مفید، محمد بن محمد: تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۴۲ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۶ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
<div class="wikiInfo">
{{جعبه اطلاعات زندگی‌نامه
[[پرونده:NUR01728.jpg|بندانگشتی|مرقد شیخ مفید در کاظمین]]
| عنوان = محمد بن محمد بن نعمان شیخ مفید
{| class="wikitable aboutAuthorTable" style="text-align:Right" |+ |
| تصویر = NUR01728.jpg
|-
| اندازه تصویر =
! نام!! data-type="authorName" |مفید، محمد بن محمد
| توضیح تصویر = مرقد شیخ مفید در کاظمین
|-
| نام کامل = ابوعبدالله محمد بن محمد بن نعمان بن عبدالسلام حارثی عکبری بغدادی
|نام‌های دیگر  
| نام‌های دیگر = شیخ مفید، ابن‌المعلم
| data-type="authorOtherNames" | ابن المعلم
| لقب = شیخ مفید
 
| تخلص =
شیخ مفید
| نسب =
 
| نام پدر = محمد بن نعمان
مفید، ابوعبدالله محمد
| ولادت = ۱۱ ذی‌القعده ۳۳۶ یا ۳۳۸ قمری (۳۲۷ شمسی / ۹۴۷ میلادی)
 
| محل تولد = قریه سویقه ابن بصری، عکبرا، نزدیک بغداد
مفید، محمد بن نعمان
| کشور تولد = عراق
 
| محل زندگی = بغداد
عکبری بغدادی، محمد بن محمد
| رحلت = جمعه ۲ یا ۳ رمضان ۴۱۳ قمری (۴۰۱ شمسی / ۱۰۲۲ میلادی)
|-
| شهادت =
|نام پدر
| مدفن = حرم مطهر امام جواد(ع)، کاظمین، نزدیک قبر ابن قولویه
| data-type="authorfatherName" |محمد
| طول عمر = ۷۷ سال
|-
| نام همسر =
|متولد
| فرزندان =
| data-type="authorbirthDate" |327 ش یا 947 م
| خویشاوندان = [[ابویعلى جعفری، محمد بن حسن بن حمزه|ابویعلی جعفری]] (داماد)
|-
| دین = اسلام
|محل تولد
| مذهب = شیعه
| data-type="authorBirthPlace" |بغداد
| پیشه = فقیه، متکلم، محدث
|-
| درجه علمی =
|رحلت
| دانشگاه =
| data-type="authorDeathDate" |401 ش یا 413 ق یا 1022 م
| حوزه = حوزه علمیه بغداد
|-
| علایق پژوهشی = فقه، کلام، حدیث، اصول
|اساتید
| منصب = رئیس و مرجع شیعه در عصر خود
| data-type="authorTeachers" | [[ابن قولویه، جعفر بن محمد|ابن قولويه قمى]]
| پس از =
[[ابن بابویه، محمد بن علی|شيخ صدوق]]
| پیش از =
 
| اساتید = {{فهرست جعبه عمودی | [[ابن قولویه، جعفر بن محمد|جعفر بن محمد ابن قولویه قمی]] | [[ابن بابویه، محمد بن علی|محمد بن علی ابن بابویه (شیخ صدوق)]] | ابن ولید قمی | [[زراری، احمد بن محمد|ابوغالب زراری]] | [[ابن جنید اسکافی|ابن جنید اسکافی]] | ابوعلی صولی بصری | ابوعبدالله صفوانی | شیخ علی بن عیسی رمانی (سنی) | محمد بن عمران مرزبانی (سنی) | ابوبکر محمد بن سالم جعابی (سنی)}}
[[زراری، احمد بن محمد|ابوغالب زرارى]]
| مشایخ =
 
