پرش به محتوا

تفسير الثعالبي المسمی بالجواهر الحسان في تفسير القرآن: تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۳۷: خط ۳۷:
|-class='articleCode'
|-class='articleCode'
|کد اتوماسیون  
|کد اتوماسیون  
|data-type='automationCode'|1383
|data-type='automationCode'|AUTOMATIONCODE1383AUTOMATIONCODE
|}
|}
</div>
</div>
خط ۴۵: خط ۴۵:




«تفسير الثعالبي» كه نام اصلى آن «الجواهر الحسان في تفسير القرآن» است، تأليف عبدالرحمن بن محمد بن مخلوف، ابوزيد ثعالبى (786 - 875ق)، از جمله تفاسير اهل سنت، به زبان عربى است كه كار تحقيق آن را شيخ على‌محمد معوّض و شيخ عادل احمد عبدالموجود با مشاركت دكتر عبدالفتاح ابوسنه انجام داده‌اند.
'''تفسير الثعالبي''' كه نام اصلى آن «الجواهر الحسان في تفسير القرآن» است، تأليف [[ثعالبی، عبدالرحمن بن محمد|عبدالرحمن بن محمد بن مخلوف، ابوزيد ثعالبى]] (786 - 875ق)، از جمله تفاسير اهل سنت، به زبان عربى است كه كار تحقيق آن را شيخ على‌محمد معوّض و شيخ عادل احمد عبدالموجود با مشاركت دكتر عبدالفتاح ابوسنه انجام داده‌اند.


== ساختار ==
== ساختار ==
خط ۵۴: خط ۵۴:
ثعالبى در تفسيرش از منابع فراوانى استفاده كرده است كه محقق كتاب آنها را در در ده دسته بيان كرده؛ از آن جمله است:
ثعالبى در تفسيرش از منابع فراوانى استفاده كرده است كه محقق كتاب آنها را در در ده دسته بيان كرده؛ از آن جمله است:


1. مصادر مهم تفسيرى، مانند: تفسير ابن عطيه با نام «المحرّر الوجيز في تفسير الكتاب العزيز»؛ مختصر تفسير طبرى تأليف محمد بن عبدالله بن احمد لخمى؛ مختصر «البحر المحيط» نوشته ابوحيان؛ مفاتيح الغيب يا تفسير كبير رازى؛ احكام القرآن قاضى ابوبكر بن عربى.
#مصادر مهم تفسيرى، مانند: تفسير ابن عطيه با نام «المحرّر الوجيز في تفسير الكتاب العزيز»؛ مختصر تفسير طبرى تأليف محمد بن عبدالله بن احمد لخمى؛ مختصر «البحر المحيط» نوشته ابوحيان؛ مفاتيح الغيب يا تفسير كبير رازى؛ احكام القرآن قاضى ابوبكر بن عربى.
 
#كتب غريب الفاظ قرآن و حديث، مانند: كتاب قاسم بن سلام هروى و مختصر غريب القرآن حافظ زين‌الدين عراقى.
2. كتب غريب الفاظ قرآن و حديث، مانند: كتاب قاسم بن سلام هروى و مختصر غريب القرآن حافظ زين‌الدين عراقى.
#مصادر اهل سنت، مانند: صحيح بخارى و مسلم و سنن ترمذى.
 
#كتب احكام فقهى و اصولى، مانند: البيان و التحصيل ابن رشد.
3. مصادر اهل سنت، مانند: صحيح بخارى و مسلم و سنن ترمذى.
#كتب خصائص و الشمائل، مانند: الشفا بتعريف حقوق المصطفى.
 
4. كتب احكام فقهى و اصولى، مانند: البيان و التحصيل ابن رشد.
 
5. كتب خصائص و الشمائل، مانند: الشفا بتعريف حقوق المصطفى.


