پرش به محتوا

علوم البلاغة؛ البديع و البيان و المعاني: تفاوت میان نسخه‌ها

هیچ تغییری در اندازه به وجود نیامده‌ است. ،  ‏۱۸ ژانویهٔ ۲۰۲۱
جز
جایگزینی متن - 'خطي' به 'خطی'
جز (جایگزینی متن - 'رده: خرداد(98)' به '')
برچسب‌ها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه
جز (جایگزینی متن - 'خطي' به 'خطی')
برچسب‌ها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه
خط ۱۹: خط ۱۹:
| چاپ =1
| چاپ =1
| تعداد جلد =1
| تعداد جلد =1
| کتابخانۀ دیجیتال نور =20635
| کتابخانۀ دیجیتال نور =15388
| کتابخوان همراه نور =15388
| کتابخوان همراه نور =15388
| کد پدیدآور =
| کد پدیدآور =
خط ۴۶: خط ۴۶:
#:و) كوشش شده بين نظريه و تطبيق و جنبه نظرى و كاربردى مطالب كتاب، جمع شود و هر دو بُعد مورد توجه قرار گيرد. در ضمن، براى اختصار از ذكر فهرست‌هاى فنى خوددارى شده و به فهرست مطالب و منابع اكتفا گرديده است<ref>[https://www.noorlib.ir/view/fa/book/bookview/text/20635/1/5 علوم البلاغة، ص 5 - 7]</ref>
#:و) كوشش شده بين نظريه و تطبيق و جنبه نظرى و كاربردى مطالب كتاب، جمع شود و هر دو بُعد مورد توجه قرار گيرد. در ضمن، براى اختصار از ذكر فهرست‌هاى فنى خوددارى شده و به فهرست مطالب و منابع اكتفا گرديده است<ref>[https://www.noorlib.ir/view/fa/book/bookview/text/20635/1/5 علوم البلاغة، ص 5 - 7]</ref>
#نویسنده در بحثى تحت عنوان «پيدايش بلاغت» يادآور شده است كه قرآن معجزه‌اى الهى است كه فصاحت و بلاغتى بى‌نظير دارد و با بلاغتش مردمان را به مبارزه فراخوانده و به همين جهت، تاكنون پژوهش‌هاى بسيار گسترده‌اى در اطراف آن از نظر صرف، نحو، لغت و بلاغت و... پديد آمده است و مبالغه نكرده‌ايم اگر بگوييم كه قرآن كريم، سبب پيدايش علوم بلاغت شده است و پژوهش‌هايى كه در مورد اعجاز و بلاغت قرآن، انجام شده بى‌حدّ و حصر است. سپس نویسنده با ذكر اسامى و مؤلفان چند كتاب كه در اين موضوع نوشته شده، به معرفى و توضيح مختصرى در مورد آن‌ها پرداخته است. نویسنده از [[عسکری، حسن بن عبدالله|ابوهلال عسكرى]] نقل كرده است كه لازم‌ترين و ضرورى‌ترين دانش براى فهميدن و حفظ كردن بعد از شناخت خداى تعالى، علم بلاغت و فصاحت است كه با آن اعجاز قرآن كريم دانسته مى‌شود<ref>[https://www.noorlib.ir/view/fa/book/bookview/text/20635/1/15 همان، ص 15 - 22]</ref>
#نویسنده در بحثى تحت عنوان «پيدايش بلاغت» يادآور شده است كه قرآن معجزه‌اى الهى است كه فصاحت و بلاغتى بى‌نظير دارد و با بلاغتش مردمان را به مبارزه فراخوانده و به همين جهت، تاكنون پژوهش‌هاى بسيار گسترده‌اى در اطراف آن از نظر صرف، نحو، لغت و بلاغت و... پديد آمده است و مبالغه نكرده‌ايم اگر بگوييم كه قرآن كريم، سبب پيدايش علوم بلاغت شده است و پژوهش‌هايى كه در مورد اعجاز و بلاغت قرآن، انجام شده بى‌حدّ و حصر است. سپس نویسنده با ذكر اسامى و مؤلفان چند كتاب كه در اين موضوع نوشته شده، به معرفى و توضيح مختصرى در مورد آن‌ها پرداخته است. نویسنده از [[عسکری، حسن بن عبدالله|ابوهلال عسكرى]] نقل كرده است كه لازم‌ترين و ضرورى‌ترين دانش براى فهميدن و حفظ كردن بعد از شناخت خداى تعالى، علم بلاغت و فصاحت است كه با آن اعجاز قرآن كريم دانسته مى‌شود<ref>[https://www.noorlib.ir/view/fa/book/bookview/text/20635/1/15 همان، ص 15 - 22]</ref>