| معاصرین = عضدالدوله دیلمی
[[ابن جنید اسکافی|ابن جنيد اسكافى]]
| شاگردان = {{فهرست جعبه عمودی | [[سید مرتضی، علی بن حسین|سید مرتضی علم‌الهدی]] | [[شریف‌ رضی، محمد بن حسین|سید رضی]] | [[طوسی، محمد بن حسن|شیخ طوسی]] | [[نجاشی، احمد بن علی|احمد بن علی نجاشی]] | [[کراجکی، محمد بن علی|ابوالفتح کراجکی]] | [[سلار دیلمی، حمزة بن عبدالعزیز|حمزه بن عبدالعزیز سلار دیلمی]]}}
|-
| اجازه اجتهاد از =
|برخی آثار
| آثار = {{فهرست جعبه عمودی | [[المقنعة]] | [[الإرشاد في معرفة حجج الله علی العباد]] | [[أمالی (مفید)|الأمالي]] | [[أوائل المقالات]] | [[الجمل و النصرة لسید العترة في حرب البصرة]] | [[أحکام النساء]] | [[تصحيح اعتقادات الإمامية]] | [[الإفصاح في الإمامة]] | [[الاختصاص]] | [[الفصول المختارة من العیون و المحاسن]] | [[رسالة في الغیبة]] (چهار رساله) | [[المسح على الرجلين]]}}
| data-type="authorWritings" |[[أحکام النساء]]
| سبک نوشتاری =
[[الإرشاد في معرفة حجج الله علی العباد]]
| وبگاه =
 
| امضا =
[[في النفس]]
| کد مؤلف = AUTHORCODE01728AUTHORCODE
 
}}
[[ترجمه و متن أمالى شیخ مفيد]]
{{کاربردهای دیگر|عکبری (ابهام‌زدایی)}}
|- class="articleCode"
'''ابوعبدالله محمد بن محمد بن نعمان بن عبدالسلام حارثی عُکبَری بغدادی''' (۳۳۶-۴۱۳قمشهور به '''شیخ مفید''' و '''ابن‌ المعلم'''، فقیه و متکلم برجسته شیعه در قرن چهارم و پنجم هجری و از چهره‌های بسیار درخشان شیعه در جهان اسلام است. وی در ۱۱ ذی‌القعده سال ۳۳۶ یا ۳۳۸ق در قریه «سویقه ابن بصری» از توابع روستای عکبرا در ده فرسخی بغداد در خانواده‌ای اصیل به دنیا آمد. پدرش شغل معلمی داشت و به همین خاطر شیخ مفید به «ابن المعلم» مشهور شد. او دانش‌های ابتدایی را در خانواده و زادگاه خویش به پایان برد و سپس همراه پدر راهی بغداد شد و در آنجا از محضر استادان بزرگی چون [[ابن قولویه، جعفر بن محمد|ابن قولویه قمی]]، [[ابن بابویه، محمد بن علی|شیخ صدوق]]، [[زراری، احمد بن محمد|ابوغالب زراری]] و [[ابن جنید اسکافی، محمد بن احمد|ابن جنید اسکافی]] در علوم کلام، فقه و اصول بهره برد. شیخ مفید شب‌ها کم می‌خوابید و بقیه شب را به نماز، مطالعه، تدریس یا تلاوت قرآن می‌گذراند. او از چنان جایگاهی برخوردار بود که عضدالدوله دیلمی به ملاقات او می‌شتافت و هنگام بیماری به عیادتش می‌رفت. شیخ مفید با پیروان هر عقیده به مباحثه و مناظره می‌پرداخت و بیش از ۲۰۰ جلد کتاب در موضوعات مختلف تألیف کرد. از شاگردان برجسته او می‌توان به [[سید مرتضی، علی بن حسین|سید مرتضی علم‌الهدی]]، [[شریف‌ رضی، محمد بن حسین|سید رضی]] (گردآورنده [[نهج‌‌البلاغة (صبحی صالح)|نهج‌البلاغه]])، [[طوسی، محمد بن حسن|شیخ طوسی]]، [[نجاشی، احمد بن علی|نجاشی]] و [[سلار دیلمی، حمزة بن عبدالعزیز|سلار دیلمی]] اشاره کرد. از مهم‌ترین آثار او می‌توان به «[[المقنعة]]» (در فقه)، «[[الإرشاد في معرفة حجج الله على العباد]]» (در شرح حال امامان)، «[[الأمالي (مفید)|الأمالي]]»، «[[اوائل المقالات|أوائل المقالات]]» (در کلام)، «[[الجمل و النصرة لسيد العترة في حرب البصرة|الجمل و النصرة لسید العترة في حرب البصرة]]»، «[[أحكام النساء|أحکام النساء]]»، «[[تصحيح إعتقادات الإمامية|تصحيح اعتقادات الإمامية]]»، «[[الإفصاح في الإمامة]]» و چهار رساله در موضوع غیبت اشاره کرد. وی سرانجام در روز جمعه دوم یا سوم رمضان سال ۴۱۳ق پس از ۷۷ سال تلاش علمی در بغداد درگذشت و در تشییع جنازه‌اش بیش از هشتاد هزار نفر از شیعیان شرکت کردند. سید مرتضی علم‌الهدی بر پیکرش نماز گزارد و در حرم مطهر امام جواد(ع) در کاظمین، پایین پای آن حضرت، نزدیک قبر استادش ابن قولویه به خاک سپرده شد.
|کد مؤلف
| data-type="authorCode" |AUTHORCODE01728AUTHORCODE
|}
</div>
 
