۴۲۵٬۲۲۵
ویرایش
آشنائی با حوزههای علمیه شیعه در طول تاریخ (نمایش مبدأ)
نسخهٔ ۳ اکتبر ۲۰۱۶، ساعت ۱۵:۲۷
، ۳ اکتبر ۲۰۱۶←گزارش محتوا
(←ساختار) |
|||
| خط ۷۰: | خط ۷۰: | ||
خلاصه مطالب كتاب به ترتيبى كه در ساختار آمده بدين شرح است: | خلاصه مطالب كتاب به ترتيبى كه در ساختار آمده بدين شرح است: | ||
#ابطحى پارهاى از ويژگىها را شاخصه اغلب حوزههاى علميه دانسته است. وى خاطرنشان مىكند كه با بررسى و تحقيق در حوزههاى علميه و تاريخ مدارس و كتابخانهها خصوصياتى را در مورد آنها مىيابيم كه بعضى جنبه كلى دارند و در همه يا اكثر حوزهها مطرح مىباشند. شناخت اين خصوصيات در راه رسيدن به آگاهى در مورد حوزه علميه نقش اساسى دارد؛ لذا در ضمن چند قسمت اين ويژگىها را مورد بررسى قرار مىدهد. اتصال و ارتباط حوزه و مسجد و كتابخانه، رابطه تنگاتنگ حوزه علميه و جامعه، حوزه علميه در كنار حرم ائمه(ع) و پيشوايان دين، علوم اسلامى در حوزهها و علل توجه يا بىاعتنايى به برخى از علوم در حوزههاى علميه از مباحثى است كه در بخش اول مطالب كتاب، مطرح شده است <ref>متن كتاب، ص 10 - 31</ref>. | |||
#امام خمينى(ره) در گفتهها و نوشتههاى خود به حوزه علميه و جنبههاى گوناگون آن توجه زياد مبذول داشتهاند و راهنمايىهاى اساسى فرمودهاند كه نويسنده در ادامه مباحث، گوشهاى از سخنان و نوشتههاى ايشان را در باره چند موضوع در زمينه حوزههاى علميه نقل كرده است كه راهنماى طالبين تحصيل در اين حوزهها باشد <ref>همان، ص 33 - 40</ref>. | |||
نويسنده در عنوان ديگرى با ذكر تعدادى از شهدا و مجاهدين حوزههاى علميه، به جهت وسعت اين موضوع، خوانندگان را به مطالعه 11 جلد نهضت روحانيون ايران و كتاب شهداى روحانيت در يكصد سال اخير و مانند آن ارجاع مىدهد (همان، ص 69 - 70</ref>. | نويسنده در عنوان ديگرى با ذكر تعدادى از شهدا و مجاهدين حوزههاى علميه، به جهت وسعت اين موضوع، خوانندگان را به مطالعه 11 جلد نهضت روحانيون ايران و كتاب شهداى روحانيت در يكصد سال اخير و مانند آن ارجاع مىدهد (همان، ص 69 - 70</ref>. | ||
شخصيتهاى بزرگى از زنان مجتهده و عالمه، به مقام بزرگى از فقاهت و دانش اسلامى رسيده و با نظام حوزهاى مراحل تكامل علمى و تقوائى را پيمودهاند. امسعيد احمسيه، دختر سيد مرتضى، ام على بن طاووس، بانوى مجتهده ايرانى و تعدادى ديگر از بانوان شيعه در اين بخش از كتاب معرفى شدهاند <ref>همان، ص 72 - 78</ref>. | شخصيتهاى بزرگى از زنان مجتهده و عالمه، به مقام بزرگى از فقاهت و دانش اسلامى رسيده و با نظام حوزهاى مراحل تكامل علمى و تقوائى را پيمودهاند. امسعيد احمسيه، دختر سيد مرتضى، ام على بن طاووس، بانوى مجتهده ايرانى و تعدادى ديگر از بانوان شيعه در اين بخش از كتاب معرفى شدهاند <ref>همان، ص 72 - 78</ref>. | ||
#در اين قسمت كتاب، حوزههاى علميه از زمان رسولالله(ص) مورد بررسى قرار گرفته است. پيامبر بعد از استقرار در مدينه با بنيانگذارى مسجد النبى، مركزى براى فراگيرى اسلام و قرآن - با منظور نشر و گسترش آن در نواحى گوناگون - به وجود آوردند و مسلمانها بهنحو شايستهاى در مسجد به كار آموختن و فراگيرى علم و دانش دين و قرآن و مفاهيم آن پرداختند. مسجد النبى حكم مدرسهاى را داشت كه بسيار بودند بزرگان دانشمند از پيروان رسول خدا كه از آن مدرسه و محضر پيامبر كسب فيض نموده و تفقه در دين نمودند و حتى آموختن خواندن و نوشتن را در همان مركز انجام مىدادند <ref>همان، 80</ref>. | |||
نويسنده در باره حوزه علميه على(ع) مىنويسد: «اگر ما هيچ نشانهاى از حوزه علميه آن دوره نداشتيم جز «نهجالبلاغة» و علومى كه در ضمن خطبهها و نامهها و پندهاى حكمتآميز اين كتاب عظيمالشأن به دست ما رسيده است، كافى بود كه پرده از يك مجمع علمى بزرگ بردارد» <ref>همان، ص 115</ref>. | نويسنده در باره حوزه علميه على(ع) مىنويسد: «اگر ما هيچ نشانهاى از حوزه علميه آن دوره نداشتيم جز «نهجالبلاغة» و علومى كه در ضمن خطبهها و نامهها و پندهاى حكمتآميز اين كتاب عظيمالشأن به دست ما رسيده است، كافى بود كه پرده از يك مجمع علمى بزرگ بردارد» <ref>همان، ص 115</ref>. | ||
وى همچنين با بررسى حوزههاى علميه ساير ائمه، به حوزه علميه امام جعفر صادق(ع) با تفصيل بيشترى مىپردازد؛ چراكه: «بررسى تاريخ حوزهها به ما نشان مىدهد كه علوم حوزهاى، برنامههاى كلى حوزههاى شيعه، تداوم حركت فكرى و علمى تشيع، گسترش ابعاد مجامع علمى شيعه، مرهون آن امام معصوم و آگاه و آن مجمع بزرگ علم و فضيلت است» <ref>همان، ص 165</ref>. | وى همچنين با بررسى حوزههاى علميه ساير ائمه، به حوزه علميه امام جعفر صادق(ع) با تفصيل بيشترى مىپردازد؛ چراكه: «بررسى تاريخ حوزهها به ما نشان مىدهد كه علوم حوزهاى، برنامههاى كلى حوزههاى شيعه، تداوم حركت فكرى و علمى تشيع، گسترش ابعاد مجامع علمى شيعه، مرهون آن امام معصوم و آگاه و آن مجمع بزرگ علم و فضيلت است» <ref>همان، ص 165</ref>. | ||
#در آخرين بحث كتاب، حوزههاى علميه عصر غيبت مورد بررسى قرار گرفته است. در اين بخش به سه حوزه علميه نجف اشرف، قم و اصفهان بهتفكيك پرداخته شده است. چگونگى تأسيس و شخصيتهاى علمى هريك از اين حوزهها، تأثيرات هريك از اين حوزهها در ترويج مذهب تشيع و مراكز علمى و آثار هريك از اين حوزهها، از جمله مباحث مطرحشده در اين بخش از كتاب است. يادى از شهداى حوزه علميه اصفهان، حسن ختام مطالب كتاب است <ref>همان، ص 428</ref>. | |||
== وضعيت كتاب == | == وضعيت كتاب == | ||