#نويسندگان در بحثى تحت عنوان تغيير و تحول اصطلاح بديع، يادآور شده‌اند كه معناى اين اصطلاح در نزد بلاغيان قديم، گرفتار جذر و مدّ شد و بنابراین بايد آن را در دو دوره زمانى جداگانه مورد بررسى قرار داد: 1. قبل از قرن هفتم هجرى؛ 2. در قرن هفتم هجرى و بعد از آن. آنگاه نويسندگان به توضيح معانى اصطلاح مذكور در دو دوره يادشده پرداخته و همچنين معناى اصطلاح بديع را در دوره بعد از [[خطیب قزوینی، محمد بن عبدالرحمن|خطيب قزوينى]] تا زمان حاضر مشخص كرده‌اند و سرانجام تأكيد كرده‌اند كه [[خطیب قزوینی، محمد بن عبدالرحمن|خطيب قزوينى]] (متوفاى 734ق) در كتاب «[[الإيضاح في علوم البلاغة، المعاني و البيان و البديع|الإيضاح في علوم البلاغة]]»، مباحث علم بديع را تبويب و دسته‌بندى كرد و به آن نظم و ساختار علمى بخشيد و اصطلاح بديع را از گرفتارى جذر و مدّ رهانيد. اين تبويب از آن زمان تاكنون مورد قبول قرار گرفته و علم بديع اكنون مرتبه‌اى فروتر از دو علم معانى و بيان يافته و تابع آن دو شده و در ذيل آن دو تعريف مى‌شود<ref>[https://www.noorlib.ir/view/fa/book/bookview/text/20635/1/53 همان، ص 53 - 63]</ref>
#نويسندگان در بحثى تحت عنوان تغيير و تحول اصطلاح بديع، يادآور شده‌اند كه معناى اين اصطلاح در نزد بلاغيان قديم، گرفتار جذر و مدّ شد و بنابراین بايد آن را در دو دوره زمانى جداگانه مورد بررسى قرار داد: 1. قبل از قرن هفتم هجرى؛ 2. در قرن هفتم هجرى و بعد از آن. آنگاه نويسندگان به توضيح معانى اصطلاح مذكور در دو دوره يادشده پرداخته و همچنين معناى اصطلاح بديع را در دوره بعد از [[خطیب قزوینی، محمد بن عبدالرحمن|خطیب قزوينى]] تا زمان حاضر مشخص كرده‌اند و سرانجام تأكيد كرده‌اند كه [[خطیب قزوینی، محمد بن عبدالرحمن|خطیب قزوينى]] (متوفاى 734ق) در كتاب «[[الإيضاح في علوم البلاغة، المعاني و البيان و البديع|الإيضاح في علوم البلاغة]]»، مباحث علم بديع را تبويب و دسته‌بندى كرد و به آن نظم و ساختار علمى بخشيد و اصطلاح بديع را از گرفتارى جذر و مدّ رهانيد. اين تبويب از آن زمان تاكنون مورد قبول قرار گرفته و علم بديع اكنون مرتبه‌اى فروتر از دو علم معانى و بيان يافته و تابع آن دو شده و در ذيل آن دو تعريف مى‌شود<ref>[https://www.noorlib.ir/view/fa/book/bookview/text/20635/1/53 همان، ص 53 - 63]</ref>
#نويسندگان گاه از حروف اختصارى استفاده كرده‌اند كه شايد براى بسيارى از ايرانيان و فارسى‌زبانان روشن نباشد، مانند: «م. ن.»<ref>[https://www.noorlib.ir/view/fa/book/bookview/text/20635/1/128 همان، ص 128، پاورقى 1]</ref>؛ اين علامت، مخفف «المَصدرُ نفسُهُ» است، به معناى همان منبع؛ يعنى منبعى كه قبلاً ذكر شده است.