'''محمَّد بن محمَّد بن نعمان بن عبدالسَّلام حارثی مذحجی عکبری''' (336-413قمعروف به شيخ مفيد و ابن المعلّم، فقیه و متکلم، از علمای برجسته شیعه قرن ۴ هجری قمری.  از معروف‌ترین آثار وی، [[المقنعة|المُقنَعَة]] در علم فقه، [[اوائل المقالات]] در دانش کلام و [[الإرشاد في معرفة حجج الله على العباد|الاِرشاد]] در شرح حال‌ امامان شیعه است.


== ولادت ==
== ولادت ==
او به سال 336 یا 338 هجری در قریه «سویقه ابن بصری» از توابع روستای عکبرا در ده فرسخی بغداد زاده شد.
محمَّد بن محمَّد بن نعمان بن عبدالسَّلام حارثی مذحجی عکبری، در  ۱۱ ذی‌القعده سال ۳۳۶ق یا ۳۳۸ق در قریه «سویقه ابن بصری» از توابع روستای عکبرا در ده فرسخی بغداد در خانواده‌ای اصیل  به دنیا آمد. سراسر وجود خاندان او مالامال از عشق به اهل‌بيت رسالت عليهم‌السلام بود. پدرش شغل معلمی داشت و به همین خاطر شیخ مفید به «ابن المعلم» مشهور بوده است.  


==شخصيت علمى==
==شخصيت علمى==
خط ۶۸: خط ۶۲:
شيخ مفيد از شاگردان [[ابن ابی‌عقیل عمانی، حسن بن علی|ابن ابى عقيل]] است. وى در حومۀ بغداد ديده به جهان گشود و دانش‌هاى ابتدايى را در خانواده و زادگاه خويش به پايان برد.
شيخ مفيد از شاگردان [[ابن ابی‌عقیل عمانی، حسن بن علی|ابن ابى عقيل]] است. وى در حومۀ بغداد ديده به جهان گشود و دانش‌هاى ابتدايى را در خانواده و زادگاه خويش به پايان برد.


او در يك خانوادۀ پرسابقه و اصيل در تشيع و از سلالۀ نيكان و پاکان به دنيا آمد. سراسر وجود خاندان او مالامال از عشق به اهل‌بيت رسالت عليهم‌السلام بود. پدرش معلم بود. پس از چندی او به همراه پدرش راهى بغداد گرديد و در آنجا از محضر اساتيد و دانشمندان كسب علم و دانش نمود تا در علم كلام، فقه و اصول سرآمد دانشمندان گرديد.
پس از چندی او به همراه پدرش راهى بغداد گرديد و در آنجا از محضر اساتيد و دانشمندان كسب علم و دانش نمود تا در علم كلام، فقه و اصول سرآمد دانشمندان گرديد.
==اساتيد==
===علماى شيعه‏===
# [[ابن قولویه، جعفر بن محمد|ابن قولويه قمى]]، متوفاى 368؛
# [[ابن بابویه، محمد بن علی|شيخ صدوق]]، متوفاى 381؛
# [[ابن وليد قمى]]، متوفاى 368؛
# [[زراری، احمد بن محمد|ابوغالب زرارى]]، متوفاى 368؛
# [[ابن جنید اسکافی|ابن جنيد اسكافى]]، متوفاى 381؛
# ابوعلى صولى بصرى، زنده در سال 352؛
# [[ابوعبدالله محمد بن ‌احمد صفوانی|ابوعبدالله صفوانى]]، زنده در سال 346.
 
===علماى سنى‏===
# شيخ على بن عيسى رمانى، متوفاى 384؛
# محمد بن عمران مرزبانى، متوفاى 384؛
# ابوبكر محمد بن سالم، معروف به حافظ جعابى، متوفاى 355.
 
