ۶۵: خط ۶۵:
==وابسته‌ها==
==وابسته‌ها==
{{وابسته‌ها}}
{{وابسته‌ها}}


[[رده:کتاب‌شناسی]]
[[رده:کتاب‌شناسی]]
[[رده:مقالات جدید]]
[[رده:اسلام، عرفان، غیره]]
[[رده:حدیث]]
[[رده:علم الحدیث]]
[[رده:مباحث خاص علم الحدیث]]
[[رده:فروردین(1401)]]
۴۲۵٬۲۲۵

ویرایش