#نويسندگان گاه از حروف اختصارى استفاده كرده‌اند كه شايد براى بسيارى از ايرانيان و فارسى‌زبانان روشن نباشد، مانند: «م. ن.»<ref>[https://www.noorlib.ir/view/fa/book/bookview/text/20635/1/128 همان، ص 128، پاورقى 1]</ref>؛ اين علامت، مخفف «المَصدرُ نفسُهُ» است، به معناى همان منبع؛ يعنى منبعى كه قبلاً ذكر شده است.
#نويسندگان گاه از نمودار نيز استفاده كرده‌اند تا فهم مباحث آسان‌تر شود<ref>[https://www.noorlib.ir/view/fa/book/bookview/text/20635/1/191 همان، ص 191]</ref>
#نويسندگان گاه از نمودار نيز استفاده كرده‌اند تا فهم مباحث آسان‌تر شود<ref>[https://www.noorlib.ir/view/fa/book/bookview/text/20635/1/191 همان، ص 191]</ref>
خط ۵۲: خط ۵۲:
#يكى از امتيازات اين كتاب، استشهادهاى فراوان در متن كتاب به آيات قرآن كريم است<ref>[https://www.noorlib.ir/view/fa/book/bookview/text/20635/1/88 همان، ص 88 - 89]؛ [https://www.noorlib.ir/view/fa/book/bookview/text/20635/1/146 146]؛ [https://www.noorlib.ir/view/fa/book/bookview/text/20635/1/204 204 - 205]؛ [https://www.noorlib.ir/view/fa/book/bookview/text/20635/1/237 ص 237 و 328 - 329]</ref>همچنان‌كه در تمرينات نيز عنايت ويژه‌اى به قرآن كريم صورت گرفته است<ref>[https://www.noorlib.ir/view/fa/book/bookview/text/20635/1/231 همان، ص 231 - 232]</ref>
#يكى از امتيازات اين كتاب، استشهادهاى فراوان در متن كتاب به آيات قرآن كريم است<ref>[https://www.noorlib.ir/view/fa/book/bookview/text/20635/1/88 همان، ص 88 - 89]؛ [https://www.noorlib.ir/view/fa/book/bookview/text/20635/1/146 146]؛ [https://www.noorlib.ir/view/fa/book/bookview/text/20635/1/204 204 - 205]؛ [https://www.noorlib.ir/view/fa/book/bookview/text/20635/1/237 ص 237 و 328 - 329]</ref>همچنان‌كه در تمرينات نيز عنايت ويژه‌اى به قرآن كريم صورت گرفته است<ref>[https://www.noorlib.ir/view/fa/book/bookview/text/20635/1/231 همان، ص 231 - 232]</ref>
#در پاورقى‌ها، نويسندگان گاه منابع مطلب مورد نظر و استشهاد را آورده‌اند<ref>[https://www.noorlib.ir/view/fa/book/bookview/text/20635/1/76 همان، ص 76، پاورقى 1 - 3]؛ [https://www.noorlib.ir/view/fa/book/bookview/text/20635/1/107 ص 107، پاورقى 1 - 3]؛ [https://www.noorlib.ir/view/fa/book/bookview/text/20635/1/111 ص 111، پاورقى 1]؛ [https://www.noorlib.ir/view/fa/book/bookview/text/20635/1/182 ص 182؛ پاورقى 1 - 4]؛ [https://www.noorlib.ir/view/fa/book/bookview/text/20635/1/184 ص 184، پاورقى 1] و [https://www.noorlib.ir/view/fa/book/bookview/text/20635/1/185 ص 185، پاورقى 1 - 4]</ref>و گاهى معانى لغات مشكل را نوشته‌اند<ref>[https://www.noorlib.ir/view/fa/book/bookview/text/20635/1/113 همان، ص 113، پاورقى 1 - 3] و [https://www.noorlib.ir/view/fa/book/bookview/text/20635/1/275 ص 275، پاورقى 1]</ref>