==شاگردان‏==
# [[سید مرتضی، علی بن حسین|سيد مرتضى علم‌‏الهدى]]، متوفاى 436؛
# [[شریف‌ رضی، محمد بن حسین|سيد رضى]]، متوفاى 406؛
# [[طوسی، محمد بن حسن|شيخ طوسى]]، متوفاى 460؛
# [[نجاشی، احمد بن علی|نجاشى]]، متوفاى 450؛
# [[کراجکی، محمد بن علی|ابوالفتح كراجكى]]، متوفاى 449؛
# [[سلار دیلمی، حمزة بن عبدالعزیز|ابويعلى حمزة بن عبدالعزیز سلار]]، متوفاى 463.


==شيخ مفيد و بزرگان==
==شيخ مفيد و بزرگان==
خط ۸۸: خط ۱۰۴:
او مورد زيارت و ملاقات عضد‌الدوله قرار مى‌گرفت. نزديك 76 سال عمر كرد و بيش از 200 جلد تألیف دارد. تشييع جنازۀ او شهرت دارد. در تشييع او بيش از 80 هزار نفر از شیعیان شركت جستند و درگذشت او در ماه رمضان بود. رحمت خدا بر او باد...».
او مورد زيارت و ملاقات عضد‌الدوله قرار مى‌گرفت. نزديك 76 سال عمر كرد و بيش از 200 جلد تألیف دارد. تشييع جنازۀ او شهرت دارد. در تشييع او بيش از 80 هزار نفر از شیعیان شركت جستند و درگذشت او در ماه رمضان بود. رحمت خدا بر او باد...».


==اساتيد==
===علماى شيعه‏===
# [[ابن قولویه، جعفر بن محمد|ابن قولويه قمى]]، متوفاى 368؛
# [[ابن بابویه، محمد بن علی|شيخ صدوق]]، متوفاى 381؛
# ابن وليد قمى، متوفاى 368؛
# [[زراری، احمد بن محمد|ابوغالب زرارى]]، متوفاى 368؛
# [[ابن جنید اسکافی|ابن جنيد اسكافى]]، متوفاى 381؛
# ابوعلى صولى بصرى، زنده در سال 352؛
# ابوعبدالله صفوانى، زنده در سال 346.
===علماى سنى‏===
# شيخ على بن عيسى رمانى، متوفاى 384؛
# محمد بن عمران مرزبانى، متوفاى 384؛
# ابوبكر محمد بن سالم، معروف به حافظ جعابى، متوفاى 355.
==شاگردان‏==
# [[علم‌الهدی، علی بن حسین|سيد مرتضى علم‌‏الهدى]]، متوفاى 436؛
# [[شریف‌الرضی، محمد بن حسین|سيد رضى]]، متوفاى 406؛
# [[طوسی، محمد بن حسن|شيخ طوسى]]، متوفاى 460؛
# [[نجاشی، احمد بن علی|نجاشى]]، متوفاى 450؛
# [[کراجکی، محمد بن علی|ابوالفتح كراجكى]]، متوفاى 449؛
# [[سلار دیلمی، حمزة بن عبدالعزیز|ابويعلى حمزة بن عبدالعزیز سلار]]، متوفاى 463.
==وفات==
==وفات==


شيخ مفيد در سال 413 هجرى، در بغداد و پس از 75 سال تلاش و خدمت ارزنده درگذشت و مورد تجليل فراوان مردم و قدردانى علما و فضلا قرار گرفت.
شيخ مفيد در روز جمعه، دوم یا سوم ماه رمضان سال ۴۱۳ق  پس از 75 سال تلاش و خدمت ارزنده در بغداد درگذشت و مورد تجليل فراوان مردم و قدردانى علما و فضلا قرار گرفت.


[[طوسی، محمد بن حسن|شيخ طوسى]]، كه خود در تشييع جنازۀ او حضور داشته است، مى‌گويد:
[[طوسی، محمد بن حسن|شيخ طوسى]]، كه خود در تشييع جنازۀ او حضور داشته است، مى‌گويد:


روز وفات او از كثرت دوست و دشمن براى اداى نماز و گريستن بر او، همانند و نظير نداشته است. هشتاد هزار تن از شیعیان او را تشييع كردند و [[علم‌الهدی، علی بن حسین|سيد مرتضى علم الهدى]] بر او نماز گزارد و در حرم مطهر امام جواد عليه‌السلام، پايين پاى آن حضرت، نزديك قبر استادش [[ابن قولویه، جعفر بن محمد|ابن قولويه]]، مدفون گرديد
روز وفات او از كثرت دوست و دشمن براى اداى نماز و گريستن بر او، همانند و نظير نداشته است. هشتاد هزار تن از شیعیان او را تشييع كردند و [[سید مرتضی، علی بن حسین|سيد مرتضى علم الهدى]] بر او نماز گزارد و در حرم مطهر امام جواد عليه‌السلام، پايين پاى آن حضرت، نزديك قبر استادش [[ابن قولویه، جعفر بن محمد|ابن قولويه]]، مدفون گرديد