== گزارش محتوا ==
== گزارش محتوا ==
خط ۷۳: خط ۶۹:
الف) قسمت اول، مقاله‌اى تحقيقى است كه در سه مبحث ارائه شده است:
الف) قسمت اول، مقاله‌اى تحقيقى است كه در سه مبحث ارائه شده است:


1. زندگى و شرح حال مؤلف؛
#زندگى و شرح حال مؤلف؛
 
#پيشينه تفسير پيش از ابوزيد ثعالبى (كه در آن تفسير و تأويل و فرق بين آن دو بيان شده است)، نياز مردم به تفسير كتاب عزيز و مشهورترين مفسرين قرآن از صحابه و پس از آن‌ها؛
2. پيشينه تفسير پيش از ابوزيد ثعالبى (كه در آن تفسير و تأويل و فرق بين آن دو بيان شده است)، نياز مردم به تفسير كتاب عزيز و مشهورترين مفسرين قرآن از صحابه و پس از آن‌ها؛
#بحث از تفسير ابوزيد (كه در آن مصادر شيخ ثعالبى در تفسيرش، روش تفسيرى او و... بيان شده است).
 
3. بحث از تفسير ابوزيد (كه در آن مصادر شيخ ثعالبى در تفسيرش، روش تفسيرى او و... بيان شده است).


ب) قسمت تحقيق نص كتاب كه عبارت است از: استخراج نص خالى از اشتباهات نحوى و املائى؛ اثبات فرق‌هاى نسخه‌ها؛ استخراج احاديث وارد در نص؛ انتساب آثار به مصادرش؛ توضيح الفاظ غريب وارده در نص با استفاده از معاجم لغوى و فقهى؛ شرح حال اعلام؛ توضيح بعضى اصطلاحات فقهى و اصولى وارد در نص؛ پاورقى بر برخى موضوعاتى كه مصنف به آن‌ها اشاره كرده است <ref>مقدمه محققين، ص 91</ref>.
ب) قسمت تحقيق نص كتاب كه عبارت است از: استخراج نص خالى از اشتباهات نحوى و املائى؛ اثبات فرق‌هاى نسخه‌ها؛ استخراج احاديث وارد در نص؛ انتساب آثار به مصادرش؛ توضيح الفاظ غريب وارده در نص با استفاده از معاجم لغوى و فقهى؛ شرح حال اعلام؛ توضيح بعضى اصطلاحات فقهى و اصولى وارد در نص؛ پاورقى بر برخى موضوعاتى كه مصنف به آن‌ها اشاره كرده است <ref>مقدمه محققين، ص 91</ref>.
خط ۸۴: خط ۷۸:




1. جمع بين تفسير با منقولات (خواه از كتاب، خواه از سنت) و تفسير با رأى؛
#جمع بين تفسير با منقولات (خواه از كتاب، خواه از سنت) و تفسير با رأى؛
 
#بيان مسائلى از اصول دين؛
2. بيان مسائلى از اصول دين؛
#بيان مسائلى از اصول فقه؛
 
#بيان آيات الاحكام و ذكر اختلافات فقهى؛
3. بيان مسائلى از اصول فقه؛
#احتجاج به‌وسيله علم لغت، مسائل نحوى، تصريفى و مانند آن؛
 
#ذكر اسباب نزول و مكى و مدنى بودن آيات و سور؛
4. بيان آيات الاحكام و ذكر اختلافات فقهى؛
#ذكر قرائات وارده در آيات؛
 
#احتجاج و استشهاد با شعر؛
5. احتجاج به‌وسيله علم لغت، مسائل نحوى، تصريفى و مانند آن؛
#ذكر پاره‌اى از اسرائيليات و بيان عدم صحت آنها <ref>مقدمه محققين، ص 99</ref>.
 
6. ذكر اسباب نزول و مكى و مدنى بودن آيات و سور؛
 
7. ذكر قرائات وارده در آيات؛
 
8. احتجاج و استشهاد با شعر؛
 
9. ذكر پاره‌اى از اسرائيليات و بيان عدم صحت آنها <ref>مقدمه محققين، ص 99</ref>.


== وضعيت كتاب ==
== وضعيت كتاب ==
۴۲۵٬۲۲۵

ویرایش