#در پاورقى‌ها، نويسندگان گاه منابع مطلب مورد نظر و استشهاد را آورده‌اند<ref>[https://www.noorlib.ir/view/fa/book/bookview/text/20635/1/76 همان، ص 76، پاورقى 1 - 3]؛ [https://www.noorlib.ir/view/fa/book/bookview/text/20635/1/107 ص 107، پاورقى 1 - 3]؛ [https://www.noorlib.ir/view/fa/book/bookview/text/20635/1/111 ص 111، پاورقى 1]؛ [https://www.noorlib.ir/view/fa/book/bookview/text/20635/1/182 ص 182؛ پاورقى 1 - 4]؛ [https://www.noorlib.ir/view/fa/book/bookview/text/20635/1/184 ص 184، پاورقى 1] و [https://www.noorlib.ir/view/fa/book/bookview/text/20635/1/185 ص 185، پاورقى 1 - 4]</ref>و گاهى معانى لغات مشكل را نوشته‌اند<ref>[https://www.noorlib.ir/view/fa/book/bookview/text/20635/1/113 همان، ص 113، پاورقى 1 - 3] و [https://www.noorlib.ir/view/fa/book/bookview/text/20635/1/275 ص 275، پاورقى 1]</ref>
#نويسندگان همان‌طوركه از آثار قديمى، مانند كتاب «[[مفتاح العلوم]]» [[سکاکی، یوسف بن ابی‌بکر|سكاكى]]، «الإيضاح في علوم البلاغة» [[خطیب قزوینی، محمد بن عبدالرحمن|خطيب قزوينى]]، كتاب «[[العين]]» [[خلیل بن احمد|خليل بن احمد]] و... استفاده كرده‌اند<ref>[https://www.noorlib.ir/view/fa/book/bookview/text/20635/1/65 همان، ص 65] و [https://www.noorlib.ir/view/fa/book/bookview/text/20635/1/256 256، پاورقى 1]</ref>گاه از آثار اديبان و انديشمندان جديد و معاصر در ادبيات عربى، مانند كتاب «ثورة المعتزل» نوشته غالى شكرى، «المرجع في علمي العروض و القوافى» نوشته دكتر محمد قاسم، «الكبريت في يدي» از آثار نزار قبانى و «معجم المصطلحات العربية في اللغة و الأدب» نوشته وهبة المهندس نيز بهره برده‌اند<ref>[https://www.noorlib.ir/view/fa/book/bookview/text/20635/1/268 همان، ص 268]</ref>
#نويسندگان همان‌طوركه از آثار قديمى، مانند كتاب «[[مفتاح العلوم]]» [[سکاکی، یوسف بن ابی‌بکر|سكاكى]]، «الإيضاح في علوم البلاغة» [[خطیب قزوینی، محمد بن عبدالرحمن|خطیب قزوينى]]، كتاب «[[العين]]» [[خلیل بن احمد|خليل بن احمد]] و... استفاده كرده‌اند<ref>[https://www.noorlib.ir/view/fa/book/bookview/text/20635/1/65 همان، ص 65] و [https://www.noorlib.ir/view/fa/book/bookview/text/20635/1/256 256، پاورقى 1]</ref>گاه از آثار اديبان و انديشمندان جديد و معاصر در ادبيات عربى، مانند كتاب «ثورة المعتزل» نوشته غالى شكرى، «المرجع في علمي العروض و القوافى» نوشته دكتر محمد قاسم، «الكبريت في يدي» از آثار نزار قبانى و «معجم المصطلحات العربية في اللغة و الأدب» نوشته وهبة المهندس نيز بهره برده‌اند<ref>[https://www.noorlib.ir/view/fa/book/bookview/text/20635/1/268 همان، ص 268]</ref>


==پانويس ==
==پانويس ==
۴۲۵٬۲۲۵

ویرایش