==آثار==
==آثار==
خط ۱۵۵: خط ۱۴۹:
ر.ک: رسولی محلاتی، سید هاشم(مترجم)، الارشاد (ترجمه) تألیف شیخ مفید، انتشارات علمیه اسلامیه، دوم، تهران.
ر.ک: رسولی محلاتی، سید هاشم(مترجم)، الارشاد (ترجمه) تألیف شیخ مفید، انتشارات علمیه اسلامیه، دوم، تهران.


{{امام علی علیه‌السلام}}
{{نرم‌افزار مجموعه آثار شیخ مفید رحمه‌الله 2}}
{{شیخ مفید}}
{{شیخ مفید}}
{{متکلمان شیعه}}
{{متکلمان شیعه}}
{{فقیهان شیعه}}
{{فقیهان شیعه}}
{{محدثان شیعه}}


==وابسته‌ها==
==وابسته‌ها==
{{وابسته‌ها}}
{{وابسته‌ها}}
[[أحکام النساء]]  
[[أحکام النساء]]  


خط ۱۷۳: خط ۱۷۱:
[[دفاع از تشیع (ترجمه الفصول المختاره)]]  
[[دفاع از تشیع (ترجمه الفصول المختاره)]]  


[[ده انتقاد و پاسخ پیرامون غیبت امام مهدی (عج)]]  
[[ده انتقاد و پاسخ پیرامون غیبت امام مهدی(عج)]]
 
[[الجمل و النصرة لسيد العترة في حرب البصرة]]  


[[الجمل]]  
[[الجمل]]  
[[ايمان أبي‌طالب]]


[[الحکايات في مخالفات المعتزلة من العدلية و الفرق بینهم و بین الشیعة الإمامیة]]  
[[الحکايات في مخالفات المعتزلة من العدلية و الفرق بینهم و بین الشیعة الإمامیة]]  
خط ۱۹۶: خط ۱۹۸:


[[الإفصاح في الإمامة]]  
[[الإفصاح في الإمامة]]  
[[کلام مفید در امامت امیرالمؤمنین علیه‌السلام]]


[[أقسام المولی في اللسان]]  
[[أقسام المولی في اللسان]]  


[[الأمالي (مفيد)]]  
[[الأمالي (مفید)]]
 
[[أمالی شیخ مفید (ترجمه طه طرزی)]]  


[[اوائل المقالات]]  
[[اوائل المقالات]]  
خط ۲۱۲: خط ۲۱۸:


[[تفضیل أمیرالمؤمنین علیه‌السلام]]  
[[تفضیل أمیرالمؤمنین علیه‌السلام]]  
[[الجمل و النصرة لسيد العترة في حرب البصرة]]


[[جوابات أهل الموصل في العدد و الرؤیة]]  
[[جوابات أهل الموصل في العدد و الرؤیة]]  
خط ۲۳۲: خط ۲۳۶:


[[الفصول العشرة في الغيبة]]  
[[الفصول العشرة في الغيبة]]  
[[الفصول العشرة في الغیبة للشیخ المفید]]


[[الفصول المختارة من العیون و المحاسن]]  
[[الفصول المختارة من العیون و المحاسن]]  
خط ۲۹۱: خط ۲۹۷:
[[سلسلة مؤلفات الشيخ المفيد]]  
[[سلسلة مؤلفات الشيخ المفيد]]  


[[المزار]]  
[[المزار (مناسک المزار)]]  


[[الإرشاد في معرفة حجج الله على العباد]]  
[[الإرشاد في معرفة حجج الله على العباد]]  
خط ۳۱۰: خط ۳۱۶:


[[رده:زندگی‌نامه]]
[[رده:زندگی‌نامه]]
[[رده:مراجع تقلید]]
[[رده:متکلمان شیعه]]
[[رده:مورّخان]]
[[رده:عاشوراپژوهان]]
[[رده:مهدویت‌پژوهان]]
[[رده:محدثان شیعه]]
[[رده:فقیهان شیعه]]
[[رده:امامت‌پژوهان]]